Raadsinformatiebrief geactualiseerd basispakket JGZ GGD Amsterdam 2026-2029.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de Tijdelijke Algemene Raadscommissie 31 maart 2026 Publieke Gezondheid en Preventie Wethouder Scholtes Marie-Fleur van der Steeg, mvdsteeg@ggd.amsterdam.nl Geactualiseerd basispakket Jeugdgezondheidszorg GGD Amsterdam 20262029

Geachte leden van de raad, Alle kinderen hebben het recht om gezond, veilig en kansrijk op te groeien. Daarom is in de wet publieke gezondheid (WPG) verankerd dat de gemeenten zorg moeten dragen voor de uitvoering van de jeugdgezondheidszorg. Daarnaast is in de WPG vastgelegd welke basistaken de jeugdgezondheidszorg aan elk kind in Nederland moet bieden. De jeugdgezondheidszorg (JGZ) draagt bij aan de gezondheid van kinderen en jongeren door het bieden van preventieve zorg, het volgen van groei en ontwikkeling, vroegsignalering, toeleiding naar passende zorg en ondersteuning en de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma. Sinds 2015 is het landelijke basispakket Jeugdgezondheidszorg (JGZ) van kracht via een aanpassing van het Besluit publieke gezondheid. GGD Amsterdam heeft hiervan destijds een lokale vertaling gemaakt naar de Amsterdamse situatie. Periodiek wordt dit lokale basispakket op basis van de nieuwste inzichten en ontwikkelingen geactualiseerd. Ik bied u dit hierbij aan, om kennis te nemen welke zorg de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) in Amsterdam biedt, hoe zij dat doet en hoe zij bijdraagt aan gelijke kansen op gezondheid en het verminderen van de druk op de jeugdhulp en (para)medische zorg. De JGZ levert als onderdeel van het Ouder-Kind Team (OKT) een belangrijke bijdrage aan het gezond en veilig opgroeien van kinderen.

Het bijzondere aan de JGZ is, vergeleken met curatieve gezondheidszorg en jeugdhulp, dat zij alle kinderen in Amsterdam in beeld dient te hebben en gericht is op preventie. Een stevige JGZ is noodzakelijk om de beweging naar de voorkant te maken en de druk op de jeugdhulp daadwerkelijk te verlagen, zoals benoemd in de landelijke Hervormingsagenda Jeugd en de Amsterdamse visiebrief jeugd.

1

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief Datum: 31 maart 2026 Pagina 2 van 3

Voorbeeld van casuïstiek van de JGZ Op verzoek van school ziet de jeugdverpleegkundige een jongen van 15 met eczeem en astma, die vanwege zijn klachten vaak afwezig is. De jongen geeft aan dat het door beperkte financiële middelen thuis voor hem lastig is om naar de dermatoloog te gaan en om crème aan te schaffen. De jeugdverpleegkundige gaat samen met de brugfunctionaris van school op huisbezoek en zij schrikken van de leefomstandigheden van het gezin. Beide ouders hebben gezondheidsklachten, het huis zit onder de schimmel en is verwaarloosd. Ze gaan met ouders in gesprek en schakelen het buurtteam in voor financiële gezinsregelingen en de woningcorporatie voor de schimmel in huis. Ook betrekken zij de Ouder- en Kind-adviseur voor financiële kindregelingen. De jeugdverpleegkundige regelt dat de huisarts informatie geeft over de mogelijkheden van de behandeling van het eczeem en de astma, zodat de dermatoloog niet meer nodig is. Geactualiseerd basispakket JGZ 2026-2029 De GGD actualiseert periodiek het lokale basispakket jeugdgezondheidszorg.

In het vorige Basispakket werd binnen de JGZ in Amsterdam een belangrijke, nieuwe beweging ingezet, waarbij de nadruk verschoof van: • jeugdgezondheidszorg primair individueel gericht naar meer collectief aanbod; • gelijke behandeling naar gelijke kansen, door zorg op maat en ongelijk investeren (gedifferentieerd aanbod op basis van specifieke behoeften van de populatie in de wijk). In dit geactualiseerde Basispakket 2026-2029 is de basiszorg vanuit de WPG onveranderd, maar is het ongelijk investeren en collectief aanbod verder doorgevoerd. Daarnaast ligt de nadruk nu meer op de beweging naar de voorkant, ten aanzien van zowel (para)medische zorg als het jeugdstelsel. Dit betekent dat de focus verschuift van zwaardere, specialistische zorg en hulp (jeugdhulp, oftewel de 'achterkant' van het proces) naar meer (collectieve) preventieve, vroegtijdige en lichte ondersteuning (de 'voorkant'). Door het verder uitbouwen van de ingezette ontwikkeling vanuit het vorige basispakket, is JGZ is in haar huidige aanpak meer aanwezig en zichtbaar in de haarvaten van de wijken en scholen en levert daarmee een onmisbare bijdrage aan deze beweging. Voorbeeld van casuïstiek van de JGZ Een jeugdverpleegkundige ziet een jongetje van bijna 4 jaar en zijn alleenstaande moeder. Zij hebben geen stabiele woonsituatie.

In het verleden heeft deze jongen met inzet vanuit JGZ op de VVE (vooren vroegschoolse educatie) een plek gekregen. Op de VVE liet deze jongen opvallend gedrag zien: hij ging zijn eigen gang en liep rond zonder te spelen. De jeugdverpleegkundige heeft moeder toen opvoedtips over schermgebruik en taalstimulatie gegeven. Nu, een half jaar later, kan hij op het consultatiebureau rustig zitten en de ontwikkelonderzoekjes uitvoeren. Hij kan binnenkort starten op het reguliere basisonderwijs.

2

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief Datum: 31 maart 2026 Pagina 3 van 3

Andere verschillen ten opzichte van het vorige basispakket: • Vanuit de wet 'Prenataal huisbezoek door de Jeugdgezondheidszorg' (PHB JGZ) biedt de JGZ zwangeren en/of hun gezin in een kwetsbare situatie vanaf 1 juli 2022 een prenataal huisbezoek aan. • Collectieve preventie is verder uitgebreid (bijv. via Centering Parenting). Ook kan JGZ zo in de wijk gezinnen bereiken los van de scholen, zoals ten aanzien van vaccineren, seksuele voorlichting en lhbtiq+ acceptatie. • Het voormalige Samen Starten programma is nu GIZ (Gezamenlijk Inschatten Zorgbehoeften, een systemische methodiek die helpt om de achterliggende factoren van (gezondheids)problemen in kaart te brengen). Deze methodiek is uitgebreid van -9 maanden tot 4 jaar naar -9 maanden tot 18 jaar, een belangrijke stap om de beweging naar de voorkant te maken. • De beweging naar inclusief onderwijs, zoals geformuleerd in de activiteitenagenda Passend onderwijs en jeugdhulp, maakt dat JGZ-professionals kinderen op de school in de wijk jeugdgezondheidszorg gaan bieden, in plaats van op het speciaal onderwijs. • In plaats van de Amsterdamse Aanpak Gezond Gewicht is er nu de Centrale Zorgverlener (CZV) voor kinderen met overgewicht en obesitas. De CZV biedt een persoonsgerichte en gecoördineerde aanpak met één aanspreekpunt, waardoor zorg en ondersteuning beter aansluiten bij de behoeften van het kind en gezin.

• Het landelijke Rijksvaccinatieprogramma (RVP) is gewijzigd. Financiering geactualiseerd basispakket JGZ 2026-2029 De uitvoering van het basispakket wordt hoofdzakelijk gefinancierd door het ministerie van VWS via het gemeentefonds. Het geactualiseerde basispakket (zoals omschreven in hoofdstuk 5 en 6 van het Basispakketdocument 2026-2029) kan worden uitgevoerd binnen de bestaande financiële kaders van 2026. Daarnaast biedt de JGZ aanvullende activiteiten (BIJLAGE I in het basispakket: Aanvullende jeugdgezondheidszorg) die veelal uit incidentele middelen worden gefinancierd, vanuit zowel het Rijk als de gemeente. Ik hoop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Alexander Scholtes Wethouder Publieke Gezondheid en Preventie

Bijlage: Basispakket Jeugdgezondheidszorg GGD Amsterdam 2026-2029

3