Raadsinformatiebrief-inspectierapport en verbeterplan JBRA.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 31/03/2026 Jeugd Alexander Scholtes Jeugd bestuurszaken.ojz@amsterdam.nl

Onderwerp

Inspectierapport en verbeterplan Jeugdbescherming Regio Amsterdam

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, In april 2025 hebben de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de Inspectie Justitie en Veiligheid een onderzoek uitgevoerd bij Jeugdbescherming Regio Amsterdam (JBRA). Het inspectierapport naar aanleiding van dit onderzoek is op 22 september 2025 gepubliceerd. In dezelfde periode werd er ook bij andere gecertificeerde instellingen (GI’s) in het land onderzoek gedaan. Naar aanleiding van het inspectierapport heeft JBRA een verbeterplan opgesteld. Tijdens de mededelingen in de commissie OZA op 1 oktober heeft wethouder Moorman toegezegd u te informeren over het verbeterplan. Het verbeterplan is eind december goedgekeurd door de inspecties en gedeeld met de gemeente. Met de afsluitbrief van 22 december 2025 hebben de inspecties het onderzoek formeel afgesloten. JBRA is onder meer geselecteerd omdat er op de peildatum 1 oktober 2024 sprake was van een hoog aantal gezinnen met een maatregel dat op een interne wacht- en monitorlijst stond, in combinatie met hoge uitstroom en ziekteverzuim onder gezinsmanagers. Dit vergroot de risico’s voor continuïteit, tijdigheid en kwaliteit van de uitvoering.

De inspecties hebben JBRA gevraagd een haalbaar en realistisch verbeterplan op te stellen waarin expliciet wordt gemaakt wat tekortschiet, welke gevolgen dat heeft voor jeugdigen en gezinnen, en welke oorzaken binnen en buiten de beïnvloedingsmogelijkheden van JBRA liggen. Kern van de bevindingen uit het inspectierapport De inspecties concluderen dat de kwaliteit van de uitvoering van jeugdbeschermings- en jeugdreclasseringsmaatregelen bij JBRA grotendeels onvoldoende is. Zij stellen vast dat de oorzaken deels binnen JBRA liggen, maar ook samenhangen met omstandigheden buiten de organisatie. Als het gaat om oorzaken binnen de JBRA worden in het bijzonder de werkwijze rond de monitorlijst en het ontbreken van een vaste gezinsmanager benoemd als factoren die medebepalend zijn voor de tekortschietende kwaliteit. Wachten op een vaste gezinsmanager kan leiden tot te weinig betekenisvol contact, vertraging in de brede analyse en het niet tijdig opstellen van een volledig gezinsplan. Daarnaast komt passende hulp voor gezinnen te vaak niet tijdig tot stand. De inspecties benadrukken dat dit mede samenhangt met de beperkte beschikbaarheid en toegankelijkheid van passend hulpaanbod in de regio, waarvoor gemeenten verantwoordelijk zijn.

Het rapport beschrijft dat deze situatie merkbare gevolgen heeft voor jeugdigen en gezinnen: het vertrouwen en de motivatie nemen af, het zicht op ontwikkeling en veiligheid is onvoldoende en

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 31 maart 2026 Pagina 2 van 3

het risico bestaat dat schade toeneemt of gezinnen afhaken. Ook kunnen maatregelen langer duren doordat passende hulp te laat op gang komt. Hoewel het eindoordeel stevig is, benoemen de inspecties ook positieve punten. Zij beoordelen het goed bestuur als grotendeels voldoende en zijn positief over de transparantie, de organisatiecultuur en de zichtbaarheid van het bestuur in de dagelijkse praktijk. Daarnaast zien zij betrokken professionals die, ondanks hoge werkdruk, methodisch werken en veiligheid centraal stellen. Het systematisch handelen bij (dreigende) onveiligheid wordt door de inspecties grotendeels als voldoende beoordeeld, omdat gezinsmanagers waar nodig direct handelen en jeugdigen regelmatig ook afzonderlijk spreken. Hoofdpunten van het verbeterplan Het verbeterplan van JBRA is opgesteld vanuit de missie ‘Ieder kind blijvend veilig’ en is uitgewerkt langs drie leidende principes: houding, tijdigheid en transparantie. Het plan is erop gericht gezinnen sneller en consistenter op te pakken, de tijdigheid en kwaliteit van planvorming te verbeteren, (dreigende) onveiligheid sneller en navolgbaar aan te pakken en ervoor te zorgen dat gezinnen zich beter gezien en gehoord voelen.

Een belangrijke lijn is het versterken van de toewijzing en stabiliteit van gezinsmanagers, met als norm dat er binnen vijf werkdagen face-toface contact is en dat gezinnen niet langdurig in een instroom- of wachtroute blijven hangen. Tegelijkertijd zet JBRA in op het versnellen en vereenvoudigen van het proces rond gezinsplannen, met als expliciete norm dat gezinsplannen binnen zes weken worden vastgesteld. Voor het handelen bij onveiligheid bevat het plan maatregelen die werkwijzen aanscherpen en deskundigheid en ondersteuning versterken, zodat signalen sneller worden opgepakt en het handelen beter wordt geborgd. Het verbeterplan erkent dat JBRA een deel van de problemen niet alleen kan oplossen. Daarom is een afzonderlijk thema opgenomen dat zich richt op samenwerking met ketenpartners om sneller passende hulp te realiseren. Daarbij gaat het onder meer om beter inzicht in wachtende gezinnen, het effectiever benutten van verwijzingsprocessen en het toewerken naar gerichte verbeter- en inkoopadviezen op basis van analyses van wachtende kinderen en gemaakte beoordelingen.

De uitvoering is uitgewerkt in een mijlpalenplanning voor 2026, met een vaste governance- en voortgangsstructuur en monitoring op concrete normen, waaronder 100% face-to-face contact binnen vijf werkdagen en 100% vastgestelde gezinsplannen binnen zes weken, aangevuld met randvoorwaarden zoals sturing op verloop en verzuim. Breder perspectief: stelselproblematiek De knelpunten bij JBRA staan niet op zichzelf. De inspecties maken duidelijk dat structurele factoren, zoals personeelstekorten en het tekort aan passend en toegankelijk hulpaanbod, direct doorwerken in de uitvoerbaarheid en effectiviteit van jeugdbescherming. Beschermingsnetwerk en Toekomstscenario Binnen het beschermingsnetwerk wordt de huidige samenwerking tussen partners breder getypeerd als een stelsel dat te vaak werkt als een ‘estafettemodel’: met veel overdrachtsmomenten, versnipperde verantwoordelijkheden en te weinig samenhang, waardoor vertraging en dubbel werk ontstaan en gezinnen het vertrouwen kunnen verliezen. Tegen die

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 31 maart 2026 Pagina 3 van 3

achtergrond zetten we niet alleen in op herstel bij JBRA, maar ook op structurele verbetering van de samenwerking in lijn met het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming: de beweging van keten naar netwerk, met meer samenhang rondom gezinnen, duidelijkere rolverdeling en gezamenlijke leer- en verbeterkracht met alle betrokken partners. In het regionale beleidskader Huiselijk Geweld, Kindermishandeling en Seksueel Geweld (op 22 januari ’26 besproken in de gemeenteraad van Amsterdam) staat de oplossingsrichting beschreven. Daarmee zetten we in op de fundamentele transformatie die nodig is voor een eenvoudigere, toegankelijkere en effectievere aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Aanvullende jeugdhulp en gebiedsgericht werken De inspecties constateren dat jeugdhulp voor kinderen en gezinnen regelmatig niet tijdig op gang komt. Als belangrijkste oorzaken noemen zij de beperkte beschikbaarheid en de onvoldoende toegankelijkheid van passend hulpaanbod in de regio. Om de toegang tot jeugdhulp doelmatiger te organiseren, zetten we in op gebiedsgericht samenwerken. Verwijzingen landen per gebied in één centraal aanmeldpunt (het gebiedsknooppunt) met overzicht op het geheel. Daar vindt prioritering plaats op ernst van de vraag en wordt door de aanvullende jeugdhulp passend aanbod samengesteld.

De cockpit per gebied monitort met data en ervaringen wat opvalt in de verwijzingen. De casus voor casusaanpak vanuit de Aanpak Wachtenden is ingericht om contact met gezinnen te houden tijdens het wachten en in deze tijd andersoortige ondersteuning te geven die helpt bij herstel. Daarnaast leveren de GI’s input voor de inkoop aanvullende jeugdhulp vanaf 2028, zodat het aanbod beter aansluit op de praktijk. Vervolgstappen Wij onderschrijven het oordeel van de inspecties en hebben vertrouwen dat JBRA verbeteringen binnen de eigen invloedssfeer voortvarend doorvoert, met expliciete aandacht voor implementatie en borging. Tegelijkertijd is duidelijk dat structurele knelpunten, zoals het tekort aan gekwalificeerd personeel en het onvoldoende beschikbare en toegankelijke hulpaanbod, de uitvoerbaarheid en effectiviteit van jeugdbescherming beïnvloeden. Vanuit het uitvoeringsprogramma HGKM&SG zetten wij daarom in op versterking van het beschermingsnetwerk en op verbetering van de toegang tot en beschikbaarheid van passende jeugdhulp. Wij blijven ons, samen met onze partners, onverminderd inzetten voor een jeugdbescherming die tijdig, stabiel en passend is voor kinderen en gezinnen die daarop zijn aangewezen. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Alexander Scholtes Wethouder Jeugd

Bijlagen Inspectierapport JBRA

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl