Raadsinformatiebrief maatschappelijke en culturele voorzieningen centrumgebied Kraaiennest.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 27 januari 2026 Onderwijs, Coördinatie Maatschappelijke Voorzieningen, Ruimtelijke Ordening, Kunst en Cultuur Sofyan Mbarki / Rutger Groot Wassink / Steven van Weyenberg / Touria Meliani Maatschappelijke Voorzieningen (bestuurszaken.mv@amsterdam.nl)

Onderwerp

Maatschappelijke en culturele voorzieningen centrumgebied Kraaiennest

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad,

Amsterdam blijft groeien, maar de beschikbare ruimte voor maatschappelijke voorzieningen groeit niet altijd evenredig mee. Daarnaast is het aanbod aan maatschappelijke voorzieningen nog altijd ongelijk verdeeld over de stad. Als gemeentebestuur zetten we ons daarom in voor een inhaalslag om de maatschappelijke infrastructuur in Noord, Nieuw-West en Zuidoost te versterken en uit te breiden. Dit sluit aan bij de ambitie uit het Amsterdams Akkoord om ‘ongelijk te investeren voor gelijke kansen’, de Hoofdlijnen Kunstenplan 2021–2024 en 2025–2028, het Strategisch Huisvestingsplan Jeugd, Zorg en Basisvoorzieningen 2023-2028 en het Masterplan Zuidoost 2021–2040. In Kraaiennest komen meerdere maatschappelijke voorzieningen die bijdragen aan de bouw van een complete stad en leefbare buurt. Op 4 februari 2026 staat de Investeringsnota K-Midden (stadsdeel Zuidoost) op de agenda van de raadscommissie Ruimtelijk Ordening. De nota wordt vervolgens ter vaststelling geagendeerd voor de vergadering van de gemeenteraad van 18 en 19 februari 2026. Een onderdeel van het stedenbouwkundig plan (hierna: SP) is de realisatie van een aantal maatschappelijke en culturele voorzieningen in het centrumgebied van Kraaiennest. De planvorming daarvoor, met name voor OBA Next, is al geruime tijd voor afronding van het stedenbouwkundig plan K-Midden gestart.

De te realiseren voorzieningen worden benoemd in het SP, uitwerking vindt echter plaats in een separaat traject. In deze raadsinformatiebrief wordt u geïnformeerd over deze ontwikkeling. OBA Next: een beeldbepalend gebouw Op 29 februari 2024 heeft de gemeenteraad besloten dat OBA Next naar Kraaiennest gaat. OBA Next is een bibliotheek van wereldformaat die uitblinkt op innovatie en duurzaamheid en die vanuit een gemeenschapsbasis werkt. Met de OBA Next wordt een grootstedelijke bibliotheek gerealiseerd die alle Amsterdammers bedient. Enerzijds door de ontmoetingsplek waar de energie van het stadsdeel voelbaar aanwezig is en de programmering drijft. Anderzijds door te leren en te experimenteren met innovatieve programma’s. Hiermee wordt niet alleen een grote impuls gegeven aan Amsterdam, maar ook aan Zuidoost. De K-buurt heeft zich ingespannen om OBA Next in hun buurt te krijgen en heeft de functie direct omarmt. Momenteel wordt al proefgedraaid met het concept OBA Next in het tijdelijke OBA Next Lab. Het gebouw wordt goed gevonden door de mensen uit de buurt die massaal naar de opening zijn gekomen op 20 september 2025. Maar ook het TUMO-programma dat gericht is op jongeren uit de hele stad is goed van start gegaan. In

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 januari 2026 Pagina 2 van 4

dit gratis naschoolse programma ontwikkelen jongeren hun creativiteit, techniek en digitale kennis in modules over onder meer animatie, game-design, robotica en muziek. De locatie Kraaiennest voor OBA Next is in veel opzichten anders dan die op de Zuidas. Daarom heeft de OBA opnieuw naar het concept, de programmering en de verwachte bezoekersaantallen gekeken en geconstateerd dat voor het beoogde programma OBA Next in Kraaiennest een gebouw met een oppervlakte van 7.500 m2 gewenst is. Tevens heeft OBA ervoor gepleit voor deze bijzondere grootstedelijke voorziening op deze bijzondere plek een beeldbepalend gebouw te realiseren. Ook buurtplatform Hart voor de K-buurt heeft de wens geuit dat het OBA Next gebouw een bijzondere, onderscheidende, uitstraling krijgt. Dankzij een rijkssubsidie van € 3,- miljoen is dit mogelijk. OBA Next is een groot project met een hoge investering, betrokkenheid van meerdere externe partijen en van groot maatschappelijk belang. Het project wordt gerealiseerd in een omgeving waarin meerdere maatschappelijke en culturele voorzieningen worden gerealiseerd en het heeft directe impact op burgers. Uitgebreide burgerparticipatie is onderdeel van de ontwikkeling. Daarom wordt het project opgenomen in de Regeling Grote Projecten.

Dit betekent dat er extra aandacht is voor de governance en risicobeheersing, dat tegenspraak wordt georganiseerd voorafgaand aan grote besluiten en dat periodiek bestuurlijke rapportages worden opgesteld over de voortgang van het project. Vervanging en uitbreiding buurthuis Behalve OBA Next worden meer maatschappelijke en culturele functies in de K-buurt gerealiseerd. Met deze ontwikkeling wordt een grote bijdrage gedaan aan de maatschappelijke en culturele opgave voor stadsdeel Zuidoost. Het huidige buurthuis de Bonte Kraai wordt gesloopt om vervolgens een nieuw buurthuis te bouwen aan het Kraaiennestplein. Het krijgt een oppervlakte van 1.300 m2 bvo, 160 m2 groter dan het huidige buurthuis. Op basis van wensen van de buurt en het huidige gebruik is in deze oppervlakte een zaal met een capaciteit van 200 personen opgenomen. Deze zaal heeft een grotere capaciteit dan die van de huidige grote zaal (120 personen) in buurthuis de Bonte Kraai. Ook is dit een grotere zaal dan in het standaard Programma van Eisen (PvE) voor buurthuizen. Om een nieuw buurthuis mogelijk te maken op dezelfde plek is tijdelijke huisvesting voor het huidige buurthuis nodig. Daarom wordt in de buurt ruimte gezocht voor een tijdelijke locatie.

Permanente plek voor brassbands in Zuidoost De K-buurt kent momenteel nagenoeg geen culturele voorzieningen, terwijl brassbands een belangrijke rol spelen in de culturele identiteit en het lokale culturele weefsel van Amsterdam Zuidoost. Om het tekort aan oefenruimte aan te pakken is in 2018 bij de Begroting 2019 een motie ingediend met het verzoek een geschikte oefenruimte voor brassbands te realiseren. Deze motie is in 2021 beantwoord met een tijdelijke oefenruimte, die gelijktijdig met het tijdelijke jongerencentrum is gerealiseerd voor een gebruiksduur van drie tot vijf jaar. Doel van de ruimte is het faciliteren, stimuleren en ontwikkelen van brassbands in Zuidoost. Momenteel verhuurt South East Drum Academy (SEDA) de ruimte structureel aan zes brassbands en incidenteel aan andere drumbands.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 januari 2026 Pagina 3 van 4

Als structurele opvolging van de tijdelijke oplossing is in het Strategisch Huisvestingsplan (SHP) Kunst & Cultuur 2023 – 2027 en in het stedenbouwkundig plan vastgelegd dat in de K-buurt een permanente oefenruimte van circa 440 m² met twee zalen wordt gerealiseerd. Deze kan in gebruik worden genomen na sluiting van de tijdelijke locatie en draagt bij aan een evenwichtige spreiding van de culturele infrastructuur, evenals aan ontmoeting, kennisdeling en professionalisering binnen het brassbandcircuit. Inlopen tekort aan jongerencentra in Zuidoost Binnen stadsdeel Zuidoost is een tekort aan jongerenvoorzieningen. In het SHP Jeugd-, Zorg- en Basisvoorzieningen is daarom voor Bijlmer Oost het realiseren van een jongerencentrum van 335 m2 opgenomen. Het jongerencentrum wordt geëxploiteerd door een organisatie voor jongerenwerk. Dit is onderdeel van de inhaalslag voor jongerenvoorzieningen in Zuidoost. Voor de maatschappelijke functies die in het centrumgebied van Kraaiennest komen zijn door de huidige exploitanten en de gemeente programma’s van wensen en ruimtestaten opgesteld. In de eerste helft van 2026 worden door het gemeentelijk projectteam programma’s van eisen en businesscases opgesteld. Het is nog niet zeker of deze maatschappelijke functies elk een eigen gebouw krijgen of dat er één buurtgebouw komt. Wel krijgen ze ieder een eigen herkenbare uitstraling.

Voorstellen voor extra buurtvoorzieningen Door Hart voor de K-buurt zijn twee voorstellen voor aanvullende buurtvoorzieningen gedaan die interessant zijn om nader te onderzoeken. In het stedenbouwkundig plan is daar fysiek ruimte voor. Maar voor beide initiatieven heeft de gemeente geen investeringsruimte of exploitatiemiddelen. Nader onderzoek naar de financiële haalbaarheid is daarom nodig, waarbij het essentieel is dat er externe partijen zijn die hierin willen investeren en het willen exploiteren. Het eerste voorstel betreft een gebouw voor diverse buurtfuncties, met name gericht op jongeren, waaronder sport. Het tweede is een in het stedenbouwkundig plan K-Midden ruimtelijk mogelijk gemaakt jongerentalentcentrum van 700 – 1.000 m2. Het voorstel is een ‘World-Of-Work’ project op te zetten, gericht op inkomen en zelfredzaamheid van jongeren, dat jongeren naast een woonstart ook een leefstart kan geven. Behalve de aanvullende buurtfunctie en het jongerencentrum heeft ook OBA Next speciale aandacht voor jongeren. Er zijn dus meerdere ideeën voor voorzieningen die zich (deels) op jongeren richten, maar geconstateerd wordt dat op dit moment geen samenhang bestaat tussen de initiatieven.

Daarom wordt in beeld gebracht: - of de voorgestelde omvang van de jongerenvoorzieningen aansluit bij de behoeften van zowel jongere als oudere jeugd; - in welke mate er overlap en samenhang is tussen de verschillende jongeren- en buurtvoorzieningen; - wat een realistisch en samenhangend programma voor jongerenvoorzieningen in de Kbuurt kan zijn, binnen de financiële kaders en aansluitend bij de gemeentelijke doelen, zoals onder meer vastgelegd in Strategische Huisvestingsplannen (SHP’s).

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 januari 2026 Pagina 4 van 4

Locatie maatschappelijke voorzieningen Om te zorgen voor een goede ruimtelijke inpassing van de maatschappelijke voorzieningen, waarbij rekening gehouden moet worden met het Beschermd Stadsgezicht Bijlmermuseum, is in oktober 2025 door architecten, landschapsarchitecten en stedenbouwkundigen gestudeerd op de vraag hoe het programma voor Kavel A, maar ook het (voornamelijk) woonprogramma van Kavel 1 (oostzijde plein) en het programma voor de openbare ruimte goed kan worden gepositioneerd. Als resultaat zijn drie scenario’s uitgewerkt die aantonen dat het beoogde programma in het gebied kan worden gerealiseerd, maar dat daarvoor meer integraal naar het hele centrumgebied moet worden gekeken. Op basis van die bevindingen wordt nu een integrale ruimtelijke ontwerpprijsvraag voorbereid die moet leiden tot een ontwerp voor het hele hart van de K-buurt. Planning De komende periode werken we in afstemming met de verschillende belanghebbenden aan het ontwerp en programmering. De verwachte oplevering is 2030. We monitoren de voortgang, gelet op het maatschappelijk belang, nauwlettend en doen dat mede in het kader van de regeling risicovolle projecten.

Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki, Wethouder Onderwijs

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Touria Meliani Wethouder Kunst en Cultuur