Raadsinformatiebrief HOV ZaanIJ 01122022.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille Portefeuillehouder Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 1 december 2022 Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit Melanie van der Horst Verkeer en Openbare Ruimte (Bestuurlijke.Zaken.VOR@amsterdam.nl) Raadsinformatiebrief stand van zaken Hoogwaardige Openbaar Vervoerverbinding ZaanIJ

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeer ik u over de voortgang van het project ‘Verkenning Hoogwaardige Openbaar Vervoerverbinding (HOV) ZaanIJ’. In maart 2022 is het rapport van de probleemanalyse met u gedeeld. De conclusie van het onderzoek was dat het OV op de ZaanIJ-corridor voor nu goed functioneert maar zonder extra maatregelen in de toekomst vastloopt. De projectpartners Vervoerregio Amsterdam, provincie Noord-Holland, gemeente Zaanstad en gemeente Amsterdam hebben aflopen periode gewerkt aan een vervolgstudie naar mogelijke oplossingen. Het bureau Sweco heeft een onderzoek uitgevoerd dat focus heeft op korte- en lange termijnoplossingen voor de capaciteitsproblemen die nog vóór 2030 optreden op de ZaanIJcorridor. Een systeemsprong van het OV is noodzakelijk voor versnelling van de woningbouw en de groei in aantal arbeidsplaatsen in het gebied. Het onderzoek is inmiddels afgerond. Daarnaast heeft het project een subsidieaanvraag ingediend bij het Rijk voor gedeeltelijke vergoeding van de bereikbaarheidsmaatregelen uit het project vanuit het mobiliteitsfonds. Vanwege deze ontwikkelingen neem ik u graag mee in de laatste stand van zaken.

In het onderzoek is niet alleen gekeken naar de vervoerkundige opties, maar uitdrukkelijk ook naar ruimtelijke inpassing, wisselwerking met de mogelijkheden voor ruimtelijke en economische ontwikkeling, en de bijdrage aan de sociale opgave in Amsterdam-Noord en Zaandam-Oost. Sweco’s onderzoek is inmiddels afgerond en de onderzoeksresultaten zijn tijdens het BO HOV ZaanIJ op 3 oktober 2022 bekrachtigd. De hoofdconclusie uit het onderzoek is om de mogelijkheden naar een Bus Rapid Transit verder te onderzoeken. De volledige rapportages voor de korte- en lange termijn zijn opvraagbaar of terug vinden op de website van de Vervoerregio (https://vervoerregio.nl/pagina/20220131-project-hovzaanij). De rapportages zijn hieronder in enkele bullets samengevat: Korte Termijn Oplossingen:  Voor Vervoer over Water zijn twee varianten onderzocht: een relatief snelle tussen Amsterdam CS en Zaandam en een kris-kras-verbinding die meerdere haltes aandoet. Deze oplossing levert een aantrekkelijke reistijd en goede bezetting per afvaart, maar is geen

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

 





Datum 1 december 2022 Pagina 2 van 3

efficiënte keuze voor het probleem op de ZaanIJ-corridor vanwege concurrentie met bus en trein en levert bovendien hoge exploitatiekosten; De kwaliteit van de fietsroute tussen Zaandam en Amsterdam is redelijk goed op orde en er staan al (doorfiets-) maatregelen op de agenda ter verbetering van de verbinding; Een busoptimalisatie van het huidige (H)OV busnetwerk, zonder systeemsprong in het OV, levert mogelijk meer rechtstreekse verbindingen, kortere reistijden en een robuuster netwerk, maar brengt forse kosten met zich mee. Bovendien blijft een schaalsprong op de (middel)lange termijn – na 2030 – nodig; Tariefintegratie is met name interessant op locaties waar veel dubbelingen zijn in het OVaanbod en waar veel wordt overgestapt. Op de ZaanIJ-corridor is die meerwaarde er niet of beperkt; De onderdelen Vervoer over Water en Doorfietsroute hebben meerwaarde voor de bereikbaarheid in het gebied. Ze hebben beperkte meerwaarde in ondersteuning van een systeemsprong.

Lange Termijn Oplossingen:  In alle gevallen biedt een BRT (Bus Rapid Transit) volgens de prognoses voldoende capaciteit. Een tram biedt meer ademruimte;  Een tramverbinding lijkt effectief voor Amsterdam-Noord tot en met Zaanstad Achtersluispolder, mits er een goede OV-aansluiting is met de rest van Amsterdam via bijvoorbeeld een verbinding via de IJbruggen met als meerwaarde een overstap op de NZ-lijn;  Een verbinding met de metro biedt de kortste reistijd en levert de hoogste vervoerwaarde op de ZaanIJ-corridor. Echter vraagt een metro hoge investeringen en kan een metro niet tijdig gereed zijn om de woningbouw te ontsluiten;  BRT en tram scoren beter op ruimtelijke aspecten dan metro, metro biedt juist wel veel kansen bij ondergrondse realisatie;  BRT en tram scoren beter op gebied van duurzaamheid;  Metro scoort het beste op verkeersveiligheid, maar het slechtst op alle andere sociaalmaatschappelijke aspecten;  BRT is het goedkoopst in zowel aanleg als exploitatie. Een uitgebreid advies van Sweco, voor een vervolg op basis van de onderzoeksresultaten, kan gevonden worden in bijlage 1.

Doordat het project een belangrijke koppeling met de landelijke woningbouwopgave kent, aangezien Achtersluispolder onderdeel van de scope van Haven-Stad is geworden, ontstond de kans om een propositie in te dienen bij het Rijk voor (gedeeltelijke) financiële dekking uit het mobiliteitsfonds van de investeringen voor de bereikbaarheidsmaatregelen uit het project. Hiertoe is een FactSheet (zie bijlage 4) opgesteld over het project als onderdeel van de MRA-propositie voor Haven-Stad. In het BO MIRT van 11 november 2022 is besloten dat voor het project op dit moment geen geld beschikbaar wordt gesteld. De belangrijkste reden hiervoor is dat een groot deel van de woningen pas ná 2030 gerealiseerd is. Het besluit is terug te vinden in de besluitteksten van het BO MIRT. Ondanks het negatieve besluit op dit moment, is het project goed op de kaart gezet en vormt

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 december 2022 Pagina 3 van 3

onderwerp van gesprekken op regionaal en rijksniveau. Dit toont aan dat het belang van het project, ook door het Rijk, wordt ingezien. Aanvullend hebben de projectpartners gemeente Amsterdam, gemeente Zaanstad, provincie Noord-Holland en de Vervoerregio Amsterdam afgesproken elkaar vast te blijven houden en zijn we voornemens op korte termijn met elkaar om tafel te gaan om te spreken over het vervolg. Duidelijk is dat we geen stilstand, noch achteruitgang, willen. Daarom is het projectteam bezig met het voorbereiden van de volgende fase. Het project is bezig met de voorbereiding van de planstudiefase. Hiervoor wordt een Plan van Aanpak opgesteld. De voorbereidingen worden getroffen voor de aanbesteding van de onderzoeken, die in de volgende fase zijn voorzien. Daarnaast worden financiële afspraken met de partners gemaakt over een verdeelsleutel van de proces- en realisatiekosten, wordt bepaald welke rollen – in de zin van personele inzet – nodig zijn in de volgende fase, welke rolverdeling de partners hebben en is een communicatiestrategie in de maak. Tezamen leiden bovengenoemde acties tot input voor het promotiebesluit van het project naar de volgende fase. Naar verwachting wordt het promotiebesluit in maart voorgelegd in het dagelijks bestuur van de Vervoerregio. De heer Slegers is namens de Vervoerregio Amsterdam bestuurlijk trekker van de vervolgstudie.

Ik ga er vanuit u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit

Bijlage 1. Adviesnota Verkenning HOV ZaanIJ.pdf 2. Managementsamenvatting Rapportage Korte Termijn Oplossingen Verkenning HOV ZaanIJ.pdf 3. Conclusies Rapportage Lange termijn Oplossingen Verkenning HOV ZaanIJ.pdf 4. FactSheet ZaanIJ-Corridor Propositie t.b.v. BO MIRT.pdf

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl