Raadsinformatiebrief Evaluatie motie fietscultuur.pdf
Tekst van het document
Raadsinformatiebrief
Aan: Datum Portefeuille Portefeuillehouder Behandeld door Onderwerp
De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 16 mei 2024 Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit Melanie van der Horst Verkeer en Openbare Ruimte (Bestuurlijke.Zaken.VOR@amsterdam.nl) Raadsinformatiebrief evaluatie uitvoering motie Fietscultuur onder Amsterdamse gezinnen
Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van 13 april 2023 heb ik u toegezegd de evaluatie van de uitvoering motie ‘Fietscultuur onder Amsterdamse gezinnen’ met u te delen. Met deze brief en het bijgevoegde adviesrapport deel ik de evaluatie graag met u. De fiets is belangrijk voor veel Amsterdammers, dagelijks worden er meer dan 700.000 fietsritjes gemaakt in de stad1. En dat is mooi, want fietsen is gezond, een fiets neemt relatief weinig ruimte in en fietsen stoten geen vieze lucht uit. Toch blijkt dat slechts 53% van de brugklassers in Amsterdam naar school fietst. Terwijl dit landelijk 89% is. Vooral in de stadsdelen Nieuw-West, Noord en Zuidoost wordt minder gefietst2. Ook geven steeds meer fietsers aan dat ze niet meer op de fiets durven te stappen, vanwege de toegenomen drukte op het fietspad. Om ervoor te zorgen dat Amsterdam ook in de toekomst een gezonde, veilige en bereikbare fietsstad blijft, vindt het college het belangrijk om het fietsen in Amsterdam te stimuleren. Fietsen stimuleren onder Amsterdamse gezinnen In de gemeenteraad van 23 januari 2020 werd de motie van het lid Vroege inzake de Agenda Autoluw (‘Liever fietsen dan het openbaar vervoer’) aangenomen. In deze motie vroeg de gemeenteraad het college om de fietscultuur onder Amsterdamse gezinnen te versterken.
Voor de uitvoering van deze motie is het programma Fietscultuur Amsterdamse gezinnen tot stand gekomen als onderdeel van het Meerjarenplan Fiets 2017-2023. Uitvoering motie ‘Fietscultuur onder Amsterdamse gezinnen’ Bij de uitvoering van de motie was de doelstelling concreet: 500 jongeren hebben toegang tot of bezitten een rijklare fiets, 1000 kinderen en ouders leren (beter) fietsen en 300 jongeren kijken positiever tegen de fiets aan. Dit resultaat is ruimschoots gehaald. Eerst is onderzocht waarom er niet gefietst wordt; onvoldoende fietsvaardigheid en het niet hebben van een fiets werden vaak genoemd als reden. Daarna is er per doelgroep en belemmering een gerichte aanpak opgezet.
1 Amsterdamse Thermometer van de Bereikbaarheid 2021
(https://openresearch.amsterdam/nl/page/74100/amsterdamse-thermometer-bereikbaarheid-2021-atb) 2 Uitwerking van de motie fietscultuur onder Amsterdamse gezinnen, 2020 (https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/9558102/)
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 16 mei 2024 Pagina 2 van 3
Met negen pilots is ingezet op drie thema’s: - vergroten van het fietsbezit; zoals fietsdokters die langskwamen op scholen om fietsen te repareren en het doneren van 392 fietsen aan kinderen uit minimagezinnen. - het bijbrengen van fietsvaardigheid; zoals (loop)fietsjes op kinderdagverblijven om zo jong mogelijk het fietsen te stimuleren en fietslessen voor nieuwe Amsterdamse gezinnen. - de verbetering van het fietsimago; zoals ‘Heel de school fietst’ waar leerlingen betrokken worden om zelf het fietsen te stimuleren en om samen naar school te fietsen. De pilots werden uitgevoerd in de drie stadsdelen waar het minste wordt gefietst: Nieuw-West, Noord en Zuidoost. Zes succesvolle pilots Van de negen pilots waren er zes succesvol en drie minder succesvol. De positieve resultaten tonen aan dat effectief zijn geweest: - het verstrekken en/of doneren van fietsen aan scholen en gezinnen met financiële moeilijkheden; - het aanbieden van fietsreparaties en fietslessen op scholen; - het beschikbaar stellen van fietsen op (praktijk)scholen; - fietslessen aan nieuwkomers; - loopfietsjes op voorscholen; - het stimuleren van fietsgebruik op sportclubs. Alleen fietslessen zijn niet voldoende Uit de evaluatie blijkt dat ‘fietsbezit' en 'fietsvaardigheden’ onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
Het belangrijkste advies is daarom om de verschillende pilots aan elkaar te koppelen, waar zowel fietslessen als de fiets zelf wordt aangeboden. Met daarbij extra aandacht voor de sociaalmaatschappelijke omgeving van kinderen, jongeren en hun ouders of verzorgers. De resultaten tonen ook aan dat de sociale omgeving medebepalend is of kinderen gaan fietsen. Dit werd duidelijk bij de pilots die minder succesvol waren. Ouders spelen een sleutelrol of hun kinderen gaan fietsen door hen te leren fietsen en/of een fiets te geven. Zo wordt de pilot ‘Samen Fietsen’ bijvoorbeeld aangepast en vervolgd als de pilot ‘Ouderbetrokkenheid’. Een belangrijke les die geleerd is, is dat fietsstimulering complex is en dat duurzame gedragsverandering tijd kost. Iedereen die wil fietsen, kan fietsen Het college wil zich blijven inzetten voor fietsstimulering. Zodat iedereen die dat wil, de mogelijkheid heeft om te fietsen. Dit jaar gaan we verder met de geleerde lessen en zetten we ons in op het verbeteren van de fietsvaardigheid en toegang tot de fiets voor volwassenen door 500 extra deelnemers fietsles te geven, de kwaliteit van de lessen te verbeteren en te zorgen voor bruikbare fietsen door donatie en/of onderhoud van 1000 fietsen. Voortzetting fietsstimulering voor kinderen in 2024
Beoogde resultaat
Fietsuitgifte Stichting Leergeld Vergroten fietsbezit, bij minder draagkrachtigen Fietsdokters Fietsreparatielessen primair en/of voortgezet onderwijs en AZC aanbieden (meer educatieve kant)
139 fietsen
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
50 keer een fietsdokter inzetten
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 16 mei 2024 Pagina 3 van 3
Fietsvaardigheid Stalen Ros 12 x fietslessen aanbieden op scholen Fietslessen nieuwkomers (AZC en primair onderwijs + dan wel AZC ouders) + fietsdonaties. (voortgezet onderwijs loopt in het schooljaar 2023-2024 via Verkeer en Meer) KNVB GO – 3.0 Toolkit ontwikkelen voor fietsen van en naar de club. Veiligheid speelt daarin een grote rol.
10 voetbalclubs
Van loopfiets naar… Nader onderzoeken effect loopfietsjes-gebruik. Pilot in Noord en Zuidoost (twee voorscholen)
100 kinderen
Ouderbetrokkenheid (als vervolg op Samen Fietsen) Sociaal-maatschappelijk omgeving kinderen/jongeren (o.a. ouderbetrokkenheid fietsstimulering en scholen) verder onderzoeken en pilots in drie stadsdelen Heel de school fietst Fietsen beschikbaar stellen op één school in NieuwWest en één school in Zuidoost, en het ontwikkelen van een toolkit Game Op spelenderwijs (met activiteiten, races en prijzen) fietsen stimuleren.
Minimaal 50 kinderen en/of ouders leren fietsen. Opzetten stappenplan en begeleiding nieuwe scholen bij toepassen stappenplan. 50 fietsen per school
Game introduceren op minimaal twee scholen
Fietsdepot stelt fietsen beschikbaar Het Fietsdepot geeft dit jaar 3.250 niet opgehaalde fietsen een maatschappelijke bestemming. Deze fietsen worden onder andere ingezet voor fietslessen voor kinderen en re-integratietrajecten richting werk. Ook worden deze fietsen aangeboden aan bijvoorbeeld asielzoekers en vluchtelingen uit Oekraïne. Zo zorgen we ervoor dat deze mensen, die vaak niet over een Nederlandse bankrekening en de nodige financiële middelen beschikken, een stuk mobieler zijn. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,
Melanie van der Horst Wethouder Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit Bijlage: Adviesrapport Fietsstimulering, Motie Fietscultuur onder Amsterdamse gezinnen (incl. bijlagen).
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl