Raadsinformatiebrief maatregelen Koningsdag 2026

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 20 januari 2026 Portefeuille(s) Evenementen Portefeuillehouder(s): Femke Halsema Behandeld door Stedelijk Evenementenbureau, evenementenbureau@amsterdam.nl Onderwerp

Aanpak Koningsdag

Geachte leden van de gemeenteraad, In de raadsinformatiebrief van 16 december 2025 heb ik u geïnformeerd over een onderzoek dat ik heb laten doen naar de uitdagingen rondom Koningsdag en naar een mogelijke nieuwe aanpak. Aanleiding hiervoor waren schriftelijke vragen van het lid Moeskops en signalen van de Ambulance Dienst Amsterdam. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat Koningsdag een belangrijk en betekenisvol evenement voor de stad is, maar dat de viering de afgelopen jaren steeds meer is uitgegroeid tot een feest dat niet altijd veilig, feestelijk en Amsterdams meer is. De toenemende drukte (met name) in de binnenstad, overmatig alcohol- en middelengebruik onder bepaalde bezoekers en incidenten zorgen ervoor dat (gemeentelijke) diensten grote inspanningen moeten leveren om de dag beheersbaar te houden. Afgelopen jaar gaven onder andere medische diensten een duidelijk signaal af over de noodzaak van een nieuwe aanpak voor Koningsdag. Die aanpak bestaat onder andere uit meer reguleren, verleiden en programmeren voor doelgroepen. Er blijft ruimte voor feesten in de binnenstad, maar wel binnen duidelijke kaders en beter beheersbaar. Bezoekers aan onze stad blijven welkom, maar in mindere mate. Amsterdam is gastvrij voor mensen die zich verantwoord gedragen en respect tonen voor onze stad en de bewoners.

Met gerichte maatregelen werken we toe naar een steeds veiliger, feestelijker en Amsterdamser Koningsdagfeest. In de raadsinformatiebrief van 16 december 2025 heb ik u geïnformeerd over de extra maatregelen die onderzocht zouden worden. Het betreft de volgende vijf maatregelen: 1. Het invoeren van een evenemententerrein op de Westerstraat/Noordermarkt; 2. Het veranderen van de handhavingsaanpak en prioritering op illegale verkoop van alcohol en illegale (straat)feesten; 3. Het aantrekkelijker maken van betaalde festivals aan de randen van de stad door de eindtijd waar mogelijk te verruimen naar 22:00 uur; 4. Het verruimen van de inzet van fiets-EHBO-teams in de binnenstad;

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 januari 2026 Pagina 2 van 4

5. Het verbeteren van de communicatielijn tussen de ambulancedienst, de EHBO-dienst en de politie om de meldkamers te ontlasten. Tijdens het onderzoek is nog een zesde maatregel naar voren gekomen, waarbij de mogelijkheid is onderzocht tot extra handhaving op het water door middel van het handhaven op de 12+1 maatregel. Dit gaat om de Amsterdamse regel waarbij maximaal twaalf mensen zijn toegestaan op een boot, vergezeld door één schipper. Afgelopen jaren werd voor Koningsdag een vrijstelling van deze regel gegeven, maar voor 2026 zal deze vrijstelling niet worden afgegeven. Deze ingreep is noodzakelijk om ook de viering op het water beheersbaar te houden. In overleg met de vervoers-, hulp- en veiligheidsdiensten heb ik het volgende besloten over de te nemen maatregelen: 1. Westerstraat/Noordermarkt De Westerstraat en Noordermarkt worden vanaf 2027 een evenemententerrein zodat de drukte beter kan worden gereguleerd en er effectiever kan worden gehandhaafd tegen ongewenst gedrag. In Amsterdam wordt dit al succesvol toegepast tijdens de Pride en ook in andere Nederlandse steden, zoals Utrecht, heeft deze aanpak zich bewezen. Het komend jaar worden in nauwe afstemming met bewoners en ondernemers de eerste stappen gezet.

Zo worden particuliere toezichthouders ingezet in het gebied, waardoor de mogelijkheid ontstaat om de reguliere handhavingscapaciteit elders in de stad in te kunnen zetten. In het gebied wordt preventief en actief gehandhaafd tegen illegale alcoholverkoop en er vindt een monitoring plaats, zodat er een analyse gemaakt kan worden van de bezoekersstromen in het gebied. Het volledig invoeren van een evenemententerrein op deze locatie kan leiden tot een grotere piek in drukte op andere populaire locaties. Daarom wordt voor 2027 en de jaren erna onderzocht of er voor meerdere locaties een evenemententerrein zou kunnen worden ingesteld, zodat de effecten stadsbreed bekeken kunnen worden. 2. Handhavingsaanpak en prioritering Vanaf 2026 wordt het handhaven op illegale alcoholverkoop en illegale (straat)feesten prioriteit. Mensen die in de afgelopen jaren in dit kader regels hebben overtreden, krijgen voorafgaand aan Koningsdag een last onder dwangsom om een herhaalde overtreding op de dag zelf te voorkomen. Mocht dan toch een overtreding plaatsvinden, dan wordt per direct een dwangsom verbeurd. Ook voor personen die niet van tevoren een officiële last ontvangen, geldt dat er handhavend wordt opgetreden. Dit moet bijdragen aan het terugdringen van alcoholverkoop aan minderjarigen, overmatig alcoholgebruik onder bezoekers en geluidsoverlast.

Deze maatregel vormt een belangrijke eerste stap in het doorbreken van het "alles-kan-en-allesmag"-imago dat sommige mensen tijdens Koningsdag voelen in de binnenstad. De komende jaren moeten deze inspanningen bijdragen aan het stellen van een nieuwe norm, waarbij bezoekers van dit feest zich beter bewust zijn van hun gedrag en de gevolgen voor de omgeving. Het doel is een feestelijker en veiliger verloop van de dag. Aangezien gedragsverandering op deze hardnekkige problemen tijd vraagt, is hiervoor een meerjarenaanpak noodzakelijk.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 januari 2026 Pagina 3 van 4

3. Verruimen van de eindtijd van betaalde evenementen aan de randen van de stad Om ervoor te zorgen dat evenementen aan de randen van de stad in 2026 aantrekkelijk blijven voor zowel bezoekers als organisatoren, wordt de eindtijd voor grote (betaalde) evenementen, waar mogelijk, verruimd tot 22:00 uur. In stadsdeel Zuid wordt, op basis van adviezen van (gemeentelijke) diensten en vervoerdiensten, een gedifferentieerde eindtijd gehanteerd om een goede uitstroom via Station Zuid te waarborgen. Organistoren van evenementen die hiermee te maken krijgen zijn op de hoogte gesteld om zich voor te bereiden op een mogelijke verruiming. Deze maatregel is bedoeld om bij te dragen aan een betere spreiding van bezoekers over de stad. Daarnaast is de verwachting dat de verruiming van de eindtijd leidt tot een meer gefaseerde uitstroom van bezoekers, waardoor de druk op nabijgelegen gebieden na afloop van het evenement vermindert. En tegelijkertijd wordt voorkomen dat de binnenstad extra wordt belast door festivalgangers die na afloop van een evenement aan de rand van de stad alsnog naar het centrum trekken. 4. Verruimen van fiets-EHBO-teams in de binnenstad Mobiele fiets-EHBO-teams kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan het ontlasten van de ambulancedienst. Daarom wordt de inzet van deze teams in de binnenstad komend jaar verder uitgebreid.

De biketeams kunnen zich efficiënt door de drukte bewegen en zijn in staat om veelal alcoholgerelateerde incidenten ter plaatse af te handelen of te beoordelen wanneer de aanwezigheid van een ambulance noodzakelijk is. Dit voorkomt onnodige ambulanceritten in de drukke binnenstad. Daarnaast wordt in de komende periode, in samenwerking met de medische diensten, gewerkt aan het maken van aanvullende werkafspraken, gezocht naar een (nog) betere afstemming tussen de betrokken diensten en het verbeteren van de vindbaarheid en zichtbaarheid van EHBO-posten in de stad. 5. Het verbeteren van de communicatielijn tussen de ambulancedienst, EHBO en politie We verbeteren de communicatie tussen (gemeentelijke) diensten en medische zorgorganisaties. Zo kunnen we efficiënter samenwerken. Ook zorgen we dat de meldkamer wordt ontlast en dat de bereikbaarheid van nood- en hulpdiensten verbeterd wordt. In 2026 wordt zowel door het Rode Kruis als door Ambulance Amsterdam extra centralisten ingezet in de meldkamer die samen bepalen welke dienst meldingen oppakt. Deze werkwijze wordt ook succesvol toegepast tijdens de marathon. Een betere coördinatie zorgt voor een meer efficiënte inzet voor ambulances. 6. Handhaving op het water Een groot deel van de bezoekers in de binnenstad viert Koningsdag op het water.

Naast de (vergunde) Amsterdamse vaartuigen is er de afgelopen jaren een toename geconstateerd van grote commerciële (plezier)vaartuigen, vaak afkomstig van buiten Amsterdam. Deze schepen zetten groepen bezoekers af in de binnenstad en halen vervolgens weer nieuwe passagiers op. Vaak vervoeren zij (te) veel passagiers, wat effect heeft op de veiligheid op en rond de grachten.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 januari 2026 Pagina 4 van 4

Daarnaast varen deze boten vaak langdurig door de binnenstad, met meerdere stops voor plaspauzes en het ophalen en afzetten van grote groepen mensen. Dit veroorzaakt extra drukte, oponthoud en gevaarlijke situaties in de grachten en op de drukke kades. Om de drukte op het water en in de binnenstad te verminderen, wordt in 2026 voor Koningsdag geen vrijstelling gegeven op de 12+1 regeling en wordt in delen van het centrum actief gehandhaafd op de 12+ 1 regel op het water. Dat betekent dat er, net als op reguliere dagen in het jaar, maximaal twaalf mensen plus een schipper aanwezig mogen zijn op een boot. Dit met als doel het feest op de grachten beter beheersbaar en veiliger te maken. De drukte in de binnenstad vraagt om stevige maatregelen. Het handhaven van de 12+1-regel is een eerste stap om de drukte op het water beheersbaar te maken en de veiligheid op het water te verbeteren. Dit vraagt ook om medewerking van zowel inwoners als bezoekers van de stad. Als deze maatregel onvoldoende effect heeft zal worden gekeken naar meer ingrijpende, aanvullende, maatregelen. Communicatie en lange termijn aanpak Bewoners en bezoekers worden in de aanloop naar Koningsdag geïnformeerd over de zes aanvullende maatregelen. Er wordt duidelijk gecommuniceerd naar bezoekers wat er van hen wordt verwacht tijdens hun bezoek aan Amsterdam.

Hierbij wordt nadrukkelijk aandacht gevraagd voor de eigen verantwoordelijkheid van bezoekers en de gevolgen van hun gedrag op de omgeving. Met deze stappen, in samenhang bezien en in combinatie met de bestaande intensieve maatregelen, wordt in 2026 een belangrijke stap gezet naar een veiliger, feestelijker en Amsterdams Koningsdagfeest voor 2026. De maatregelen versterken elkaar en dragen bij aan een beter beheersbare dag. Samen met de betrokken nood- en hulpdiensten wordt komend jaar weer hard gewerkt om dit belangrijke en mooie feest in goede banen te leiden. Tijdens de komende viering worden de effecten van deze maatregelen nauwkeurig gemeten en gemonitord. De lessen die daaruit getrokken worden, kunnen worden gebruikt voor een steeds veiliger, feestelijker en Amsterdamser Koningsdagfeest. Ik verwacht u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd Met vriendelijke groet,

Femke Halsema Burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl