Raadsinformatiebrief EU-verordening betreffende platformen toeristisch gebruik van woonruimte

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 23 april 2024 Volkshuisvesting Zita Pels Directie Wonen, bestuurszaken.wonen@amsterdam.nl

Onderwerp

EU-verordening betreffende platformen toeristisch gebruik van woonruimte

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Het Europees Parlement (EP) heeft op 29 februari 2024 de Europese Verordening op het leveren van data door toeristische platformen (hierna: Verordening) vastgesteld. De Verordening schrijft voor dat in landen waar een registratieplicht geldt voor het aanbieden van woningen voor korte termijn, platformen bepaalde individuele data via een Centraal digitaal toegangspunt (single digital entry point) moeten delen met bevoegde overheden zoals de gemeenten. In deze brief informeert het college de raad over de achtergrond en inhoud van de EU-verordening. Met deze brief doet het college tevens het tweede deel van motie 697 van de leden Aslami c.s. af, waarin het college verzocht wordt om in gesprek te gaan met de raad over de consequenties van Europese wetgeving omtrent platformen voor vakantieverhuur zodra deze is gepubliceerd. Europese lobby Amsterdam heeft in samenwerking met andere grote Europese steden de afgelopen jaren een intensieve lobby in Brussel gevoerd voor Europese regelgeving die platformen dwingend voorschrijft om essentiële data te delen met de bevoegde gemeenten. Amsterdam heeft de internationale lobby aangestuurd en gecoördineerd, waarbij vooral intensief werd afgestemd en samengewerkt met Barcelona, Berlijn, Brussel, Parijs en Wenen.

De inzet van de lobby was om illegaal toeristisch gebruik van woningen beter te kunnen bestrijden door inzage te krijgen in de hiervoor relevante data van platformen. Het ontbreken van individuele data was in alle steden het grote probleem voor een effectieve handhaving. Grote platformen als Airbnb waren nooit bereid om actief bij te dragen aan de handhaving op illegaal gebruik van woningen. Daarom moesten steden uitgebreide regelgeving invoeren en veel investeren in handhaving en digitale systemen. Dit om grip te houden op het sinds 2012 zeer sterk gegroeide toeristisch gebruik van woningen. Dat platformen nu verplicht worden om essentiële data als aantal verhuurde dagen en personen per woning vanaf 2026 op reguliere basis aan de steden te leveren, beschouwt het college als een mijlpaal in de strijd tegen de negatieve effecten van illegaal toeristisch gebruik van woningen. Toeristisch gebruik van woningen wordt door de nieuwe voorschriften inzichtelijker, waardoor er gerichter beleid gevoerd kan worden. Dit zal ook leiden tot effectievere en efficiëntere handhaving.

1

Voorstel technische sessie De EU-verordening is een uitgebreid document met enerzijds zeer specifieke regels, anderzijds teksten in algemene bewoordingen die nadere uitleg behoeven. Voor een uitgebreide samenvatting van en toelichting op de verordening is een brief als deze niet toereikend. Het college stelt de raad daarom voor om een technische sessie te beleggen waarbij meer in detail op de Verordening kan worden ingegaan. Korte samenvatting Voor deze brief volstaat het college met de volgende samenvatting van de EU-verordening. 





 









Een platform is een onlineplatform voor korte termijnverhuur dat gasten in staat stelt overeenkomsten op afstand te sluiten met verhuurders voor het verlenen van diensten voor korte termijnverhuur van accommodatie. Daarom vallen webpagina's of andere elektronische middelen die verhuurders verbinden met gasten zonder verder een rol te spelen bij het aangaan van directe transacties (bijvoorbeeld Facebook of Whatsapp) buiten de Verordening. Onlineplatforms die optreden als tussenpersoon voor diensten voor korte termijnverhuur van accommodatie zonder dat daar een vergoeding voor wordt gevraagd, bijvoorbeeld onlineplatforms die als tussenpersoon optreden bij de uitwisseling van woningen, vallen niet onder de Verordening. Tenzij zij, vanwege de specifieke manier waarop zij zijn ontworpen, gepaard gaan met een vergoeding, met inbegrip van enige vorm van economische compensatie. Platformen worden verplicht de adres- en persoonsgegevens van de verhuurder aan gemeenten te verstrekken, alsmede het aantal verhuurde nachten, het maximaal aantal bedden, het daadwerkelijke aantal gasten per nacht en het land van herkomst van de bezoekers. Elke advertentie moet verplicht voorzien zijn van een door de betrokken gemeente (in principe) gratis uitgegeven registratienummer zonder voorwaarden vooraf.

Controles achteraf door de gemeente zijn mogelijk en kunnen aanleiding zijn om het platform op te dragen nadere informatie aan de gemeente te verstrekken of de advertentie van de website te verwijderen of niet-boekbaar te maken. De data worden aan de hand van het registratienummer door het platform aangeleverd aan een nieuw in te richten Centraal digitaal toegangspunt. Elk EU-land dat een registratieplicht wil invoeren of al ingevoerd heeft, is verantwoordelijk voor de inrichting van een eigen Centraal digitaal toegangspunt aan de hand van door de Europese Commissie geformuleerde voorschriften. De Verordening richt zich specifiek op data-uitwisseling en dus niet op de regulering van het toeristisch gebruik van woonruimte. Deze bevoegdheid hebben gemeenten gekregen van het Rijk op grond van de Huisvestingswet en daaraan wordt door de Verordening niet getornd. Dit betreft aspecten als het aantal nachten, aantal personen, onderscheid tussen gehele verhuur en B&B, vergunningsplicht en dergelijke. De Verordening gaat ook niet over door de gebruikers te betalen belasting over genoten inkomsten. Wel moeten op grond van een andere EU-verordening platformen vanaf dit jaar alle inkomsten die hun gebruikers via hun platform vergaren, doorgeven aan de Belastingdienst van elke EUlidstaat.

Het belastingjaar 2023 wordt het eerste jaar waarvan alle inkomsten uit toeristische verhuur bij de Belastingdienst bekend worden. De verordening treedt in het eerste kwartaal van 2026 in werking.

Conclusie college Zoals gezegd vindt het college de Verordening een mijlpaal omdat nu essentiële data over het toeristisch gebruik van woningen worden ontsloten. Europese, nationale en lokale wetgeving vormen nu een

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

logisch en sluitend geheel. Tezamen met de verplichting voor platformen om inkomstengegevens van platformen te delen met de Belastingdienst, vindt het college dat toeristisch gebruik van woningen transparanter en eerlijker wordt en dat er een gelijker speelveld ontstaat tussen platformen onderling en tussen platformen en hotels. De Verordening draagt bij aan de doelstellingen van het college om de leefbaarheid in wijken te verbeteren (zoals opgenomen in de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting) en om het aantal toeristische overnachtingen terug te dringen (zoals opgenomen in de Verordening op het toerisme in balans). Het kan noodzakelijk of gewenst zijn dat het Amsterdamse beleid wordt aangepast en de Huisvestingsverordening Amsterdam in 2026 hiervoor wordt gewijzigd. Dit hangt mede af van de wijze waarop de Huisvestingswet als gevolg van de Verordening wordt gewijzigd. Het college blijft hierbij betrokken. Als de Huisvestingsverordening wordt aangepast, legt het college een voorstel hiervoor naar verwachting in de tweede helft van 2025 aan de gemeenteraad voor. Het staat platformen natuurlijk vrij om al eerder dan 2026 hun data met de gemeente te delen. Platformen beschikken immers nu al over deze data en hoe eerder deze data gedeeld worden, hoe beter dat is voor een eerlijk en transparant toeristisch gebruik van woningen in Amsterdam.

Het college is van mening dat de nationale en internationale samenwerking van grote waarde is gebleken. Deze samenwerking blijft naar het oordeel van het college nodig om gezamenlijk te monitoren dat de Verordening ook daadwerkelijk zonder beletsels door de platformen wordt nageleefd. De komende jaren wordt de Verordening uitgewerkt in het Centraal digitaal toegangspunt, waarvoor het Ministerie van BZK primair verantwoordelijk is. Amsterdam kan met alle ervaring die zij heeft hieraan bijdragen, voortbouwend op de huidig werkende systemen en de goede samenwerking met BZK van de afgelopen jaren. Ook in EU-verband is het belangrijk dat zoveel mogelijk eenduidigheid wordt bereikt en dat de uitwerking van de Verordening voor de steden duidelijk en uitvoerbaar is. Tevens wordt na vijf jaar de Verordening geëvalueerd en dan is het van belang dat door alle steden de effecten van de Verordening goed zijn gemonitord en dat ervaringen zijn gedeeld over de medewerking door de platformen. Ik vertrouw erop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Wethouder Volkshuisvesting

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl