Raadsinformatiebrief jaarwisseling 2025-2026.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 9 maart 2026 Openbare Orde en Veiligheid F. Halsema Openbare Orde en Veiligheid, SecretariaatOOV@amsterdam.nl

Onderwerp

Raadsbrief jaarwisseling 2025-2026

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Middels deze brief informeert het college u over het verloop van de jaarwisseling 2025-2026. De jaarwisseling in Amsterdam verliep onrustig en ging gepaard met een aanzienlijk aantal incidenten. Een tragisch dieptepunt is de brand in de Vondelkerk, waardoor een iconisch Amsterdams monument is verwoest en omwonenden ‘s nachts hun huizen hebben moeten verlaten. De sfeer was op verschillende plekken in de stad grimmig. De politie heeft met snelle interventies ingegrepen in die delen van de stad waar het onrustig was. In Oost, West, Noord en in het centrum is enkele keren de Mobiele Eenheid (ME) ingezet. Politie en handhaving waren druk bezig met het handhaven van de openbare orde, het waarborgen van de leefbaarheid en het ondersteunen van collega’s van andere diensten, zodat zij hun werkzaamheden veilig konden uitvoeren. Voor een groot deel van de Amsterdammers is de afsluiting van het oude jaar en de start van het nieuwe jaar een feestelijk moment. Helaas leek het voor een ander deel van de Amsterdammers opnieuw een vrijbrief om hulpverleners te belagen, auto’s in brand te steken en zeer zwaar illegaal vuurwerk en explosieven af te steken. De Amsterdamse driehoek (burgemeester, hoofdofficier en politiechef) veroordeelt het geweld tegen hulpverleners en maakt zich zorgen over de ontwikkeling van de jaarwisseling de afgelopen jaren.

De Jaarwisseling lijkt steeds meer te worden aangegrepen als moment waarin het gerechtvaardigd lijkt om de confrontatie met hulpverleners op te zoeken en de openbare orde te verstoren. Dit abnormale gedrag mag absoluut niet worden genormaliseerd. Landelijk vuurwerkverbod / lokaal afsteekverbod De Tweede en Eerste Kamer hebben in 2025 besloten dat er vanaf 2026 een algeheel verbod op consumentenvuurwerk van kracht wordt. Dit betekent dat de afgelopen jaarwisseling de laatste mogelijkheid was om op legale wijze zelf vuurwerk af te steken tijdens dit moment in veel Nederlandse gemeenten. In Amsterdam is in 2021 een lokaal afsteekverbod ingevoerd. Desondanks werd ook deze jaarwisseling in grote delen van de stad opnieuw veel vuurwerk afgestoken. Met aanzienlijke schade en grote risico’s voor de afstekers, omstanders en hulpverleners. De gebeurtenissen tijdens de afgelopen jaarwisseling onderstrepen helaas opnieuw de noodzaak van een landelijk vuurwerkverbod. Alleen door een maximale inzet van de politie is het gelukt de openbare orde in de stad te handhaven.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 maart 2026 Pagina 2 van 4

Verloop van de vieringen tijdens de jaarwisseling Tegelijkertijd met het invoeren van het lokale afsteekverbod, heeft de gemeenteraad besloten om vieringen in de openbare ruimte te organiseren als alternatief voor het zelf vuurwerk afsteken. Er was ook dit jaar weer een grote publieke belangstelling voor de georganiseerde vieringen op het Museumplein, zowel bij de kindershow als bij de centrale show, en de vuurwerkshows bij de Sloterplas, op IJburg en in Weesp. Wederom is gebleken dat alle georganiseerde activiteiten zonder grote incidenten zijn verlopen. Het organiseren van vieringen draagt bij aan een gevoel van saamhorigheid, waardoor bezoekers de jaarwisseling op een mooie feestelijke en positieve manier gezamenlijk hebben kunnen vieren. Dit is een positieve ontwikkeling, die breder kan worden ingezet. Tijdens de afgelopen jaarwisseling is er op verzoek van de politie op de Dam een licht- en muziekshow georganiseerd, waarmee de grimmige sfeer van eerdere jaren is omgebogen naar een meer positieve sfeer. Waar in voorgaande jaren al vroeg op de avond ingegrepen moest worden op de Dam, was dat afgelopen jaarwisseling pas na middernacht en veel korter van duur. Deze licht- en muziekshow heeft daarmee voorzien in een behoefte waardoor het beoogde doel is gerealiseerd.

Voorbereiding en verloop jaarwisseling Op basis van ervaringen bij eerdere jaarwisselingen is in de voorbereiding van oud en nieuw 20252026 nadrukkelijk rekening gehouden met een scenario waarbij grote groepen jongeren de straat op zouden gaan, met een aanzienlijk risico op (grote) openbare ordeverstoringen. Er is daarbij specifiek aandacht besteed aan het risico dat (zwaar) vuurwerk als wapen wordt gebruikt en dat flessen en blikjes met brandbare vloeistoffen als gooimateriaal kunnen dienen. Omdat dit zware (veelal illegale) vuurwerk een zeer grote explosieve kracht heeft, met grote risico’s voor omstanders, de politie en andere hulpdiensten, heeft de driehoek besloten om bepaalde gebieden in Noord, West, Nieuw-West, Oost, Centrum en Weesp op voorhand aan te wijzen als veiligheidsrisicogebied. Hierdoor heeft de politie preventief kunnen fouilleren waardoor meer dan 1000 personen uit de anonimiteit zijn gehaald. Dit instrument heeft zodoende zijn waarde bewezen. In de aanloop naar de jaarwisseling is extra aandacht geweest voor het tijdig schoonmaken van de openbare ruimte, vooral in de risicogebieden. Er is onder andere extra gecontroleerd op losliggende stoeptegels, volle vuilnisbakken en voorafgaand aan de jaarwisseling is een extra ronde gedaan om kerstbomen op te halen.

Het zo schoon mogelijk opleveren van de openbare ruimte tijdens de jaarwisseling is positief ervaren, tegelijkertijd is het leerpunt dat hier voor de komende jaarwisseling nog meer aandacht voor moet zijn. Vanuit de stadsdelen heeft Jeugd & Veiligheid wederom extra ingezet op het bereiken van jongeren. Dit is onder andere gedaan door bijeenkomsten op scholen, huisbezoeken bij jongeren die zich de vorige jaarwisseling hadden misdragen en het voeren van gesprekken met ouders. Ook zijn er in meerdere buurthuizen en sportzalen activiteiten georganiseerd voor jongeren en hebben betrokken buurtouders actief een ondersteunende rol gespeeld. Floradorp Rondom de jaarwisseling is er relatief veel aandacht geweest voor Floradorp. We staan daarom in deze brief uitgebreider stil bij welke inzet is gepleegd in de aanloop naar en tijdens de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 maart 2026 Pagina 3 van 4

jaarwisseling in Floradorp. Het was de eerste jaarwisseling sinds de driehoek besloot om het oudejaarsvuur niet langer toe te staan, onder meer vanwege de brandveiligheid en de druk op nood- en hulpdiensten. Het verbod is onder bewoners van Floradorp en aangrenzende buurten verdeeld ontvangen. Onder een deel van hen heerst opluchting. Zij ervaarden in de jaren voor 2025, voorafgaand en tijdens het oudejaarsvuur ernstige vuurwerkoverlast. Ook voelden sommige bewoners zich geïntimideerd en/of onveilig en/of hadden zorgen over de veiligheid van hun woning. Onder een ander deel heerst teleurstelling en boosheid. Deze teleurstelling heeft zich in verschillende vormen van protest gemanifesteerd, zoals een kinderdemonstratie en een vlaggenactie . Hier is, vanzelfsprekend, alle ruimte voor geboden. Helaas waren er in de aanloop naar en tijdens de jaarwisseling ook vormen van protest, of uitingen van ongenoegen, die de grens van het fatsoen ver hebben overschreden. Het ging hier om brandstichting en vernieling van gemeentelijke camera’s en ondergrondse containers, geweld naar politie en handhavers en een oproep om in georganiseerd groepsverband te vechten tegen de politie. Net als voorgaande jaren is er door de politie ingezet op de-escalatie en maximaal in verbinding blijven.

De jeugd- & wijkagenten zijn bij de eerste signalen van openbare ordeverstoringen altijd eerst in gesprek gegaan met bewoners. In een aantal gevallen, waarbij deze gesprekken niet leidde tot de gewenste aanpassing van gedrag, heeft uiteindelijk de ME moeten optreden. Dit optreden was gericht op het mogelijk maken van een veilig werkgebied voor de brandweer om vuren in de openbare ruimte te blussen. In de aanloop naar de jaarwisseling zijn verschillende bestuurlijke instrumenten ingezet. Zo is er tijdelijk cameratoezicht ingesteld en zijn er gebiedsverboden en bestuurlijke waarschuwingen uitgevaardigd aan personen, die betrokken waren bij wanordelijkheden, waarbij ook in veel gevallen gelijk een stopgesprek is gevoerd. En tijdens de jaarwisseling was Floradorp één van de tien aangewezen veiligheidsrisicogebieden. De jaarwisseling zelf verliep in Floradorp tot 00:00 uur relatief rustig. Rond 00:30 uur ontstond er een vuur op de openbare weg met een grote groep personen eromheen. De politie heeft moeten optreden om veilige werkomstandigheden te creëren voor brandweer en de gemeentelijke calamiteitendienst. Uiteindelijk heeft de ME drie keer moeten optreden in de wijk. De ME is hierbij met vuurwerk bekogeld en beschoten.

Naast de bewonersavond in september 2025 zijn het afgelopen jaar door de gemeente en politie verschillende gesprekken gevoerd met bewoners om zo veel mogelijk in verbinding te blijven, zorgen op te halen en eventuele ideeën te bespreken voor een alternatieve viering. Uiteindelijk heeft niemand zich gemeld met een concreet en haalbaar idee voor een alternatieve viering tijdens de jaarwisseling. Net als afgelopen jaar wil de gemeente graag met de bewoners van Floradorp toewerken naar een nieuwe traditie, gericht op een feestelijke en veilige jaarwisseling voor iedereen. Het stadsdeel zal

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 maart 2026 Pagina 4 van 4

de komende tijd met verschillende groepen bewoners hierover in gesprek gaan. De gemeente staat open voor alle ideeën. Als voorwaarden geldt daarbij wel dat de initiatieven of activiteiten veilig moeten plaatsvinden. Ook kunnen bewoners ondersteuning krijgen in de vorm van budget of hulp bij de organisatie. Voorbereiding stedelijke jaarwisseling 2026-2027 Tijdens de komende jaarwisseling zal het landelijke vuurwerkverbod zeer waarschijnlijk van kracht zijn. Wij zullen u op een later moment middels een raadsbrief informeren over de gevolgen van de nieuwe Wet veilige jaarwisseling voor de stad en over de wijze waarop wij veilig met elkaar het nieuwe jaar willen inluiden. De voorbereidingen zijn reeds gestart, om zo wederom bij te dragen aan een feestelijke en veilige jaarwisseling. Tegelijk wil ik alvast helder zijn in de verwachtingen: het feit dat er (waarschijnlijk) sprake is van een landelijk vuurwerkverbod wil niet zeggen dat er niet alsnog veel illegaal vuurwerk zal worden afgestoken. De bestrijding van illegaal vuurwerk is complex en de inzet hierop zal ook landelijk geïntensiveerd moeten worden. Ik ga ervan uit dat Amsterdammers en Weespers hun verantwoordelijkheid nemen en er samen een feestelijke jaarwisseling van maken.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Femke Halsema

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl