Raadsinformatiebrief externe evaluatie gezamenlijke vocht - en schimmelaanpak.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 20 februari 2026 Volkshuisvesting Zita Pels Directie Wonen, bestuurszaken.wonen@amsterdam.nl

Onderwerp

De externe evaluatie van de gezamenlijke vocht- en schimmelaanpak

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Er wonen te veel mensen in ongezonde woningen met vocht en schimmel. We werken er met een gezamenlijke schimmelaanpak aan om deze problemen zo snel mogelijk op te lossen. Daarin zijn stappen gezet, maar we zijn er nog niet. Uit de vorige evaluatie van de schimmelaanpak bleek al dat inwoners die te maken hebben met vocht en schimmel ontevreden zijn. We lieten nu een onafhankelijk kwalitatief onderzoek uitvoeren wat het perspectief van de bewoners en professionals goed in beeld brengt. Met deze brief informeer ik u over deze evaluatie. De schimmelaanpak heeft aan het licht gebracht hoe groot de vocht- en schimmelproblemen zijn in onze stad. Het evaluatierapport onderschrijft dat. Uit cijfers van het CBS blijkt dat landelijk ruim 20% van de huishoudens te maken heeft met schimmel in de woning. Voor corporatiewoningen ligt dat percentage op 29%. In steden die kampen met een verouderde, vaak slecht onderhouden voorraad ligt dit naar alle waarschijnlijkheid nog hoger. Uit de evaluatie blijkt dat schimmel in veel gevallen komt door bouwtechnisch gebreken of uitgestelde renovaties van het pand. Dat betekent dat de schimmel niet altijd met ingrepen in de woning zelf te behandelen is maar vraagt om grootschalige renovatie of, in sommige gevallen, sloop/nieuwbouw.

Ook laat de evaluatie duidelijk zien dat er nog veel te verbeteren valt op het gebied van vertrouwen, duidelijke en empathische communicatie en betere nazorg. Wanneer schimmelproblematiek met gerichte maatregelen op te lossen is, kunnen we dat met deze aanpak steeds beter. Maar het wordt ook steeds zichtbaarder dat schimmel en vocht vaak symptomen zijn van bouwtechnische gebreken en uitgestelde renovaties. De omvang, complexiteit en structurele aard van de schimmelproblematiek vragen daarmee om een lange adem en om maatregelen die verder gaan dan wat gemeenten en woningcorporaties alleen kunnen realiseren. Om daadwerkelijk te komen tot gezonde woningen voor alle Amsterdammers is aanvullende steun en betrokkenheid van het Rijk noodzakelijk, zowel in beleid als in financiële randvoorwaarden. Met name de financiële positie van corporaties, die door het rijksbeleid van de afgelopen twee decennia ernstig is verslechterd vraagt om aandacht. Het college blijft zich daarom inzetten om dit vraagstuk nadrukkelijk ook onder de aandacht van het Rijk te brengen. Samen optrekken om het vraagstuk duurzaam op te lossen is hard nodig.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 februari 2026 Pagina 2 van 4

Aanpak en monitoring vocht en schimmel Sinds de start van de Amsterdamse aanpak vocht en schimmel in 2023, is er twee keer gemonitord, in 2024 en in 2025. Deze monitors lieten zien dat er belangrijke stappen zijn gezet. Er zijn veel meldingen en corporaties hebben ook in veel gevallen (tijdelijke) oplossingen kunnen bieden. Maar we zien ook dat schimmelproblemen complex van aard zijn, dat in veel gevallen geen structurele oplossing wordt geboden en de schimmel terug kan keren. Bewoners die reageerden op het nazorgtrajectwaren waren vaak niet positief over de geboden oplossingen. Motie 651 inzake onafhankelijke evaluatie bij schimmelproblematiek Om meer inzicht te krijgen in de ervaringen van huurders is in december 2024 motie 651 aangenomen om een evaluatie van de gezamenlijke aanpak van vocht- en schimmelproblematiek te laten uitvoeren door een externe, onafhankelijke partij. Hierbij is gevraagd de perspectieven van bewoners, woningcorporaties en de gemeente mee te nemen en bewoners op een laagdrempelige en toegankelijke manier over hun ervaringen met vocht- en schimmelproblematiek te laten vertellen. Deze motie is op 27 februari 2025 afgedaan. Onderzoekmethode DSP-groep De opdracht is gegund aan het onderzoekbureau DSP-groep, dat in augustus 2025 is gestart met het onderzoek.

Met als centrale onderzoeksvraag: ‘Hoe wordt de gezamenlijke aanpak van vochten schimmelproblematiek ervaren door bewoners en professionals, en welke inzichten biedt dat voor mogelijke verbeteringen?’. De evaluatie is een kwalitatief onderzoek waarin de perspectieven van bewoners, woningcorporaties en gemeente zijn meegenomen. Tijdens de onderzoeksperiode is er met 38 bewoners gesproken, terwijl er meer dan 15.000 meldingen zijn gedaan. De resultaten zijn daarmee weliswaar niet representatief, maar wel relevant voor het inzicht in ervaringen, drempels en samenwerking binnen de aanpak. De rapportage laat zien dat er meer nodig is om de schimmel in Amsterdamse woningen structureel terug te dringen. Inzet op de punten uit de evaluatie Versterken van vertrouwen en duidelijke en empathische communicatie: De onderzoekers constateren dat het basisvertrouwen van bewoners in woningcorporaties laag is door slechte communicatie en eerdere negatieve ervaringen. Verbetering van de communicatie, transparantie en empathie zijn essentieel om het vertrouwen te herstellen. Verbeteringen liggen in het verwachtingsmanagement, het delen van huurdersvriendelijke rapportages en het verbeteren van de nazorg. Daarnaast is het belangrijk dat er wordt voorkomen dat er een versnippering van informatie en inconsistent advies wordt gegeven. Het college zet vol in om deze punten te verbeteren.

We pakken dit op met de samenwerkingspartners met als doel om meer vertrouwen te winnen, en de communicatie en nazorg te verbeteren. Meer aandacht voor structurele oplossingen en samenwerking: Kleine problemen worden snel opgelost, maar structurele problemen blijven vaak nog bestaan. Dit leidt logischerwijs tot ontevredenheid. Transparantie in het meldingsproces en inzicht in de behandelgeschiedenis zijn essentieel om begrip bij bewoners te vergroten en vertraging te voorkomen. Professionals erkennen deze problemen, maar wijzen op systeem- en capaciteitsbeperkingen. Door de aanpak wordt er vaker gezamenlijk gekeken naar het oplossen van het probleem. Maar nog steeds valt er winst te behalen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 februari 2026 Pagina 3 van 4

Binnen onze mogelijkheden zetten wij ons er samen met de partijen voor in om de aanpak te verbeteren naar aanleiding van deze evaluatie. Maar dat kunnen we niet alleen als gemeente. Ondersteuning vanuit het Rijk is nodig om de problemen structureel op te lossen. Ik licht hieronder eerst onze eigen inzet toe, en vervolgens onze oproep aan het Rijk. Verbeteringen schimmelaanpak De evaluatie laat zien dat een betere samenwerking tussen corporaties, gemeente en organisaties zoals !WOON nodig is. Daarom gaan we in 2026 samen de ambitie aanscherpen. Daarnaast blijft opleiding en intervisie van professionals belangrijk, evenals het verbinden van stedelijke en lokale werkwijzen bij de aanpak, zoals bijvoorbeeld de energiebespaarservice die in de stadsdelen actief zijn. Corporaties, Stichting !WOON en de gemeente werken samen om kennis actueel te houden. Maar ook de samenwerking met huurders en bewonersorganisaties is belangrijk. Huurders hebben vaak meer vertrouwen in organisaties zoals huurderskoepels en !WOON. Door hen actief te betrekken bij voorlichting en meldingen, kan de drempel om te melden voor bewoners worden verlaagd en ervaringskennis beter worden benut. Succesvolle acties, zoals de flyeractie van huurderskoepel SHY en Ymere, tonen aan dat deze communicatie werkt. We zetten extra menskracht in op het verbeteren van het vertrouwen bij bewoners en op gerichte communicatie.

Zo pakken we meerdere knelpunten aan. Het college heeft € 3,3 miljoen gereserveerd in de Voorjaarsnota 2025 voor extra inzet door de corporaties. Hierover informeerde ik u eerder in november 2025. De incidentele subsidie geldt voor 2,5 jaar en is bedoeld voor vroegtijdige signalering, intensieve huisbezoeken en gerichte communicatie. De subsidie wordt gebruikt voor het inzetten van specialisten en persoonlijk contact, met als doel structurele oplossingen en meer vertrouwen bij bewoners. De evaluatie hiervan volgt in de vierde monitor van de gezamenlijk aanpak Vocht & Schimmel, die in 2027 uiteraard ook naar de gemeenteraad gaat. Belang Rijkssteun en bijeenkomst maart 2026 Zoals gezegd zien we dat schimmelproblematiek voor een groot deel wordt veroorzaakt door constructieve problemen in gebouwen. Zeker in een stad als Amsterdam waar woningen vaker verouderd en slecht onderhouden zijn. Om dit op te lossen is een grootschalige aanpak nodig. Dat kan niet zonder dat ook het Rijk hierin verantwoordelijkheid neemt. Woningcorporaties over heel Nederland dragen momenteel de lasten van eerdere bezuinigingen, wat de verbetering van de woningvoorraad en de vocht en schimmelaanpak bemoeilijkt. Het college organiseert op 9 maart een brede bijeenkomst over de vocht en schimmelproblemen. We spreken dan over oplossingen die de ernst en hardnekkigheid van het fenomeen schimmel erkennen.

Hiervoor nodigen we diverse partijen uit, waaronder Tweede Kamerleden, De kinderombudsman, AFWC en lokale initiatieven zoals Stichting SINA.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 februari 2026 Pagina 4 van 4

Derde monitor door de AFWC De derde voortgangsrapportage over vocht- en schimmelproblematiek wordt naar verwachting in het eerste kwartaal van 2026 gepubliceerd, gebaseerd op gegevens van november 2023 tot en met oktober 2025. De inzichten van deze onafhankelijke evaluatie zullen hierin meegenomen worden. Het college benadrukt het belang van gezonde woningen en gaat door met de inzet om schimmel in woningen daadkrachtig aan te pakken.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Wethouder Volkshuisvesting

Bijlagen 1. Definitief rapport kwalitatief onderzoek vocht- en schimmelaanpak door DSP-groep

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl