Raadsinformatiebrief inzake vrijgave concept investeringsnota en concept beeldkwaliteitsplan Nieuwe Meer Oost Schinkelkwartier

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 8 juli 2025 Grond en Ontwikkeling Steven van Weyenberg Grond en Ontwikkeling (bestuurszaken.go@amsterdam.nl) Vrijgeven voor inspraak van concept investeringsnota en concept beeldkwaliteitsplan Nieuwe Meer Oost Schinkelkwartier

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. Op 8 juli 2025 heeft het college van B&W ingestemd met het vrijgeven voor inspraak van de concept investeringsnota en het concept beeldkwaliteitsplan Nieuwe Meer Oost Schinkelkwartier. In deze brief geef ik een toelichting op de inhoud van de investeringsnota en het proces van totstandkoming daarvan. Stadswijk Schinkelkwartier In de projectnota Schinkelkwartier (2021) zijn de ambities voor de transformatie van Schinkelkwartier geformuleerd: ontwikkeling van zes deelgebieden tot complete buurten met totaal 11.000 woningen, 450.000 m2 bvo voorzieningen en 1.020.000 m2 bvo werkfuncties. De gebiedsontwikkeling zorgt ervoor dat een werkgebied verandert in een inclusieve, levendige en groene stadswijk die goed verbonden is met de omgeving. Met het vaststellen van de projectnota is de haalbaarheidsfase afgerond en heeft het college opdracht gegeven voor het opstellen van investeringsnota's per deelgebied, waaronder Nieuwe Meer Oost. Plangebied Nieuwe Meer Oost, gelegen in stadsdeel Nieuw-West, bevat het voormalig IBM-terrein en wordt begrensd door de Henk Sneevlietweg, de spoorlijn, de snelweg A4 en de Johan Huizingalaan. In de voormalige IBM-fabriekshallen zijn onder andere datacenter Global Switch en startup community B. Amsterdam gevestigd.

IBM zelf is gevestigd in het monumentale kantoorgebouw. In het noordoostelijk deel van het gebied zijn een gemeentewerf en een recyclepunt aanwezig. Nieuwe Meer Oost bestaat grotendeels uit drie in erfpacht uitgegeven kavels, waarvan twee kavels, namelijk de Timeless-kavel (middelste deel) en Think District (zuidelijk deel), zijn aangemerkt als ontwikkelkavel. Datacenter Global Switch (noordelijk deel) blijft in het gebied gevestigd en breidt uit op grond van bestaande juridisch planologische rechten en binnen de kaders van het onlangs geactualiseerde datacenterbeleid. Ambitie en opgaven In de investeringsnota wordt invulling gegeven aan de centrale ambitie om Nieuwe Meer Oost, samen met het naastgelegen en in de toekomst te herontwikkelen Nieuwe Meer West, door te ontwikkelen tot innovatiedistrict Nieuwe Meer: een bloeiend ecosysteem gericht op ontmoeting, samenwerking en kruisbestuiving. In lijn met de Omgevingsvisie Amsterdam 2050, de Strategie Innovatiedistricten Amsterdam en de projectnota Schinkelkwartier is de opgave om het gebied te herontwikkelen van een naar binnen gekeerd werkgebied tot een groene, innovatieve en

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 juli 2025 Pagina 2 van 6

gemengde woon-werkbuurt. Dit vraagt om maatregelen die het woon-, leef- en verblijfsklimaat en de bereikbaarheid per openbaar vervoer en fiets verbeteren. Stedenbouwkundig plan Het stedenbouwkundig plan voor Nieuwe Meer Oost vormt de ruimtelijke vertaling van nieuwe inzichten en getekende afsprakenbrieven met de ontwikkelende partijen van de Timeless-kavel en Think District, waarbij binnen de kaders van het Omgevingseffectrapport (OER) Schinkelkwartier rekening is gehouden met een gefaseerde herontwikkeling. We weten niet of, en zo ja wanneer, datacenter Global Switch in de toekomst uit het gebied verdwijnt. Als dat ooit gebeurt, dan biedt de opzet van het stedenbouwkundig plan de mogelijkheid om de buurt verder af te maken tot aan de Henk Sneevlietweg. De geschiedenis van IBM in het gebied vormt een belangrijke identiteitsdrager voor de planopzet. Het monumentale IBM-hoofdkantoor heeft een bijzondere plek in het ontwerp en blijft herkenbaar als een baken in de stad en het omringende landschap. Ook zijn er kansen om enkele architectonisch waardevolle onderdelen van de overige IBM-gebouwen te hergebruiken in de nieuwe bebouwing of als kunst in de openbare ruimte. Met de gekozen gebouwtypologie in Nieuwe Meer Oost wordt geluid van snelwegen en spoor afgeschermd en wordt rekening gehouden met hoogtebeperkingen door vliegverkeer.

Er komen royale samengestelde bouwblokken: grote blokken met continue straatwanden en publieke functies waarin verschillende panden samen een ‘blokkenstad’ vormen. Binnen de samengestelde bouwblokken ontstaan geluidluwe binnenterreinen, die in erfpacht zijn uitgegeven maar wel publiek toegankelijk zijn. Daarnaast wordt een robuuste water- en groenstructuur ontwikkeld om het gebied goed in te bedden en beter aan te sluiten op structuren in de omgeving. Langs het spoor en de A4 komt een uitgestrekt buurtpark, met daarin het monument en drie nieuwe losse gebouwen. Tot slot voorziet het plan in een hiërarchisch netwerk van hoofdroutes (Johan Huizingalaan en Henk Sneevlietweg), belangrijke langzaam verkeerroutes (de Nieuwe Sloterweg en een nieuwe noord-zuid verbinding langs het spoor), buurtstraten en informele paden die de groene binnenterreinen ontsluiten. Beeldkwaliteitsplan In de verkaveling van Nieuwe Meer Oost worden drie typologieën van bebouwing onderscheiden: de blokkenstad, losse gebouwen in het park en het datacenter. Om de ruimtelijke kwaliteit bij het uitwerken van toekomstige bouwplannen in Nieuwe Meer Oost te borgen is gelijktijdig met de investeringsnota een beeldkwaliteitsplan opgesteld, waarin doelen en spelregels voor het bouwen en de beeldkwaliteit zijn opgenomen.

Programma In Nieuwe Meer Oost is ruimte voor circa 2.600 woningen, 101.000 m2 bvo kantoor- en bedrijfsruimte en 27.000 m2 bvo maatschappelijke en commerciële voorzieningen. Nieuwe Meer Oost biedt een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor stedelijke functies en internationaal georiënteerde innovatieve bedrijven, maar draagt ook bij aan het oplossen van lokale opgaven op het gebied van wonen, werken en leren. Zo wordt Nieuwe Meer Oost een sociaalinclusieve buurt waar verschillende werelden samen komen. Het streven voor Nieuwe Meer Oost is een gevarieerde woningvoorraad die voor verschillende doelgroepen (van jong tot oud) aantrekkelijk is, uitgaande van een verdeling 40 procent sociale huur, 40 procent middelduur en 20 procent vrije sector. Daarmee wordt de doorstroming in stadsdeel Nieuw-West bevorderd en wordt bijgedragen aan een inclusieve stad. Dit wordt extra

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 juli 2025 Pagina 3 van 6

gestimuleerd door het toepassen van de voorrangsregeling waarbij maximaal 25 procent van de te bouwen huurwoningen wordt toegewezen aan bewoners van Nieuw-West. Als innovatiedistrict biedt Nieuwe Meer Oost straks een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor innovatieve en kennisintensieve bedrijven en instellingen in verschillende soorten en maten. Er is ruimte voor zowel internationale bedrijven als lokale ondernemers. De werkgelegenheid heeft bij voorkeur een sterke relatie met de (directe) omgeving in Nieuw-West, zodat een bijdrage wordt geleverd aan inclusieve economische groei. Een divers voorzieningenprogramma is voorwaardelijk voor het ontwikkelen van een innovatiedistrict met een aantrekkelijk vestigingsklimaat en het realiseren van een inclusieve buurt. Het benodigde programma voor maatschappelijke voorzieningen is gebaseerd op de geactualiseerde referentienormen en is onderdeel van die voor heel Schinkelkwartier zoals opgenomen in het Strategisch Plan Maatschappelijke Voorzieningen. Zo komen er een integraal kindcentrum met gymzaal, een buurtkamer, een gezondheidscentrum, stedelijke onderwijsvoorzieningen en voorzieningen voor kunst en cultuur. Verder is er ruimte voor horeca en een winkelcluster met supermarkt, gericht op dagelijkse boodschappen.

Openbare ruimte De opgave voor de openbare ruimte in Nieuwe Meer Oost is om de verblijfskwaliteit te verbeteren en ruimtelijke samenhang met de omgeving te creëren. Een openbare ruimte die uitnodigt tot ontmoeting, verblijf en beweging is voorwaardelijk voor het functioneren van een innovatiedistrict en een aantrekkelijk leefklimaat. Een groot deel van de in erfpacht uitgegeven grond wordt als openbare ruimte ingericht. We voegen in Nieuwe Meer Oost nieuw water toe en verbinden het water met het water in de Oeverlanden. Omdat ook water wordt gedempt is per saldo sprake van een lichte afname van oppervlaktewater, wat binnen Schinkelkwartier wordt gecompenseerd. Om voldoende afstand aan te houden tot het grondwater wordt het maaiveld in een deel van het gebied opgehoogd. Verder wordt gezorgd voor voldoende bergings- en afvoercapaciteit van hemelwater. Er komen een uitgestrekt buurtpark, groene binnenterreinen en beplantingsvakken in de buurtstraten. Dit groen wordt op verschillende schaalniveaus met elkaar en met het omliggende landschap verbonden. Door de toename van groen en bomen en de afname van verharding wordt gezorgd voor een klimaatadaptieve en hittebestendige inrichting van de openbare ruimte. In het plan wordt rekening gehouden met de referentienormen voor groen, sport en spelen.

De opgave voor georganiseerde buitensport is gebaseerd op het woningbouwprogramma en onderdeel van de opgave voor heel Schinkelkwartier. Uitgangspunt is de gefaseerde inpassing van 1 hectare binnen Schinkelkwartier (niet in Nieuwe Meer Oost) en 3,8 hectare buitenplans in de te intensiveren sportparken Sloten en Sloten-West. De plannen voor deze sportparken worden momenteel nader uitgewerkt, in lijn met de onlangs hiervoor vastgestelde Ontwikkelstrategie. Vanuit Nieuwe Meer Oost wordt financieel bijgedragen aan de herinrichting van deze sportparken. De groenblauwe corridor in de oost- en zuidflank van Nieuwe Meer Oost is onderdeel van de huidige ecologische structuur van Amsterdam. Ondanks dat het plan voorziet in enkele ontwikkelingen in deze structuur, worden maatregelen getroffen om negatieve effecten te mitigeren en natuurwaarden en de ecologische verbindingsfunctie te versterken. Zo voorziet het plan onder meer in een exclusief voor ecologie ingerichte taludzone, natuurvriendelijke oevers, ecoducten en faunapassages. Het voornemen is om de beoogde stadsnatuurverbinding mee te nemen in de toekomstige aanpassing van de Hoofdgroenstructuur Amsterdam.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 juli 2025 Pagina 4 van 6

Nieuwe Meer Oost wordt goed verbonden met de aangrenzende buurten van Schinkelkwartier en de Oeverlanden. De openbare ruimte wordt autoluw ingericht en er komt een fijnmazig netwerk voor fietsers en voetgangers. In het buurtpark komen meerdere bruggen om te zorgen voor een goede toegankelijkheid voor fietsers en voetgangers. Bereikbaarheid Een verschuiving van auto naar openbaar vervoer en fiets biedt ruimte om van Nieuwe Meer Oost een autoluwe buurt te maken. Met oog op de verdichting van Nieuwe Meer Oost en de doorontwikkeling tot innovatiedistrict is het van groot belang dat de bereikbaarheid per openbaar vervoer wordt verbeterd. Op de lange termijn wordt ingezet op het aanpassen van metrostation Henk Sneevlietweg en wordt rekening gehouden met het doortrekken van de Noord/Zuidlijn via Schiphol naar Hoofddorp met een nieuw station ter hoogte van de Johan Huizingalaan. Dit is een van de oplossingsrichtingen die in het kader van het MIRT-project OV-verbinding AmsterdamHaarlemmermeer (OVAH) worden onderzocht. In de tussenliggende periode gaan we uit van betere busverbindingen over de Johan Huizingalaan, waaronder het doortrekken van buslijn 18 van station Lelylaan naar Keynesplein en een HOV-buslijn tussen Schiphol en Schinkelhaven.

In Nieuwe Meer Oost is een fijnmazig netwerk voor fietsers en voetgangers voorzien, met onder meer een zoveel mogelijk autovrije Nieuwe Sloterweg en een buurtplein, een autoluwe promenade en een noord-zuid fietsverbinding langs het spoor. In de toekomstige situatie wordt ervoor gezorgd dat Nieuwe Meer Oost, onder andere via onderdoorgangen van het spoortalud, voor fietsers en voetgangers goed wordt verbonden met de aangrenzende buurten van Schinkelkwartier en de Oeverlanden. Om een aantrekkelijke en verkeersveilige inrichting en een goede verkeersafwikkeling te kunnen garanderen krijgt de auto een minder dominante positie in Nieuwe Meer Oost. De Johan Huizingalaan en Henk Sneevlietweg behouden hun functie als ontsluitingsweg, maar we beperken het aantal nieuwe autoverbindingen door het gebied. Autoparkeren wordt grotendeels opgelost in ondergrondse parkeergarages aan de randen van het gebied, zodat autoverkeer zo min mogelijk door de buurt hoeft. Verder passen we een strenge parkeernormering toe en stimuleren we deelmobiliteit en dubbelgebruik van parkeerplaatsen. Op termijn worden de ontsluitingswegen aangepast in stadsstraten met brede stoepen en goede oversteekvoorzieningen. Duurzame energie De gemeente en de twee zittende erfpachters in Nieuwe Meer Oost hebben diverse mogelijkheden voor collectieve warmtevoorzieningen in Nieuwe Meer Oost onderzocht.

Ondanks de ligging nabij het stadswarmtenet hebben de erfpachters in Nieuwe Meer Oost afgewogen en besloten om niet aan te sluiten op stadswarmte. Gezien de grote hoeveelheid woningen die zij realiseren en de duurzame leveringszekerheid die dat vereist, hebben de erfpachters gekozen voor een individueel energiesysteem in de vorm van Warmte Koude Opslag (WKO). Ontwikkelstrategie De gemeente is voor de ontwikkeling van Nieuwe Meer Oost afhankelijk van de (investerings)bereidheid van de erfpachters om hun kavels te ontwikkelen. De twee erfpachters zijn als ontwikkelende partijen in feite de aanjagers van deze gebiedsontwikkeling. De gemeente hanteert bij de ontwikkeling van het gebied als basisprincipe ‘regisseren waar het moet en faciliteren waar het kan’. De principeafspraken voor de herontwikkeling zijn contractueel vastgelegd en worden in overleg verder uitgewerkt in vervolgcontracten passend binnen de kaders van de investeringsnota. Na het vaststellen van het stedenbouwkundig plan is de gemeente in gesprek gebleven met ontwikkelende partijen om de ontwikkeling verder uit te werken, bouwplannen haalbaar te krijgen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 juli 2025 Pagina 5 van 6

en waar mogelijk te optimaliseren. Dit heeft geleid tot nieuwe inzichten die aanpassingen van het programma en het bouwvolume tot gevolg kunnen hebben. Met oog op de voortgang zijn deze ontwikkelingen niet verwerkt in de concept investeringsnota. Afhankelijk van of de haalbaarheid van de planoptimalisatie tijdig is onderbouwd, kan dit in de vast te stellen investeringsnota worden meegenomen. De nieuwe gebouwen en openbare ruimte in Nieuwe Meer Oost worden gefaseerd ontwikkeld. De realisatie van voorzieningen zoals groen, sport, scholen en winkels gaat daarbij zoveel mogelijk gelijk op met de woningbouw. De sloop van bestaande bebouwing en de verplaatsing van de gemeentewerf en het recyclepunt zijn bepalend voor de mogelijkheden voor vastgoedontwikkeling. De gemeentewerf wordt afgestoten en wordt ter vervanging van het huidige recyclepunt binnen Schinkelkwartier een nieuw recyclepunt ontwikkeld, waarbij de ambitie om aanvullend hierop een circulair ambachtscentrum te ontwikkelen wordt verkend. Voor de beoogde Nieuwe Sloterweg, vanaf de Sloterweg tot de Laan der Hesperiden, wordt een integraal ontwerp gemaakt en wordt een afzonderlijk participatie- en besluitvormingstraject doorlopen. Het gedeelte van de Nieuwe Sloterweg ten westen van het spoor inclusief de ondertunneling van de spoordijk zijn cruciaal voor een goede ontsluiting van Nieuwe Meer Oost.

Daarom wordt dit gedeelte van de Nieuwe Sloterweg als eerste gerealiseerd. Geluid De gesloten bouwblokken zorgen voor geluidafscherming en geluidluwe binnenterreinen. Er zijn echter aanvullende maatregelen nodig om de geluidbelasting op de gevels en in de openbare ruimte te beperken en op die manier een aanvaardbaar woon-, leef- en verblijfsklimaat te garanderen. Om het geluid van snelwegen en spoor te beperken gaat de voorkeur uit naar schermen langs de A4 en de spoorlijn. Omdat de ontwikkeling van verschillende bouwblokken vooruitloopt op de realisatie van geluidafscherming en omdat bouwblokken onderling voor afscherming zorgen zullen bij meerdere bouwblokken gebouwgebonden maatregelen nodig zijn. In de planvorming voor Nieuwe Meer Oost is expliciet rekening gehouden met luchtvaartgeluid en worden toekomstige bewoners vooraf actief geïnformeerd over luchtvaartgeluid en getroffen geluidadaptieve maatregelen. Zo worden zij in de gelegenheid gesteld om bewust een keuze te maken voor wonen in een geluidbelast gebied. Participatie In het participatieplan Nieuwe Meer Oost zijn de doelen, participatieniveaus, doelgroepen, thema’s en bijeenkomsten beschreven. Het participatieplan is tot stand gekomen met de twee ontwikkelende partijen en heeft als doel om de plannen voor Nieuwe Meer Oost kwalitatief beter te maken.

Het participatietraject voor Nieuwe Meer Oost is breed toegankelijk gemaakt voor bewoners, ondernemers en organisaties. Belanghebbenden en geïnteresseerden zijn op verschillende momenten betrokken bij de planvorming. We hebben daarbij onderscheid gemaakt in verschillende groepen belanghebbenden en deze onderverdeeld in drie schillen. Dit onderscheid is gemaakt op basis van de mate van (eerdere) betrokkenheid bij het gebied, waarbij het participatieniveau per schil verschilt: hoe meer betrokken, hoe eerder meegenomen. Om het gebied en de plannen onder de aandacht van een brede doelgroep te brengen zijn twee video’s gemaakt: de ene namens de gemeente met een korte toelichting van de plannen en de andere door mensen uit de omgeving en gebruikers van het gebied aan het woord te laten over het verleden, het heden en de toekomst. Voorafgaand aan en tijdens de uitvoering van het participatieplan heeft de gemeente samen met de twee ontwikkelende partijen in Nieuwe Meer Oost intensief en constructief gewerkt aan de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 juli 2025 Pagina 6 van 6

planvorming voor hun erfpachtkavels. De continue samenwerking aan de planvorming heeft geleid tot optimalisatie van de plannen ten aanzien van kwaliteit, haalbaarheid en fasering. De participatiethema’s zijn samen met de ontwikkelende partijen (schil 1) opgesteld, waarbij per thema de ruimte voor invloed is bepaald. Er zijn bijeenkomsten gehouden: een voor direct betrokkenen en belanghebbenden (schil 2), een openbare informatiemarkt en verdiepende thema werkgroepen voor alle geïnteresseerden (schil 3). Inbreng vanuit de eerste bijeenkomst heeft geleid tot aanpassingen aan de opzet voor het vervolg. De inbreng heeft de gemeente een beter beeld gegeven van de belangen van diverse partijen binnen de verschillende participatiethema’s en heeft op onderdelen geleid tot verrijking en aanscherping van de plannen. Inspraak Met oog op het uitgebreide participatieproces zou inspraak over de concept investeringsnota op grond van de huidige participatieverordening niet verplicht zijn. Het participatieproces is echter gestart ten tijde van de toenmalige inspraakverordening en er is tijdens de participatie gecommuniceerd dat de concept investeringsnota wel voor inspraak ter inzage wordt gelegd.

In dat kader heeft het college daarom besloten om de concept investeringsnota en het concept beeldkwaliteitsplan Nieuwe Meer Oost in het kader van de inspraak met ingang van 17 juli 2025 ter inzage te leggen. Daarbij is gekozen voor verlenging van de gebruikelijke inspraaktermijn tot acht weken, waardoor drie weken van de inspraakperiode na het zomerreces vallen. Gedurende de terinzagelegging worden als extra service een of meerdere belmoment(en) ingepland voor vragen uit de omgeving en in de eerste weken na het zomerreces wordt een terugkoppelbijeenkomst georganiseerd om de plannen toe te lichten, vragen te beantwoorden en aan te geven hoe in de investeringsnota is omgegaan met de inbreng uit de participatie. Financiële haalbaarheid Onderdeel van de investeringsnota Nieuwe Meer Oost is een grondexploitatiebegroting voor de komende tien jaar. De grondexploitatie heeft een positief saldo. Het saldo wordt verevend binnen het financiële kader van de gebiedsontwikkeling Schinkelkwartier dat uiteindelijk wordt verevend met het Vereveningsfonds. Naast maatregelen binnen Nieuwe Meer Oost zijn ten behoeve van de herontwikkeling ook bovenplanse maatregelen nodig die (deels) buiten het plangebied liggen.

Naast het openen van de grondexploitatie Nieuwe Meer Oost wordt een grondexploitatie Grote Werken geopend om de uitvoeringskosten voor het deel van de Nieuwe Sloterweg in Nieuwe Meer Oost en de proceskosten voor de onderdoorgang van de spoordijk te dekken. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Steven van Weyenberg Wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl