Raadsinformatiebrief locatiekeuze en voorbereidingskrediet Nieuwe Bijlmerparktheater.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 3 februari 2026 Kunst en Cultuur Touria Meliani Economische Zaken en Cultuur, bestuurszaken.ezc@amsterdam.nl

Onderwerp

Nieuwbouw Bijlmer Parktheater op het Anton de Komplein

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad,

Met deze brief informeer ik u over het besluit van het college om het Nieuwe Bijlmer Parktheater te realiseren op het Anton de Komplein. Voor de bouw van het nieuwe theater wordt een investeringsbedrag van € 25 miljoen beschikbaar gesteld. Voor de renovatie en verduurzaming van het huidige theater heeft het college reeds in 2024 € 5 miljoen beschikbaar gesteld, zodat het gebouw behouden blijft voor de cultuursector en kan voorzien in de grote vraag naar presentatieen makersruimte. Het college maakt nu een voorbereidingskrediet van € 2,5 miljoen beschikbaar voor het opstellen van een integraal ontwerp voor het plein en het gebouw, het organiseren van participatie met bewoners, ondernemers en partners, en het uitwerken van een sluitend financieel en organisatorisch plan. Dit voorbereidingskrediet is onderdeel van de totale investeringssom van 25 miljoen. Inhaalslag op kunst en cultuur in Zuidoost De toegang tot kunst- en cultuurvoorzieningen is binnen Amsterdam nog altijd ongelijk verdeeld. Daarom werkt het college aan een inhaalslag op het gebied van culturele ondersteuning, de bouw van culturele voorzieningen en de betaalbare huisvesting van makers en organisaties. Zuidoost is daarbij een belangrijk aandachtsgebied. Het stadsdeel groeit de komende decennia sterk en zal naar verwachting in 2050 circa 130.000 inwoners tellen.

Daarmee is Zuidoost qua omvang vergelijkbaar met een middelgrote stad in Nederland. Deze groei gaat gepaard met een toenemende behoefte aan culturele voorzieningen, ontmoetingsplekken en ruimte voor talentontwikkeling. Tegelijkertijd loopt Zuidoost nog achter als het gaat om culturele huisvesting in vergelijking met andere delen van de stad.1 Het college heeft de afgelopen periode belangrijke stappen gezet om deze achterstand in te lopen. Binnen het Kunstenplan 2025–2028 is het aantal instellingen in Zuidoost dat meerjarig wordt gefinancierd via het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK) aanzienlijk toegenomen. In deze periode ontvangen meer organisaties dan ooit een vierjarige subsidie; 75% van de aanvragen is toegekend. Ook bij andere regelingen van het AFK is een positieve trend zichtbaar in het aantal gehonoreerde aanvragen voor makers, initiatieven en projecten uit Zuidoost. Het AFK biedt 1

Zie Nulmeting Culturele Voorzieningen - openresearch.amsterdam

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 februari 2026 Pagina 2 van 4

daarnaast extra ondersteuning in de toegankelijkheid voor aanvragers uit het stadsdeel, onder meer via cultuurverkenners, speciale instapregelingen en een loket op locatie. Tegen de achtergrond van landelijke bezuinigingen heeft het college bovendien extra middelen vrijgemaakt om het bestaande aanbod aan muziek- en cultuureducatie te behouden, met bijzondere aandacht voor Zuidoost. In dezelfde periode is met succes ingezet op het behoud en de uitbreiding van het aantal vierkante meters aan broedplaatsen en atelierruimte in het stadsdeel. Met eigen investeringen, samenwerking met woningcorporaties en ontwikkelaars, en subsidies voor fysieke aanpassingen wordt gewerkt aan het versterken en uitbreiden van de culturele infrastructuur in Zuidoost. Dit heeft onder meer geleid tot een repetitiehuis en jazz stage voor ZO Jazz Stage, een Mediahub, nieuwe ruimtes voor OSCAM, Foundation en Shebang, een permanente oefenruimte voor brassbands in de K-buurt, een cultuurvoorziening voor De Kazerne in Reigersbos, een centrum voor muziekeducatie met Muziekcentrum ZO en het Leerorkest ZO in het Zandkasteel. Tegelijkertijd lopen voorbereidingen voor de ontwikkeling van een Hip Hop-centrum, een nieuwe voorziening voor Fashion en beeldende kunst en een op het stadsdeel gerichte podiumfunctie in de Ziggo Dome.

Daarnaast zet het college nadrukkelijk in op het creëren van meer tijdelijke huisvesting voor culturele initiatieven, door de inzet van mobiele units. De realisatie van een nieuw Bijlmer Parktheater, met behoud van het huidige gebouw, vormt een belangrijke volgende stap in deze inhaalslag. Het biedt niet alleen de mogelijkheid om duurzame en toekomstbestendige huisvesting te creëren voor een groeiende en ambitieuze culturele instelling, maar ook om ruimte te bieden aan een brede groep makers, instellingen en productiehuizen die aan het theater zijn verbonden. Het Nieuwe Bijlmer Parktheater versterkt daarmee de stedelijke culturele infrastructuur door structurele ondersteuning van makers en door ruimte te bieden aan programmering, cultuureducatie, talentontwikkeling en maatschappelijke initiatieven. Tegelijkertijd blijft een kernkwaliteit van het huidige theater behouden en verder versterkt: het bereiken van een zeer divers publiek en het agenderen van urgente maatschappelijke thema’s. Bijlmer Parktheater: cultureel anker en belangrijke kweekvijver voor talent in Zuidoost Het Bijlmer Parktheater behoort tot de zeven instellingen die binnen het Kunstenplan 2025–2028 onder de directe verantwoordelijkheid van de gemeente vallen.

Volgens de Amsterdamse Kunstraad is het theater één van de belangrijkste grootstedelijke kweekvijvers voor talent in Amsterdam en vervult het een cruciale rol op het gebied van talentontwikkeling, cultuureducatie en maatschappelijke dialoog. De instelling heeft inmiddels een lokale, nationale en internationale functie met haar programmering en activiteiten. De Kunstraad vraagt dan ook al meerdere jaren aandacht voor de noodzaak van duurzame huisvesting, passend bij de inhoudelijke en organisatorische groei van het theater. Sinds de oprichting in 2009 is het Bijlmer Parktheater uitgegroeid tot een toonaangevend podium voor productie, programmering en samenwerking met culturele en maatschappelijke partners, waaronder We Are On The Move, UNTOLD, de Jonge Reporters en de Jeugdtheaterschool Zuidoost. Het is een vaste en vertrouwde plek voor bewoners, makers en maatschappelijke initiatieven en verbindt kunst en cultuur met onderwijs, talentontwikkeling en maatschappelijke vraagstukken. Het theater is stevig verankerd in het culturele ecosysteem in het stadsdeel en werkt samen met uiteenlopende culturele en maatschappelijke partners, zoals We Are On The Move,

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 februari 2026 Pagina 3 van 4

UNTOLD, de Jonge Reporters en de Jeugdtheaterschool Zuidoost. Door voort te bouwen op bestaande samenwerkingen, nieuwe partnerschappen aan te gaan en eigen producties te ontwikkelen, draagt het theater bij aan een breed en divers podiumkunstenaanbod voor zowel volwassenen als jongeren. Daarmee bereikt het een zeer divers publiek en biedt het ruimte aan makers en verhalen die elders in de stad minder vanzelfsprekend een podium vinden. De huidige huisvesting van het Bijlmer Parktheater is echter onvoldoende om deze rol op de lange termijn te blijven vervullen. Het gebouw is te klein en beschikt over beperkte repetitie- en presentatieruimte. Er is onvoldoende ruimte voor groei in programmering, makers en ondersteunende functies. Zonder uitbreiding kan het theater niet meegroeien met de demografische en culturele ontwikkeling van Zuidoost. Dit zou ertoe leiden dat de culturele programmering achterblijft bij de vraag, talent onvoldoende ruimte krijgt en initiatieven noodgedwongen uitwijken naar andere delen van de stad. Dit staat haaks op het advies van de Amsterdamse Kunstraad om het Bijlmer Parktheater juist te versterken als cultureel anker met een grootstedelijke functie.

Het Nieuwe Bijlmer Parktheater op het Anton de Komplein Om de ambities van het Bijlmer Parktheater te kunnen faciliteren en realiseren, werken de gemeente en het theater sinds 2021 samen aan een haalbaarheidsonderzoek naar structurele huisvestingsoplossingen. Daarbij zijn drie scenario’s onderzocht: toevoeging aan bestaande voorzieningen, uitbreiding van het huidige gebouw en nieuwbouw op het Anton de Komplein. Uit het onderzoek blijkt dat alleen nieuwbouw op het Anton de Komplein haalbaar en toekomstbestendig is. Deze locatie biedt voldoende ruimte voor meerdere zalen, repetitie- en makersruimtes, kantoren en een publieksgerichte plint. Bovendien sluit de locatie goed aan op het stedelijk weefsel en blijven belangrijke zichtlijnen richting het Nelson Mandelapark behouden. Op 2 december 2025 heeft het college het Anton de Komplein aangewezen als locatie voor het Nieuwe Bijlmer Parktheater, met behoud van het huidige gebouw voor de cultuursector in Zuidoost. Het Dagelijks Bestuur van stadsdeel Zuidoost staat tevens positief tegenover de plannen en ziet de nieuwe theaterfunctie op het Anton de Komplein als een belangrijke impuls voor culturele groei en sociale ontwikkeling, mede dankzij de ligging aan de Flierbosdreef en de bijdrage aan een levendige en toegankelijke culturele ontmoetingsplek.

Binnen het huidige investeringsplafond heeft het college ruimte gevonden om met € 25 miljoen een nieuw theater te realiseren met een omvang van circa 4.600 m². Het Nieuwe Bijlmer Parktheater wordt een veelzijdige culturele voorziening met ruimte voor voorstellingen, ondersteuning van makers, cultuureducatie en maatschappelijke initiatieven. Daarmee kunnen verschillende doelgroepen worden bediend en wordt de culturele infrastructuur van Zuidoost verder versterkt. De locatie aan het Anton de Komplein geeft het theater een prominente positie binnen de Amsterdamse Poort. Het plein wordt heringericht als onderdeel van het Plan Openbare Ruimte ArenAPoort (2025). Het gebouw kan worden ontsloten vanaf zowel het plein als de Flierbosdreef, waardoor bezoekersstromen en logistieke processen van elkaar kunnen worden gescheiden. Het programma van het Nieuwe Bijlmer Parktheater omvat extra theaterzalen, repetitieruimtes, multifunctionele studio’s en ondersteunende horeca. Op de begane grond en eerste verdieping komt een publieksruimte met foyer en restaurant, die de relatie met het plein versterkt. Boven deze

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 februari 2026 Pagina 4 van 4

publieksplint worden twee tot drie zalen en vijf studio’s gerealiseerd, geschikt voor hybride gebruik, verhuur en uiteenlopende vormen van programmering. Het gewenste ontwerp richt zich op een herkenbaar en uitgesproken gebouw dat past bij het Nelson Mandelapark, het bestaande Bijlmer Parktheater en het Anton de Komplein. Vervolg Met het collegebesluit start de ontwerpfase. In deze fase wordt een integraal planvormingstraject doorlopen, waarin de herinrichting van het Anton de Komplein, de Flierbosdreef en de ontwikkeling van het theatergebouw in samenhang worden uitgewerkt. Parallel hieraan wordt, in samenwerking met Stichting Bijlmer Parktheater, gewerkt aan een sluitend exploitatie- en financieringsplan, gebaseerd op de gewenste programmering en omvang van het theater. Ook wordt een participatietraject opgezet met de culturele sector, (markt)ondernemers en omwonenden. Met dit traject wordt relevante input opgehaald en wordt gewerkt aan het versterken van de community rondom het nieuwe theater. Tot slot wil ik u graag aanbieden een technische sessie te organiseren, waarin u nader wordt geïnformeerd over de verschillende fasen en de voorbereidende planvorming rondom deze investering en de herinrichting van het Anton de Komplein. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Touria Meliani Wethouder Kunst en Cultuur

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl