Raadsinformatiebrief eerste jaar WPW.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 8 februari 2022 Duurzaamheid en Deelnemingen Marieke van Doorninck en Victor Everhardt Ruimte en Duurzaamheid (bestuurszaken.RD@amsterdam.nl)

Onderwerp

Eerste periode aandeelhouderschap Westpoort Warmte

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. Sinds 1 maart 2021 is de gemeente en 50%-aandeelhouder van Westpoort Warmte BV (WPW). De gemeente heeft besloten om (rechtstreeks) aandeelhouder in WPW te worden om meer invloed op de realisatie van de Amsterdamse energietransitie te krijgen. Op 8 juni jl. hebben wij uw raad geïnformeerd over de afspraken die het college heeft gemaakt bij de aankoop van de aandelen en over de invulling van de governance. In deze brief willen wij u verslag doen van de wijze waarop het college het afgelopen (bijna) jaar haar invloed in WPW heeft ingezet voor de Amsterdamse aardgasvrij en kijken wij vooruit naar de stappen die in 2022 gaan worden genomen. Kaders aandeelhouderschap Voor de juiste context herhalen we hier eerst de belangrijkste afspraken die bij de toetreding gemaakt zijn met medeaandeelhouder Vattenfall. Deze hebben we met u gedeeld in de raadsinformatiebrief van 8 juni. De afspraken vormen de kaders waarbinnen de directie opereert. Met deze kaders is invulling gegeven aan het publieke belang: - Betaalbaar: WPW kent een gematigd prijsbeleid dat tot de 25% laagste van Nederland behoort. - Duurzaam: WPW streeft naar een volledig CO2 vrije warmtevoorziening in 2040. Middels een lineair pad daalt de CO2 uitstoot per geleverde gigajoule warmte van 26,9 kg in 2019 naar 0 kg in 2040.

- Groei netwerk: WPW streeft naar groei van het netwerk en de warmteaansluitingen met als basis de Transitievisie warmte en de Amsterdamse Warmtemotor. - Toekomstbestendig: WPW biedt, binnen de kaders van onder andere betrouwbaarheid, betaalbaarheid en lopende overeenkomsten, ruimte voor innovatieve bronnen, zodat toekomstbestendigheid van het warmteproduct ondersteund wordt. Naast deze inhoudelijke kaders die aan de directie zijn meegegeven, zijn er ook afspraken gemaakt over de governance:

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

-

-

-

Datum 8 februari 2022 Pagina 2 van 4

WPW streeft transparantie inzake haar strategie en activiteiten na. WPW zal onder andere elk jaar een publiek toegankelijk jaarverslag maken dat de Amsterdammer informeert over de afgelopen periode, en dat ook vooruitblikt. De aandeelhouders sturen op de strategie en beleid van WPW. Belangrijke en/of strategische besluiten van WPW worden aan de aandeelhouders voorgelegd die daarover in unanimiteit dienen te beslissen (‘consensusmodel’). De governance van WPW wordt verrijkt met een raad van commissarissen (RvC).

Investeringen In het afgelopen jaar heeft de gemeente als aandeelhouder ingestemd met een groot aantal investeringen. Vanwege het ontbreken van een voltallige RvC in deze beginfase lag dit aantal hoger dan normaal. Nu er een RvC is, besluit de aandeelhoudersvergadering alleen nog over zaken met een waarde boven 10 miljoen of met een afwijking van meer dan 1 miljoen van het jaarplan. In 2021 is ingestemd met:  De vooraanleg van het eerste deel van het primaire netwerk voor stadwarmte in de Sluisbuurt (30 maart)  De uitbreiding van het budget voor de investering in een warmtetransportleiding door de Van de Pekbuurt (30 maart)  Een hybride Warmte Koude Opslag (WKO) met bijbehorende infrastructuur, als eerste fase van een collectief warmtesysteem voor de Sluisbuurt. Deze innovatieve mix van restwarmte en een lage temperatuur bron, is nieuw voor Amsterdam. Het is een welkome toekomstgerichte aanvulling op het pallet van beschikbare warmtetechnologieën. WPW gaat in de Sluisbuurt bovendien koeling aanbieden. (18 mei)  Een hybride WKO met bijbehorende infrastructuur voor warmte- en koelinglevering aan nieuwbouw in het NDSM-werf gebied (29 juni).  Een WKO met bijbehorende infrastructuur voor warmte- en koelinglevering aan nieuwbouw in Elzenhagen Zuid (5 oktober).  Warmtelevering aan de Molenwijk (5 oktober).

 De aanleg van een nieuwe verbinding en pompcapaciteit tussen de AEB-bron en het WPW warmtenet. Dit vergroot de capaciteit, betrouwbaarheid en duurzaamheid van WPW (5 oktober).  Meer levering van warmte en koude aan de Sluisbuurt (23 november, als aanvulling op besluit van 18 mei).  Een van de eerste vier warmtemotor buurten, de Confuciusbuurt in Nieuw-West. Uitvoering zal alleen starten indien woningcorporaties met bezit in deze buurt voldoende instemming van huurders krijgen voor de verduurzamingsplannen van hun bezit (23 november).  De Wildemanbuurt in Nieuw-West, net als Confucius een warmtemotorbuurt met uitvoering voorwaardelijk aan instemming huurders (23 november).

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 februari 2022 Pagina 3 van 4

Door deze en aankomende investeringen heeft WPW de komende jaren een stevige financieringsopgave. Daarom hebben aandeelhouders op 31 maart 2021 ingestemd met het ter beschikkingstellen van een aanvullende financieringsfaciliteit € 105,8 miljoen (totale financieringsfaciliteit € 155,8 miljoen) aan WPW. Bij de vaststelling op 13 december 2021 van het Jaarplan 2022 van WPW zijn verdere afspraken gemaakt over de investeringsagenda. Voor 2022 biedt de financieringsfaciliteit voldoende ruimte om deze investeringen te kunnen financieren. Afhankelijk van verdere groei van het netwerk na 2025 zal nog extra financiering nodig zijn. Volume en snelheid van de uitrol van de Amsterdamse warmtemotor zijn hierbij sturende factoren. Als dit leidt tot een materiële aanpassing, dan wel verruiming van de financiering verschaft aan WPW, dan zal dit worden voorgelegd aan de raad. Financiering De gemeente heeft eerder aangegeven om WPW extern te willen herfinancieren. Extern financieren betekent dat de gemeente niet langer een lening verstrekt, maar een andere partij zoals een bank. De gemeente wilde onderzoeken of extern herfinancieren mogelijk was, omdat dat in lijn is met het gemeentelijke lening- en garantiebeleid; ‘nee tenzij’. De gemeente verstrekt alleen een lening als er een publiek belang is én banken niet bereid zijn om een lening te verstrekken.

Extern herfinancieren kan nu niet, omdat Vattenfall heeft aangegeven nog niet extern te willen herfinancieren. Dat maakt het voor de gemeente erg lastig om wel extern te herfinancieren. In theorie zou het kunnen, via een aparte BV, maar omdat de banken dan geen onderpand zouden krijgen (wat de gemeente nu wel heeft voor de financiering) is het zeer onwaarschijnlijk dat de banken bereid zouden zijn om deze financiering te verstrekken. Ten tweede zou, als de gemeente wel extern herfinanciert en Vattenfall niet, dit de nu bestaande gelijkwaardigheid tussen de samenwerkingspartners veranderen. Eind 2024 loopt de bestaande financieringsfaciliteit van WPW af. Voor daarna moeten er nieuwe afspraken gemaakt worden. Dat betekent dat in 2023 WPW samen met haar aandeelhouders moet onderzoeken hoe zij zich in de toekomst wil en kan financieren. Lange termijn strategie Bij de toetreding tot WPW is ook afgesproken dat de directie in najaar 2021 een Strategisch Ontwikkelingsplan (inclusief CO2 routekaart) en Masterplan (lange termijn strategie) aan de aandeelhouders voor zou leggen. Deze ambitie bleek te hoog. Voornaamste redenen waren dat het veel tijd kostte om de afspraken tussen AEB en WPW af te ronden (zie einde brief) en dat het inrichten en werken volgens de nieuwe governance meer tijd en aandacht vergde dan verwacht.

De directie, RvC en aandeelhouders hebben daardoor meer tijd nodig om te komen tot een goede uitwerking en bespreking van de thema’s. Het college heeft ingestemd met een voorstel van de RvC om in het aankomend jaar in verschillende gespreksrondes te houden om te komen tot de verdere uitwerking van Strategisch Ontwikkelingsplan (inclusief Routekaart) en het Masterplan. Het eerste gesprek hierover heeft op de aandeelhoudersvergadering van 13 december jl. plaats gevonden.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 februari 2022 Pagina 4 van 4

Betaalbaarheid Door de sterk stijgende energieprijzen was betaalbaarheid afgelopen jaar een extra belangrijk onderwerp in gesprekken met de onderneming en medeaandeelhouder. Tijdens het aandeelhoudersoverleg heeft het college aangegeven dat de betaalbaarheid, juist nu, een belangrijk punt is. Daarbij is aangegeven dat er wat het college betreft geen sprake kan zijn van een stijging die groter is dan nodig is ter compensatie van gestegen inkoopkosten. Daarbij uitten wij de verwachting dat de door de directie vast te stellen warmteprijzen voor 2022 aanzienlijk onder het (dan nog onbekende) maximale ACM-tarief voor 2022 zouden blijven. In de laatste week van 2021 werd duidelijk WPW inderdaad ver onder de maximaal toegestane prijsstijging blijft, en behoort tot de warmteleveranciers in Nederland met de scherpste tarieven. Gelukkig geldt ditzelfde voor de Amsterdammers die in Oost en Zuidoost warmte afnemen van Vattenfall. Warmteklanten hebben daardoor een fors kleinere stijging van hun energierekening dan gasgebruikers. In onze ogen vergroot dergelijk terughoudend prijsbeleid de aantrekkelijkheid van het stadswarmteproduct. Dit ondersteunt daarmee de gemeentelijke duurzaamheidsdoelstellingen. Governance Met genoegen kunnen wij u mededelen dat de aandeelhouders per 1 november Hans Bolscher tot voorzitter van de RvC hebben benoemd.

Met deze benoeming is de RvC volledig gevuld en hebben de gemeente samen met medeaandeelhouder Vattenfall invulling gegeven aan de afspraken die zij hebben gemaakt over de governance van de onderneming. Zoals u eerder gemeld zijn per 1 juni 2021 de andere twee leden benoemd: Cis Marring en Anja Vijselaar. Afronding afspraken tussen AEB en WPW AEB en WPW hebben nog voor de verkoop van AEB overeenstemming gevonden over een nieuwe tariefstructuur voor warmte-inkoop door WPW. De belangrijkste wijziging is dat er nu sprake is van een verschillend tarief voor piekuren en de basislast. Daarmee is het laatste open punt van de warmteleveringsovereenkomst tussen AEB en WPW ingevuld. De toekomstige aandeelhouder van AEB, AVR, neemt bij de koop van de aandelen in AEB tevens de verplichting op zich tot het leveren van warmte aan WPW. Ook heeft zij de garantie jegens WPW overgenomen waarmee wordt ingestaan voor de (financiële) verplichtingen van AEB Exploitatie BV inzake de warmteleveringsovereenkomst. We vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marieke van Doorninck Wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling en Duurzaamheid

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Victor Everhardt Wethouder Deelnemingen