raadsinformatiebrief_energietransitie haven (002).pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 6 december 2023 Ruimtelijke Ordening, Duurzaamheid en circulaire economie Reinier van Dantzig, Zita Pels Ruimte en Duurzaamheid (bestuurszaken.rd@amsterdam.nl) Energietransitie en ontwerpbestemmingsplan ‘Aardgasleiding Seineweg – Hornweg Westpoort’

Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij informeren wij u over een stap in de energietransitie in de Amsterdamse haven. Dit naar aanleiding van het collegebesluit van 21 november 2023 om het ontwerpbestemmingsplan ‘Aardgasleiding Seineweg – Hornweg Westpoort’ vrij te geven voor ter inzagelegging. Met dit bestemmingsplan wordt op verzoek van de Gasunie de aanleg van een hoge druk aardgasleiding naar het bedrijf Argent Energy B.V. mogelijk gemaakt. Hieronder informeren we u over de energietransitie in de haven van Amsterdam, de uitbreiding van Argent Energy, het ontwerpbestemmingsplan ‘Aardgasleiding Seineweg – Hornweg Westpoort’ en de stand van zaken om een stoomnetwerk te realiseren. 1. De energietransitie in de haven van Amsterdam Energie speelt een centrale rol in de Amsterdamse haven. Op grote schaal wordt energie geproduceerd en worden fossiele brandstoffen opgeslagen en doorgevoerd. In 2050 willen we een klimaatneutrale en circulaire haven (Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 2050). Voor het behalen van de klimaatdoelen van Amsterdam is het van belang dat fossiel energiegebruik in de haven afneemt. Voor het Haven- en Industriecluster betekent dit onder andere dat zittende en nieuwe bedrijvigheid met thermische processen van andere energiebronnen en dragers gebruik zullen moeten gaan maken, zoals bijvoorbeeld stoom of groene waterstof.

Als onderdeel van de Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 2050 is onder andere de aanleg van een (open access) stoomnetwerk opgenomen als maatregel. Niet in alle gevallen kan echter meteen de stap naar duurzame energiedragers worden gezet. Biodieselproducent Argent Energy heeft in 2022 een (milieu)vergunning verkregen voor uitbreiding van haar productiefaciliteit in de haven. Onderdeel van deze uitbreiding is een toename van het aardgasgebruik, waarvoor een nieuw aan te leggen hoge druk aardgasleiding nodig is. Dit leidt tot spanning met het beleid om te komen tot een fossielvrije haven. 2. Uitbreiding Argent Energy Argent Energy heeft in 2022 een omgevingsvergunning milieu verkregen voor het uitbreiden en wijzigen van de productie van biodiesel van de provincie Noord-Holland. Bij de aanvraag en in het

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 6 december 2023 Pagina 2 van 3

milieueffectrapport (MER) is de uitbreiding en energievoorziening beoordeeld. De uitbreiding gaat gefaseerd plaatsvinden, waarbij ook een wijziging plaats zal vinden in de brandstof voor de stoomketels die worden gebruikt om de biodiesel te produceren. In de verschillende fasen wordt overgegaan van vetzuren, naar een combinatie van vetzuren en diesel naar aardgas. De uitbreiding heeft een aanzienlijk hogere CO2-uitstoot tot gevolg. Gemeente Amsterdam heeft destijds bij de vergunningverlening aangegeven dat gebruik van aardgas een ongewenste ontwikkeling is met het oog op de energietransitie en de provincie gevraagd te kijken naar mogelijkheden om over te stappen op meer duurzame vormen van energievoorziening. Een alternatief zou zijn een stoomnet vanaf AEB. Bestuurlijk is daarom tijdens de vergunningsprocedure verkend of meteen de stap naar stoom kon worden gezet. In de omgevingsvergunning milieu was het echter wettelijk niet mogelijk om voor te schrijven dat moet worden aangesloten op een (nog te realiseren) stoomnetwerk in Westpoort. De energievoorziening op aardgas is dus vergund. Wel heeft Argent Energy in een intentieverklaring aangegeven op termijn te willen overstappen op een aansluiting op het stoomnetwerk met restwarmte of gebruik van groene waterstof.

Aan de vergunning is een voorschrift verbonden om onderzoek te blijven doen naar de beperking van aardgasgebruik ten gunste van duurzame alternatieven zoals waterstof of stoom. 3. Ontwerpbestemmingsplan Aardgasleiding Seineweg-Hornweg Westpoort Vanwege de uitbreiding heeft Argent Energy Gasunie verzocht om een aansluiting op het hoge druk aardgasnet vanaf de Seineweg naar de Hornweg. Voor een nieuwe aardgasleiding is het vaststellen van een bestemmingsplan noodzakelijk vanwege een wettelijke eis om een beschermingszone rondom de leiding op te nemen. In de beschermingszone mag niet worden gebouwd of gegraven. Het bestemmingsplan is dus gericht op een veilige ruimtelijke inpassing van de leiding in de omgeving vanwege externe veiligheidsrisico’s. Omdat de nieuwe leiding op grote diepte zal worden geboord op een industrieterrein zijn de effecten op de omgeving in dit geval gering. Het college van B&W heeft 21 november het ontwerpbestemmingsplan ‘Aardgasleiding Seineweg – Hornweg Westpoort’ vrijgegeven voor terinzagelegging voor zienswijzen vanaf 7 december 2023 (o.a. op www.ruimtelijkeplannen.nl). Het plan regelt een beschermingszone voor de nieuwe hoge druk aardgasleiding en het opheffen van een beschermingszone van een hoge druk aardgasleiding die enkele jaren geleden is verwijderd.

Na afloop van de zienswijzenperiode zal het bestemmingsplan voor besluitvorming aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Gasunie heeft vanwege de doorlooptijd van de bestemmingsplanprocedure en de wens om de leiding op korte termijn aan te leggen tevens een omgevingsvergunning om af te wijken van het bestemmingsplan aangevraagd, ook dit ontwerpbesluit ligt ter inzage voor zienswijzen (www.odnzkg.nl). 4. Launching customer voor open access stoomnet in Amsterdam In de bestuurlijk vastgestelde Cluster Energie Strategie Noordzeekanaalgebied en de Routekaart Klimaatneutraal 2050 Amsterdam, wordt door het college en het bestuursplatform Noordzeekanaalgebied de wens naar voren gebracht dat er een stoomnet in Westpoort wordt uitgerold vanaf het AEB. Het aanleggen van een (open access) stoomnet van AEB naar industriële bedrijven helpt om de CO2 uitstoot in de haven significant te reduceren. Daarnaast kan ook de stikstofuitstoot verder worden beperkt.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 6 december 2023 Pagina 3 van 3

AEB en Argent Energy zijn in gesprek over de voorwaarden om een stoomnet aan te leggen met de intentie dat eind 2026 een stoomnet in gebruik kan worden genomen. Zodra het stoomnet beschikbaar is zal Argent Energy voor de productie stoom gebruiken en de aardgasleiding gebruiken als back-up voor situaties waarin er tijdelijk minder of geen stoom geleverd kan worden. Bijvoorbeeld wanneer er bij AEB een piek is in de vraag naar stadswarmte. De stoomleiding in de Amsterdamse haven is opgenomen in de Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal en is onderdeel van het strategisch plan van het Havenbedrijf. Het college en het Havenbedrijf spannen zich in voor de aanleg van de benodigde infrastructuur; het havenbedrijf is in nauw overleg met Argent en AEB, ook over de mogelijke rol van het Havenbedrijf om de realisatie van de stoomleiding mogelijk te maken c.q. te versnellen. Daarvoor zijn er middelen gereserveerd in de investeringsportefeuille van het Havenbedrijf. Voor zowel het Havenbedrijf als de stad Amsterdam is stoomlevering van AEB aan industriële bedrijven interessant. Daarmee zou een grote stap worden gezet in de verduurzaming van de industrie en een forse bijdrage geleverd aan het behalen van de duurzaamheidsdoelstellingen in de haven. We verwachten u met deze brief voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Reinier van Dantzig Wethouder Woningbouw en stedelijke ontwikkeling

Zita Pels Wethouder Duurzaamheid en circulaire economie

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl