Raadsinformatiebrief herbestemmen parkeervakken 2026-2030

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 11 december 2025 Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit Melanie van der Horst Verkeer en Openbare Ruimte, bestuurszaken.VOR@amsterdam.nl

Onderwerp

Nieuw kader voor het herbestemmen van parkeervakken

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Graag informeer ik u over het nieuwe kader voor het herbestemmen van parkeervakken voor de periode 2026-2030. Dit is onderdeel van de koers Amsterdam Maakt Ruimte en over deze verlenging heb ik u geïnformeerd in de Uitvoeringsagenda AMR die u heeft besproken in de raadscommissie MOW op 4 september jl. Met deze brief beschouw ik ook toezegging TA2025001281 over welke afwegingen er worden gemaakt bij het herbestemmen van parkeervakken als afgedaan. Die toezegging heb ik gedaan tijdens de raad van 17 september jl. Het kader herbestemmen parkeervakken biedt richting voor de manier waarop de stad de aankomende jaren parkeervakken een andere bestemming geeft ten behoeve van het toekomstbestendig en leefbaar inrichten van de openbare ruimte. In deze raadsinformatiebrief licht ik de instrumenten uit het kader graag verder toe. We gaan door op de ingeslagen weg Het huidige beleid om parkeervakken een andere bestemming te geven is grotendeels een voortzetting van de werkwijze die afgelopen jaren is gevolgd, waarvan de resultaten te vinden zijn in het overzichtsdocument ‘5 jaar herbestemmen parkeerplaatsen’, dat ik met de commissie MOW heb gedeeld op 28 november 2024. Inmiddels is de grens van 10.000 herbestemde parkeervakken bijna gehaald.

Dat betekent dat we 2 keer de oppervlakte van het Museumplein aan ruimte hebben gecreëerd voor groen, spelen, verblijven, fietsen, lopen en andere zaken in de stad. Uit het 5 jaar lang herbestemmen zijn verschillende lessen geleerd, die we hebben gebruikt voor het verder verbeteren van het proces en instrumenten. Herbestemmen van parkeervakken als onderdeel van Amsterdam Maakt Ruimte Ondanks dat we de afgelopen jaren veel ruimte hebben gemaakt, blijft de vraag naar een ander gebruik van de openbare ruimte groot. In 2040 wonen we met 250.000 Amsterdammers extra op dezelfde hoeveelheid ruimte én werken nog eens 200.000 extra mensen in onze stad. Daarnaast vragen de energietransitie, mobiliteitstransitie en klimaatverandering om extra ruimte in de stad. Al deze extra mensen en veranderingen in de stad zorgen voor meer druk op onze openbare ruimte. Het herbestemmen van parkeervakken kan helpen deze druk te verminderen.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 december 2025 Pagina 2 van 4

Met het koersdocument Amsterdam maakt Ruimte (AMR) heeft het college in 2023 een nieuwe weg ingeslagen, een transitie op het vlak van openbare ruimte en mobiliteit. In september 2025 stemde de gemeenteraad in met de doelstellingen die daaruit volgen, via de Uitvoeringsagenda Amsterdam Maakt Ruimte. Veel van deze doelen vragen om een ander gebruik of inrichting van de openbare ruimte. In sommige gevallen kan het herbestemmen van parkeervakken zorgen voor deze extra ruimte. Daarom gaan we door met het herbestemmen van parkeervakken de aankomende jaren. Tegelijkertijd zien we dat verschillende doelgroepen nog steeds afhankelijk zijn van de auto, natuurlijk houden we daar rekening mee bij het herbestemmen van parkeervakken de aankomende jaren. Het college heeft besloten om opnieuw een doelstelling van 7.000 tot 10.000 parkeervakken te stellen voor de aankomende jaren. Dit kwantitatieve doel helpt bij het afstellen van de instrumenten, zoals de verlaging van vergunningenplafonds. De exacte locaties en aantallen parkeervakken die zullen worden herbestemd zijn nog niet bekend. Dit is onder andere afhankelijk van de programmering van groot onderhoud. Herbestemmen doen we in Centrum, Oost, West en Zuid op plekken waar de druk op de openbare ruimte erg hoog is en waar we het aantal rijdende auto’s de aankomende jaren willen terugdringen.

Dat terugdringen is nodig om de doelen uit de Omgevingsvisie 2050 en de doelen uit de Uitvoeringsagenda AMR te realiseren. In Nieuw-West, Noord, Zuidoost en stadsgebied Weesp herbestemmen we parkeervakken enerzijds op plekken met veel druk op de openbare ruimte, zodat we die druk verminderen of ruimte kunnen bieden aan andere functies dan auto parkeren. Anderzijds zijn er in deze gebieden plekken waar een overschot is aan parkeervakken en waar het nuttig is om bijvoorbeeld vanwege klimaatadaptatie, verkeersveiligheid of het toevoegen van speelgelegenheid de ruimte anders in te richten. Instrumenten voor het herbestemmen van parkeervakken De komende jaren worden er 5 instrumenten ingezet voor het herbestemmen van parkeervakken: 1. Herbestemmen van parkeervakken binnen de aanwezige ruimte op straat Het blijft mogelijk om parkeervakken een andere bestemming te geven op de plekken waar ruimte is op straat. Dit zijn plekken waar altijd parkeervakken vrij zijn. Dit betekent concreet dat er zonder flankerende maatregelen parkeervakken herbestemd kunnen worden totdat er door het herbestemmen een parkeerdruk van circa 90% ontstaat. Dit instrument kan voornamelijk ingezet worden in de stadsdelen Noord, Nieuw-West, Weesp en Zuidoost. 2.

Halfjaarlijks verlagen van vergunningenplafonds Met het halfjaarlijks verlagen van vergunningenplafonds (1,1% per half jaar) kan veel ruimte worden gemaakt voor het herbestemmen van parkeervakken in buurten met een hoge parkeerdruk, zonder dat hierdoor parkeeroverlast ontstaat. Het instrument is de afgelopen jaren erg impactvol gebleken, daarom gaan we hiermee door in grote delen van de stadsdelen Centrum, Oost, West en Zuid. De geografische inzet van het instrument wordt verruimd ten opzichte van de afgelopen jaren, naar alle gebieden waar maximaal 1 bewonersvergunning per adres wordt uitgegeven. Een overzichtskaart van het gebied waar dit instrument vanaf 1 januari 2026 wordt ingezet vindt u in bijlage 1. De structurele halfjaarlijkse verlagingen worden voor de gebieden waar dit geldt vastgelegd in de Nadere

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 december 2025 Pagina 3 van 4

regels Parkeerverordening Amsterdam welke elk half jaar door het college wordt vastgesteld. 3. Incidenteel verlagen van een vergunningenplafond Soms komt het voor dat een onderhoudsproject, vervangingsproject of een herinrichting meerdere straten omvat. In deze projecten worden over het algemeen grotere aantallen parkeervakken binnen dezelfde buurt tegelijkertijd herbestemd. De halfjaarlijkse verlagingen leveren niet genoeg ruimte op om alle opgaven in deze projecten mee te nemen. Omdat straten slechts eens in de 30 of 4o jaar grootschalig onderhouden worden, is het belangrijk dat we op dat moment meerdere opgaves mee kunnen nemen. De straat hoeft zo maar 1 keer open, wat zorgt voor kostenefficiëntie en minder overlast voor bewoners. Op plekken waar dit speelt, kan het vergunningenplafond daarom incidenteel met een hoger percentage worden verlaagd om alle opgaven wel integraal mee te kunnen nemen. Een extra verlaging wordt altijd afgestemd met de portefeuillehouder verkeer, vervoer en luchtkwaliteit van het stadsdeel én de wethouder verkeer, vervoer en luchtkwaliteit. De verlaging wordt vastgelegd in de Nadere regels Parkeerverordening Amsterdam. 4. Pauzeren van het halfjaarlijks verlagen van een vergunningenplafond De verlaging van het vergunningenplafond kan ervoor zorgen dat de wachtlijst voor het krijgen van een parkeervergunning erg lang wordt.

De afgelopen jaren hebben we een geschatte wachttijd tot 24 maanden aangehouden als bovengrens. Deze maatstaf wordt ook de aankomende jaren aangehouden. Het college kan bij het snel of hoog oplopen van de wachttijd de plafondverlaging tijdelijk pauzeren. De pauzering wordt vastgelegd in de Nadere regels Parkeerverordening Amsterdam door de halfjaarlijkse verlaging van 1,1% in een gebied tijdelijk op te schorten. 5. Inzetten van ruimte in parkeergarages Naast de hierboven benoemde instrumenten blijven we ruimte in diverse parkeergarages gebruiken ter compensatie voor plekken die op straat worden herbestemd. Dit gaat zowel om garages in eigen beheer/eigendom zoals de Albert Cuypgarage als om garageplekken die we inhuren bij commerciële partijen. In de periode 2026-2030 worden voor zover gepland geen nieuwe parkeergarages geopend voor vergunninghouders, wat betekent dat dit instrument alleen bruikbaar is voor het herbestemmen van parkeervakken als er restcapaciteit in de bestaande garages kan worden gebruikt. Deze restcapaciteit is beperkt. Daarnaast is er minder financiële ruimte om plekken in garages te huren voor vergunninghouders. Daarom zal de aankomende jaren bekeken moeten worden welke rol de dit instrument kan blijven spelen in de gebieden waar we dit nu inzetten.

Als we de inhuur van garagecapaciteit voor vergunninghouders afbouwen, bekijken we per locatie welke maatregelen nodig zijn om te borgen dat er genoeg parkeerruimte overblijft op straat voor vergunninghouders. Afweging herbestemmen op stadsdeelniveau De hierboven beschreven instrumenten worden stedelijk vastgelegd, maar toepassing verschilt per gebied. Ieder gebied vraagt om een ander instrumentarium, waarbij ook wordt erkend dat de ruimtelijke opgave per gebied anders is. Het beheer van de openbare ruimte is een taak die primair

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 december 2025 Pagina 4 van 4

de verantwoordelijkheid is van de dagelijks besturen van de stadsdelen en stadsgebied Weesp. Zij hebben een bepalende stem in de uiteindelijke inrichting na uitvoering van onderhoudsprojecten, waarmee zij ook grote invloed hebben op het aantal parkeervakken dat wordt herbestemd in hun stadsdeel of stadsgebied. Hiermee is het herbestemmen van parkeervakken een gezamenlijke opgave maar ook afweging van stad en stadsdelen. Ik ga er vanuit u met deze brief volledig geïnformeerd te hebben over de koers die het college de aankomende jaren inzet voor het herbestemmen van parkeervakken. Ik verwacht dat herbestemmen ook de aankomende jaren een waardevolle bijdrage kan leveren aan het toekomstbestendig en leefbaar inrichten van de openbare ruimte. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit

Bijlagen 1. Verlagingsgebieden