Raadsinformatiebrief jaarwisseling 2024_2025.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 10 juli 2025 Openbare Orde en Veiligheid Femke Halsema Directie Openbare Orde en Veiligheid (secretariaatOOV@amsterdam.nl)

Onderwerp

Raadsinformatiebrief jaarwisseling 2024/2025

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. Afgelopen jaarwisseling heeft opnieuw laten zien waarom een landelijk vuurwerkverbod nodig is. De jaarwisseling in Amsterdam en Weesp verliep wederom onrustig en er was sprake van een flink aantal incidenten. De sfeer was op verschillende plekken in de stad grimmig en de ME moest worden ingezet in de stad\sdelen Centrum, Oost en West. Politie en handhaving hadden de handen vol aan het handhaven van de openbare orde, de leefbaarheid en het ondersteunen van collega’s van andere diensten bij het veilig uitvoeren van hun werkzaamheden. Voor een groot deel van de Amsterdammers is de afsluiting van het oude jaar en de start van het nieuwe jaar een feestelijk moment. Maar voor een ander deel van de Amsterdammers leek ook de afgelopen jaarwisseling een vrijbrief om hulpverleners te belagen, auto’s in de brand te steken en zeer zwaar vuurwerk af te steken. De Amsterdamse driehoek (burgemeester, hoofdofficier en politiechef) veroordeelt het geweld tegen hulpverleners en maakt zich zorgen over de ontwikkeling van de jaarwisseling de afgelopen jaren. De Tweede- en Eerste Kamer hebben inmiddels besloten dat er vanaf 2026 een algeheel verbod op consumentenvuurwerk van kracht wordt.

Dit betekent dat de komende jaarwisseling voor het laatst in het teken staat van het massaal afsteken van vuurwerk door consumenten, in die gemeenten in Nederland waar dat nog is toegestaan. Naar verwachting zullen ook Amsterdammers hier gebruik van maken, ondanks het geldende lokale afsteekverbod. Temeer omdat vuurwerk nog bij 25 verkooppunten in de stad regulier te koop zal zijn. Reeds in 2021 heeft uw raad de stap gezet om het afsteken van vuurwerk door consumenten te verbieden. Tegelijkertijd is er ingezet op het bieden van alternatieve vieringen, om Amsterdammers te verleiden het vuurwerk te laten liggen en zo de jaarwisseling in Amsterdam feestelijker en veiliger te laten verlopen. De afgelopen jaarwisseling is opnieuw op deze manier ingevuld. Middels deze raadsbrief informeer ik u over onze bevindingen. Afsteekverbod In 2021 is het afsteekverbod van kracht gegaan, maar in dat eerste jaar was het afsteken van vuurwerk in heel Nederland verboden als gevolg van de coronamaatregelen. Dit maakt dat er nu inmiddels drie jaar ervaring is opgedaan met het Amsterdamse afsteekverbod.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 juli 2025 Pagina 2 van 4

Ondanks het afsteekverbod werd er in grote delen van de stad opnieuw veel vuurwerk afgestoken. Met veel schade en grote risico’s voor de afstekers, omstanders en hulpverleners. Politie en handhaving hadden de handen vol aan het handhaven van de openbare orde, de leefbaarheid en het ondersteunen van collega’s van andere diensten bij het veilig uitvoeren van hun werkzaamheden. Er zijn acht incidenten gemeld van agressie en geweld tegen hulpverleners van politie en de brandweer. Het gaat hierbij om gehoorschade door vuurwerk, brandwonden en letsel door een klap in het gezicht van een agent. Het kopen en bezitten van vuurwerk is nog steeds toegestaan en we zijn in afwachting van landelijke wetgeving die dit zal gaan verbieden. Bij eerdere jaarwisselingen is gebleken dat er nog veel vuurwerk werd afgestoken in de stad en dat was ook afgelopen jaar het geval. Als gevolg van het lokale afsteekverbod, en het landelijke verbod op veel zogenaamd handvuurwerk (romeinse kaarsen, rotjes, babypijltjes) is wel merkbaar dat het afsteken van legaal vuurwerk in de dagen voor oud en nieuw is afgenomen. Daar staat tegenover dat het veel zwaardere illegale vuurwerk, onverminderd wordt afgestoken in de stad.

Verloop van de vieringen tijdens de jaarwisseling De jaarwisseling verliep dit jaar in meteorologisch opzicht onstuimig: het waaide hard en vanuit het KNMI was daarom code geel afgegeven voor een aantal provincies, waaronder Noord-Holland. Helaas moesten daardoor de geplande vuurwerkshows in Weesp, op de Sloterplas, bij IJburg en in het Nelson Mandelapark worden geannuleerd. De centrale viering Electric Fireworks op het Museumplein, inclusief de kindershow, kon gelukkig wel door gaan. Dat is vooral het gevolg van de bewuste keuze die is gemaakt voor een robuuste, weersbestendige viering die niet alleen afhankelijk is van vuurwerk, maar is gemaakt met een combinatie van licht en vuurwerk. Omdat het vuurwerk dat bij de stedelijke viering wordt gebruikt van een andere categorie is en omdat de wind rond middernacht iets minder hard was, kon dat gelukkig wel worden afgestoken. De centrale viering is succesvol verlopen. Met 60.000 uitgelaten maar gemoedelijke bezoekers was de sfeer op het Museumplein feestelijk. De viering is zonder noemenswaardige incidenten verlopen. Zoals gebruikelijk bij een dusdanig groot evenement zijn er wat leerpunten voor een volgende editie, zoals afval in de omgeving en hoogte van geluidsnormen, waar voor de komende editie extra aandacht aan wordt gegeven.

Naast de aanbesteding voor deze grootstedelijke viering met een tweede locatie (de geannuleerde vuurwerkshow Sloterplas) is voor afgelopen jaarwisseling een meerjarige aanbesteding uitgezet voor de organisatie van een vuurwerkshow op ten minste twee locaties in de stad. Dat heeft uiteindelijk geleid tot voorstellen voor een vuurwerkshow op het strand bij IJburg en in het Nelson Mandelapark. Helaas werden zijn deze vuurwerkshow gedurende de dag geannuleerd vanwege de harde wind. Ook is subsidie gegeven vanuit het Evenementenfonds aan vieringen tijdens de jaarwisseling, voor onder meer een vuurwerkshow in Weesp. Helaas kon ook deze vuurwerkshow niet plaatsvinden en heeft de organisator daarop besloten de show te verplaatsen naar 3 januari.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 juli 2025 Pagina 3 van 4

Als gevolg van code geel heeft de driehoek besloten het oudejaarsvuur in Floradorp reeds op 30 december tot ontbranding te laten brengen en de hoogte van de vuurstapel te beperken tot 5 meter. Inmiddels heeft de driehoek besloten dat er een einde moet komen aan het oudejaarsvuur in Floradorp omdat er grote risico’s zijn voor de beheersbaarheid en veiligheid van omstanders, omwonenden, omgeving en nood- en hulpdiensten. Ook speelt schade voor gezondheid, luchtkwaliteit en milieu mee. In gesprek met Flora 4 Life wordt bezien of er gezocht kan worden naar een veilig alternatief. Voorbereiding en verloop jaarwisseling Op basis van ervaringen bij eerdere jaarwisselingen en de gebeurtenissen in de nasleep van Ajax – Maccabi Tel Aviv is in de voorbereiding van oud en nieuw 2024-2025 nadrukkelijk rekening gehouden met een scenario waarbij grote groepen jongeren de straat op zouden gaan, met een aanzienlijk risico op (grote) openbare ordeverstoringen. In de voorbereiding is daarna nadrukkelijk aandacht geweest voor het risico dat (zwaar) vuurwerk als wapen kan worden gebruikt en dat flessen en blikjes met brandbare vloeistoffen als gooimateriaal gebruikt konden worden.

Omdat de mogelijkheid bestond dat het betreffende (zware) vuurwerk een zeer grote explosieve kracht zou hebben en dat hierdoor grote risico’s zouden ontstaan voor passanten, de politie en andere hulpdiensten, heeft de driehoek besloten bepaalde gedeelten in Noord, West, Oost en Weesp aan te wijzen als veiligheidsrisicogebied. Ook is geprobeerd om de openbare ruimte zo ‘netjes’ mogelijk te laten zijn, vooral in deze risico gebieden. Zo is er een extra check gedaan op losliggende stoeptegels, volle vuilnisbakken en is er voorafgaand aan de jaarwisseling een extra ronde gedaan voor het ophalen van kerstbomen. Daarnaast is er vanuit Jeugd & Veiligheid in stadsdelen extra ingezet op het bereiken van jongeren. Dit is onder andere gedaan door bijeenkomsten op scholen, huisbezoeken bij jongeren die de vorige jaarwisseling zich hadden misdragen of gesprekken voeren met ouders. Ook is geprobeerd om in binnen locaties zoals buurthuizen en sportzalen activiteiten te organiseren voor jongeren. Naast deze inzet is er middels een communicatiecampagne getracht om de positieve kanten van de jaarwisseling te benadrukken en bewoners ertoe te bewegen om de jaarwisseling gezellig met én voor elkaar te vieren. De ervaring met deze extra inzet in de uitvoering is positief en wordt dit jaar gecontinueerd.

Tegelijkertijd blijft de jaarwisseling een avond/nacht waarin er veel openbare orde verstoringen plaatsvinden. Voorbereiding jaarwisseling 2025/2026 Op basis van de ervaring van de afgelopen jaren, en omdat er ook dit jaar nog geen landelijk afsteekverbod is voor vuurwerk, zal de opdracht voor komende jaarwisseling in grote lijnen hetzelfde blijven. Ook bij de komende jaarwisseling wordt gekozen voor een combinatie van enerzijds het bieden van (feestelijke) alternatieven in de vorm van vuurwerkshows en vieringen, en anderzijds inzet op het voorkomen van openbare ordeverstoringen, het beschermen van hulpverleners bij het uitvoeren van hun werk in de nieuwjaarsnacht, en het handhaven op het afsteekverbod. Het komende jaar (en ook in 2026) zal Electric Fireworks op het Museumplein plaatsvinden mét daarvoor een kindershow. Ook zal er door dezelfde organisator een vuurwerkshow georganiseerd worden bij de Sloterplas. Daarnaast wordt nog geprobeerd om op twee andere locaties een

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 juli 2025 Pagina 4 van 4

vuurwerkshow te organiseren. Ook zal er wederom subsidie beschikbaar zijn voor de organisatie van alternatieve vieringen tijdens de jaarwisseling. In de uitvoering wordt extra aandacht gegeven aan de inzet van communicatie, met name in de maanden voorafgaand aan de jaarwisseling. Een voorbeeld daarvan is dat er behoefte is bij de teams Jeugd & Veiligheid van de stadsdelen aan duidelijke communicatiematerialen stadsbreed waarin zowel ouders als jongeren gewezen worden op de regelgeving en het risico van bijvoorbeeld het in huis hebben van zwaar vuurwerk. Ook zal er weer een communicatiecampagne komen om de Amsterdammer en inwoners van Weesp aan te sporen de jaarwisseling op een feestelijke wijze met elkaar te vieren. Daarnaast zal wederom extra ingezet worden om de openbare ruimte zo schoon en leeg mogelijk te laten zijn tijdens de jaarwisseling. Ook dit jaar zal er, samen met de politie, de stadsdelen en alle anderen betrokken, een grote inspanning worden gedaan om de jaarwisseling zo feestelijk en veilig mogelijk te laten verlopen. Tegelijk wil ik ook helder zijn in de verwachtingen: er is dit jaar nog geen landelijk afsteekverbod voor consumentenvuurwerk en dat betekent dat vuurwerk zal nog vrijelijk verkrijgbaar zal zijn in de stad. Daarnaast zien we dat de bestrijding van illegaal vuurwerk complex is en veel inzet vraagt, en nog niet de resultaten geeft waarop was gehoopt.

Ik hoop dat Amsterdammers vooral zelf ook hun verantwoordelijkheid nemen en een feest maken van de jaarwisseling. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Femke Halsema Burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl