Raadsinformatiebrief Efficiencynorm.pdf
Tekst van het document
Raadsinformatiebrief
Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp
De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 10 februari 2023 Water Melanie van der Horst Programma Varen, programmavaren@amsterdam.nl Nadere informatie over de efficiencynorm en de selectieprocedure voor de verdeling van de exclusieve op- en afstapplekken voor de passagiersvaart
Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende: De selectieprocedure voor de verdeling van de exclusieve afmeerplaatsen is gestart op 5 december 2022 en is het mogelijk om daarop in te schrijven. In de commissievergadering van 8 december 2022 is gevraagd om een toelichting te geven op de efficiencynorm en de impact hiervan op de drukte en overlast op met name de huidige exclusieve afmeerplaatsen in het centrumgebied. Daarnaast heeft een commissielid gevraagd of sprake is van een afname van openbare (flexibele) afmeerplaatsen. In deze brief ga ik in op de gestelde vragen. Efficiencynorm Het uitgangspunt van het op- en afstapbeleid is dat alle reders, die beschikken over voldoende vergunde vaartuigen en een huurcontract, gebruik kunnen maken van exclusieve afmeerplaatsen. Hiermee krijgen de reders gelijke kansen op het gebruik van exclusieve steigers. De verwachting is bovendien dat een belangrijk deel van het huidige gebruik van openbare steigers zal verplaatsen naar de exclusieve steigers. Dit uitgangspunt staat beschreven in Nota Varen Deel 2, die uw raad in 2020 heeft vastgesteld en in de notitie Op- en afstappen Passagiersvaart, die in november 2021 in uw raadscommissie is besproken. Openbare afmeerplaatsen kunnen straks door alle reders met een vergund vaartuig worden gebruikt.
Exclusieve afmeerplaatsen worden enkel gebruikt door een reder of een samenwerkingsverband van reders die een huurcontract voor de afmeerplaats heeft. De exclusieve afmeerplaatsen zijn gelegen in bewonersluwe gebieden, zoals bijvoorbeeld het Open Havenfront en het Damrak. Om ervoor te zorgen dat de huidige exclusieve afmeerplaatsen efficiënt worden gebruikt, moet een reder voor toewijzing van een dergelijk afmeerplaats voldoen aan de zogeheten efficiencynorm. Deze norm komt erop neer dat een reder een minimaal aantal vergunde vaartuigen nodig heeft om aanspraak te kunnen maken op een exclusieve afmeerplaats.
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
24 januari 2023 Pagina 2 van 4
Het hanteren van een efficiencynorm betekent ook dat zittende reders exclusieve afmeerplaatsen moeten opgeven als zij niet (langer) voldoen aan de norm. Dit is nodig om te zorgen voor voldoende exclusieve afmeerplaatsen voor alle reders. De norm is vastgesteld op 3 vergunde vaartuigen in segment ‘Groot’ of 6 in segment ‘Middel en Klein’. Een vaartuig valt in segment ‘Groot’ als er meer dan 50 passagiers aan boord kunnen. Segment ‘Middel en klein’ betreft vaartuigen met een capaciteit tot en met 50 passagiers. Om de efficiencynorm te bepalen heeft de gemeente Amsterdam een data-analyse uitgevoerd, geïnventariseerd hoe de exclusieve afmeerplaatsen momenteel gebruikt worden en een markttoets gedaan om de vraag naar exclusieve afmeerplaatsen te toetsen. Deze doorlichting lichten wij hieronder nader toe. Uit een analyse van data uit de Digitale Gracht door de gemeente Amsterdam blijkt dat op de drukste momenten gemiddeld 3 tot 4 vaartuigen per uur per exclusieve afmeerplaats afgehandeld worden en een vaart gemiddeld 1:30 uur duurt. Het op- en afstappen duurt ongeveer 15 minuten. Terwijl vaartuigen een ronde maken, kan een nieuw vaartuig gebruik maken van de afmeerplaats om passagiers op- of af te laten stappen. Dit betekent dat zelfs tijdens de drukste periode gebruik kan worden gemaakt van een exclusieve afmeerplaats met 4 tot 5 grote vaartuigen.
Vaartuigen die niet gebruikt worden, moeten elders een ligplaats kiezen. Dit uitgangspunt is getoetst aan de huidige situatie en besproken met de reders. Een deel van de reders heeft in deze gesprekken aangegeven kritisch te zijn op de hoogte van de norm, omdat dit betekent dat zij minder afmeerplaatsen zullen behouden dan dat ze nu in gebruik hebben. Dit betekent volgens hen dat zij hun bedrijfsvoering moeten aanpassen. De gemeente Amsterdam heeft geïnventariseerd (zie bijlage) hoeveel exclusieve afmeerplaatsen de huidige reders op dit moment in gebruik hebben in verhouding tot het aantal vaartuigen dat zij hebben. Hieruit blijkt dat de huidige gebruikers van exclusieve afmeerplaatsen 1,9 tot 4,2 grote vaartuigen per afmeerplaats hebben. Niet alle exclusieve afmeerplaatsen worden zodoende op dit moment conform de norm gebruikt. Door het voeren van gesprekken met reders (markttoets) is de vraag naar exclusieve afmeerplaatsen geïnventariseerd. Uit deze inventarisatie is gebleken dat er bij een norm van 3 grote vaartuigen in segment ‘Groot’ en zes vaartuigen in segment ‘Middel en klein’ per steiger voldoende steigers beschikbaar zouden moeten zijn om aan de vraag te voldoen. Deze norm sluit ook aan bij de huidige praktijksituatie, zoals hiervoor is uiteengezet.
Voor een deel van de huidige gebruikers van exclusieve afmeerplaatsen betekent dit dat zij met minder afmeerplaatsen zullen moeten gaan werken. Nadat de inschrijftermijn voor aanvragen voor exclusieve afmeerplaatsen is afgerond, kan worden beoordeeld of er met de norm van 3 grote vaartuigen voldoende exclusieve afmeerplaatsen zijn voor alle inschrijvingen. Indien dit niet het geval is, dan kan de efficiencynorm op dat moment worden bijgesteld.
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
24 januari 2023 Pagina 3 van 4
De efficiencynorm hoeft maximaal tot een norm van vier vergunde vaartuigen in het segment ‘Groot’ en acht vergunde vaartuigen in het segment ‘Middel en klein’ te worden verhoogd. Bij deze norm zijn er, zelfs in het geval alle reders die daarvoor in aanmerking komen een exclusieve plek aanvragen, voldoende beschikbare plekken. Verschuiving locaties op- en afstappen Intensief gebruik van openbare afmeerplaatsen veroorzaakt veel overlast. Deze afmeerplaatsen zijn in tegenstelling tot de exclusieve afmeerplaatsen vaak gelegen in bewoonde gebieden. Door meer reders toe te laten tot de exclusieve afmeerplaatsen zal een verschuiving optreden van gebruik van openbare afmeerplaatsen naar exclusieve afmeerplaatsen. Dit is onderdeel van vastgesteld beleid. Naar verwachting veroorzaakt dit geen extra overlast bij de exclusieve afmeerplaatsen. Dit omdat deze liggen in bewonersluwe gebieden. De locaties van de exclusieve afmeerplaatsen, zoals het Open Havenfront en het Damrak, zijn zo gesitueerd en ingericht dat een toename in vaarbewegingen en bezoekers niet leidt tot nautische problemen of problemen op de kades. Toename van openbare op- en afstapplekken De bestaande openbare afmeerplaatsen blijven beschikbaar voor alle reders en extra openbare afmeerplaatsen komen per 2024 beschikbaar in de buurt van de exclusieve afmeerplaatsen, zoals het Open Havenfront.
Tevens worden gesprekken gevoerd met de reders over het mogelijk toevoegen van openbare afmeerplaatsen in gebieden waar deze nog onvoldoende aanwezig zijn. Daarnaast is de verwachting dat door minder intensief gebruik de bestaande openbare afmeerplaatsen beter bereikbaar zijn voor de passagiersvaart die zich op het incidenteel groepsvervoer richt (‘hospitality’). Eventueel kunnen per 2024 twee openbare afmeerplaatsen als exclusieve afmeerplaats aangewezen worden. Dit verhoogt het aantal beschikbare exclusieve afmeerplaatsen. Dit is nodig in het geval er meer vraag naar exclusieve afmeerplaatsen is dan voorzien. Het omzetten van deze twee openbare afmeerplaatsen zal overigens alleen gebeuren als zo voorkomen wordt dat de norm van drie grote vaartuigen per steiger verhoogd moet worden. In het geval de twee openbare afmeerplaatsen toch omgezet zullen worden naar exclusieve afmeerplaatsen zal het totale aantal openbare afmeerplaatsen vanaf 2024 alsnog toenemen door de geplande extra openbare afmeerplaatsen. Kort geding procedures tegen Selectieleidraad en huurcontract De inschrijvingstermijn voor aanvraag exclusieve afmeerplaatsen is gestart. Deze zou 6 januari 2023 sluiten. Inmiddels is de inschrijvingstermijn verlengd omdat er vier kortgedingprocedures zijn aangespannen, waarbij het merendeel van de reders is betrokken.
De procedures zien op verschillende onderdelen van de Selectieleidraad voor de verdeling van de exclusieve afmeerplaatsen. Enkele reders stellen dat de huidige exclusieve afmeerplaatsen eigendom zijn van de gebruikers en daarom niet kunnen worden verdeeld. Een ander deel stelt juist dat alle steigers onder alle gegadigden dienen te worden verdeeld.
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
24 januari 2023 Pagina 4 van 4
De efficiencynorm maakt ook onderdeel uit van de kortgedingprocedures. Een deel van de indieners stelt dat de efficiencynorm onrechtmatig is, omdat deze in strijd zou zijn met het rechtszekerheidsbeginsel. In een tweetal procedures wordt gesteld dat de norm tot versnippering van de bedrijfslocaties leidt en onrechtmatig zou ingrijpen in de bedrijfsvoering. De rechter zal in deze kortgedingprocedures op deze punten een uitspraak doen. De inschrijvingstermijn is verlengd tot een week na deze uitspraak. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,
Melanie van der Horst Wethouder Water
Bijlage: Analyse piekgebruik exclusieve plekken.
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl