Raadsinformatiebrief IV Verkoop minderheid aandelen Haven om brug over het IJ te financieren (Burgers) V2.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 10 september 2024 Deelnemingen Alexander Scholtes, Hester van Buren DMC-Deelnemingen, deelnemingen@amsterdam.nl Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel Verkoop minderheid aandelen van het lid Burgers

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 24 juni 2024 heeft raadslid Burgers (VVD) een initiatiefvoorstel ingediend getiteld . Met dit voorstel wordt het college gevraagd om: 1. in onderhandeling te treden met de Rijksoverheid over verkoop van een minderheid van de gemeentelijke aandelen in het Havenbedrijf Amsterdam N.V. (hierna: Havenbedrijf) en met de opbrengst de bruggen over het IJ te financieren. Het college waardeert het werk dat de indiener heeft verzet om dit voorstel te schrijven en uw betrokkenheid tot dit onderwerp. Het college erkent dat bij de verzelfstandiging in 2013 de mogelijkheid is uitgesproken om in de toekomst mogelijk een deel van het aandelenbelang te verkopen aan bijvoorbeeld het Rijk. Tegelijkertijd is het college van mening dat het op dit moment niet opportuun is voor de gemeente, zowel op financieel gebied als op het gebied van zeggenschap en governance. Dit is ook gekomen uit de uitkomst van de herijking (zie bijlage) van het aandeelhouderschap van het Havenbedrijf. Hieronder vindt u een uitgebreide motivatie van het standpunt van het college en een uiteenzetting van de voorwaarden voor het Rijk om een belang te nemen in een deelneming.

Zeggenschapsbelang behoudt aandelen Havenbedrijf (Uitkomst Herijking) In de herijking van de deelnemingenportefeuille in 2024 is geconcludeerd dat het op dit moment noodzakelijk is voor de gemeente om 100% aandeelhouderschap te hebben in het Havenbedrijf om voldoende grip te houden op de publieke belangen die zijn vastgesteld met betrekking tot het Havengebied. Deze publieke belangen zijn beschreven in de Gemeentelijke Visie Haven (zie bijlage) en bij het borgen van al deze belangen speelt het Havenbedrijf een grote rol. deze publieke belangen zijn: Duurzaamheid: Klimaatneutraal en Circulair. De haven als nautisch logistiek knooppunt. De haven als industrieterrein. Verstedelijking: Hoogstedelijke woonwerkmilieus. Veilig gebruik van de nautische ruimte

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 september 2024 Pagina 2 van 3

Met de huidige structuur wordt verwacht dat de publieke belangen op dit moment het best geborgd kunnen worden. Zoals verderop beschreven, staat in de Nota Deelnemingenbeleid Rijksoverheid 2022 dat het Rijk als het toetreedt voldoende zeggenschap wil, ook als het minderheidsaandeelhouder is. In de praktijk betekent dit dus vaak of oint control (evenveel zeggenschap) of vetorechten. De gemeente verliest dan dusdanig veel zeggenschap dat de invloed die de gemeente heeft op de publieke belangen en doelen gesteld in de Gemeentelijke Visie Haven beperkt wordt. Financieel belang behoudt aandelen Havenbedrijf Een verkoop van een deel van het aandelenbelang zou in het geval van een uitkoop door het Rijk een eenmalig bedrag opleveren. De hoogte van dit bedrag hangt af van de waardering van de aandelen en het percentage dat verkocht wordt. Daar staat tegenover dat de gemeente dan wel jaarlijks minder dividend zal ontvangen. Het Havenbedrijf heeft sinds de verzelfstandiging jaarlijks 50 miljoen aan dividend uitbetaald aan de gemeente. Afhankelijk van het percentage dat de gemeente verkoopt wordt een deel van dit jaarlijkse dividend ingeleverd. Daarmee is er de mogelijkheid, afhankelijk van de hoogte van het verkoopbedrag en het toekomstig dividend, dat de gemeente op de lange termijn meer structureel geld inlevert dan het eenmalig ontvangt.

Dat is een extra argument om verkoop van aandelen als dure en daarmee ongeschikte financieringsbron te beschouwen. Voorwaarden Rijksoverheid In de Nota Deelnemingenbeleid Rijksoverheid 2022 is vastgelegd dat het Rijk alleen participeert in een deelneming als er een nationaal publiek belang is. De belangrijkste redenen van toetreden zijn: - Financieringsvraagstuk: inbreng van nieuw kapitaal (geen uitkoop) met als doel het financieren van een investering in nationaal publiek belang. Dit houdt in dat er extra geld in de deelneming gestort wordt in ruil voor aandelen. De huidige aandeelhouder ontvangt zelf geen geld. - Betere borging publiek belang: mogelijkheid tot inbreng kapitaal (deel uitkoop bestaande aandeelhouder) met als doel zeggenschap over de deelneming. Dit houdt in dat het Rijk meer zeggenschap wil hebben in een deelneming om zo het publieke belang dat de deelneming behartigt beter te borgen. In beide gevallen wil het Rijk voldoende zeggenschap over de deelneming, bijvoorbeeld via joint control (evenveel zeggenschap) of bepaalde vetorechten. Voorbeeld hiervan is het Havenbedrijf Rotterdam waar het Rijk kapitaal heeft ingebracht voor circa 30% van de aandelen en joint control. Dit kapitaal is gebruikt voor de aanleg van de 2e Maasvlakte.

Op dit moment ziet het college binnen de context van het havenbedrijf geen investering van nationaal belang en omvang die het nodig maakt voor het Rijk om toe treden als aandeelhouder. Ook heeft het college vanuit het Rijk geen signalen gehad dat zij het nodig achten om meer

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 september 2024 Pagina 3 van 3

zeggenschap te hebben in het Amsterdamse havengebied. Ook niet naar aanleiding van het onderzoek van I&W uit 2021 waar het initiatiefvoorstel naar verwijst. Financiering Bruggen over het IJ Met betrekking tot de financiering van de bruggen over het IJ geldt dat voor de Oostbrug inmiddels budget gereserveerd is door zowel de gemeente als de Vervoerregio Amsterdam. Voor de Westbrug is afgesproken dat , in het kader van het haalbaarheidsonderzoek naar de verplaatsing van de Passenger Terminal Amsterdam naar de Coenhaven, samen met Rijk en regio ook gesproken zal worden over de bekostiging van de Westbrug (raadsinformatiebrief Handelingsperspectief Zeecruise Amsterdam, 27 juni 2024). In deze gesprekken komt ook het belang van de Westbrug voor de realisatie van de woningbouwopgave in de regio (Haven-Stad, ZaanIJ), waarover in het kader van de Novex afspraken met het Rijk zijn gemaakt, aan de orde. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Burgers op dit punt niet over te nemen. Het college ziet op dit moment geen meerwaarde in verkoop van een deel van het aandelenbelang gegeven de mate van zeggenschap die hiervoor moet worden opgegeven en de onzekerheid of dit financieel positief is voor de gemeente. Het college blijft dan ook bij de conclusie uit de herijking dat 100% aandeelhouderschap op dit moment gewenst is.

Mocht er in de toekomst een scenario ontstaan dat een grote investering of zeggenschap van het Rijk noodzakelijk is dan staat het college hiervoor open. Gezien het bovenstaande ontraadt het college de raad in te stemmen met het initiatiefvoorstel. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Alexander Scholtes Wethouder Deelnemingen

Hester van Buren Wethouder Lucht- en Zeehaven

Bijlagen 1. Herijking Deelnemingen 2024 fiche Havenbedrijf Amsterdam 2. Gemeentelijke Visie Haven

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl