Raadsinformatiebrief_bestuurlijke_reactie_op_initiatiefvoorstel_LeefbaarLoon.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 29 april 2022 Sociale Zaken in afstemming met Economische Zaken Rutger Groot Wassink Economische Zaken en Cultuur, Directie.en.managementadvisering.EZ@amsterdam.nl Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel Leefbaar Loon van de leden IJmker en Nadif.

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 9 november 2021 hebben de leden IJmker en Nadif (GroenLinks) een initiatiefvoorstel ingediend getiteld Leefbaar Loon. Met dit voorstel wordt het college gevraagd om: 1. Naar voorbeeld van de Living Wage Foundation de levensstandaard van Amsterdammers te onderzoeken en daarin samen te werken met Londen en vakbonden. Hierbij oa (openbaar) vervoerskosten, huurprijzen, energiekosten en kosten van vermaak en openbare ruimtes in de stad meenemen. Dit te combineren met een openbaar onderzoek naar de voordelen van een leefbaar loon voor werknemers en organisaties. 2. Samen met de 31 andere gemeenten en vakbonden een netwerk te creëren van organisaties en bedrijven die zich inzetten voor een leefbaar loon; en op zoek te gaan naar een manier om organisaties en bedrijven te stimuleren om zich bij dit netwerk aan te sluiten. Hierbij een campagne op te starten om meer bewustzijn te creëren over het betalen van een leefbaar en mogelijk een keurmerk te ontwikkelen voor organisaties en bedrijven die een leefbaar loon betalen aan werknemers. 3. Als gemeente het voortouw te nemen door in publiek private samenwerkingen (zoals deelnemingen) het leefbaar loon te stimuleren, waar mogelijk als criterium voor samenwerking, en bij deze relaties vragen om te rapporteren over leefbaar loon en arbeidsvoorwaarden en hier overzichten van publiceren.

Het college waardeert het werk dat de indieners hebben verzet om dit voorstel te schrijven en uw betrokkenheid tot dit onderwerp. Per onderdeel van het voorstel treft u hier onder een reactie van het college aan. 1.

Naar voorbeeld van de Living Wage Foundation de levensstandaard van Amsterdammers te onderzoeken en daarin samen te werken met Londen en vakbonden. Hierbij oa (openbaar) vervoerskosten, huurprijzen, energiekosten en kosten van vermaak en openbare ruimtes in de stad meenemen. Dit te combineren met een openbaar onderzoek naar de voordelen van een leefbaar loon voor werknemers en organisaties.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 29 april 2022 Pagina 2 van 4

Het is schrijnend om te zien dat er veel Amsterdammers met een baan zijn die het niet lukt om goed rond te komen. Een probleem dat zich in grote steden relatief vaak manifesteert. Juist daarom hebben wij ons als gemeente aangesloten bij de lobby voor verhoging van het minimumloon. Zo heeft het college vorig jaar samen met de andere G4 het sociaal stembusakkoord van de Landelijke Armoedecoalitie ondertekend, waarin de regering onder andere wordt opgeroepen het minimumuurloon naar €14 te verhogen. En via de VNG loopt ook een lobby om bestaanszekerheid van mensen te vergroten. Het is goed dat het kabinet voornemens is om het minimumloon en het sociaal minimum te verhogen en tevens een minister aan te stellen die zich gaat buigen over de armoedeproblematiek. Betekenisvolle eerste stappen. Tegelijkertijd gaat het in eerste instantie om een beperkte verhoging vanaf 2024 die onvoldoende soelaas biedt om daadwerkelijkheid de bestaanszekerheid te borgen. De ervaringen van de Living Wage Foundation kunnen als inspiratie dienen voor een samenhangende aanpak, zoals ook in uw initiatiefvoorstel bepleit. Het (nieuwe) college gaat hierin graag de samenwerking aan met het Rijk. Daarbij is het van belang om ieders rol en verantwoordelijkheden scherp te blijven onderscheiden. Een belangrijke oorzaak van de huidige onevenwichtigheden is immers de inrichting van de arbeidsmarkt.

Het rapport van de commissieBorstlap maakt dit glashelder. Wij bepleiten al ruim twee jaar dat de aanbevelingen van deze commissie moeten worden uitgevoerd. Het nieuwe kabinet gaat dit nu eindelijk oppakken. Voor Amsterdam, met zijn relatief grote aandeel zelfstandigen, is dit van cruciaal belang. De Tweede Kamer heeft het Kabinet opdracht gegeven tot het instellen van een onafhankelijke commissie Sociaal Minimum van ambtelijke experts en wetenschappers om onderzoek te doen naar de hoogte van het sociaal minimum voor verschillende huishoudtypes. Middels de motie van het lid Boomsma inzake de Begroting 2022 Amsterdams sociaal minimum (TA2021-001248) heeft uw raad het college verzocht om aansluiting te zoeken bij de commissie Sociaal Minimum en in aanvulling op de werkzaamheden van deze landelijke commissie daarop zelf verschillende situaties in Amsterdam te betrekken, om te komen tot het formuleren van een Amsterdams Sociaal Minimum. De landelijke commissie Sociaal Minimum is nog niet ingesteld, naar verwachting zal voor de zomer van 2022 de taakopdracht voor deze commissie worden gepubliceerd. Gemeenten zullen bij de opdracht van deze commissie worden betrokken, waarschijnlijk langs de lijn van Divosa en VNG. Het college zal de ontwikkelingen rond de commissie Sociaal Minimum nauwgezet volgen.

Wij zijn van mening dat het goed is om de voortgang hiervan af te wachten alvorens een nieuw onderzoek naar de levensstandaard van Amsterdammers te starten. Gezien bovenstaande ontwikkelingen adviseert het college de raad het voorstel van de leden IJmker en Nadif op dit punt niet over te nemen. 2. Samen met de 31 andere gemeenten en vakbonden een netwerk te creëren van organisaties en bedrijven die zich inzetten voor een leefbaar loon; en op zoek te gaan naar een manier om organisaties en bedrijven te stimuleren om zich bij dit netwerk aan te sluiten. Hierbij een campagne op te starten om meer bewustzijn te creëren over het

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 29 april 2022 Pagina 3 van 4

betalen van een leefbaar loon en mogelijk een keurmerk te ontwikkelen voor organisaties en bedrijven die een leefbaar loon betalen aan werknemers. 3. Als gemeente het voortouw te nemen door in publiek private samenwerkingen (zoals deelnemingen) het leefbaar loon te stimuleren, waar mogelijk als criterium voor samenwerking, en bij deze relaties vragen om te rapporteren over leefbaar loon en arbeidsvoorwaarden en hier overzichten van publiceren. Het college is het met de indieners eens dat het van belang is om naast landelijke maatregelen ook, waar mogelijk en effectief, lokale instrumenten in te zetten. Hoewel de voorstellen onder 2 en 3 goede suggesties zijn, is het college van mening deze in onvoldoende mate het verschil kunnen maken voor de Amsterdammers die het betreft. Om de vrijblijvendheid wel te kunnen doorbreken en een beweging op gang te brengen is het cruciaal om dit te doen in combinatie met het van Rijkszijde hervormen van de kwetsbaarheden in de huidige arbeidsmarkt (waarvan de noodzaak ook in het antwoord onder 1 is aangegeven). De gemeente kan wensen die zij heeft op het gebied bedrijfsvoering (waaronder loon) niet dwingend aan bedrijven opleggen. Ook als een gemeente een aandeelhouderschap bezit (zoals in het geval van een deelneming) bestaat er geen bevoegdheid om in te treden in bijvoorbeeld het personeels- of inkoopbeleid (van die deelneming).

Wel maakt de gemeente gebruik van de ruimte die zij heeft om maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) onder de aandacht te brengen van de deelnemingen. Waar relevant stelt de gemeente MVO aan de orde in gesprekken met de deelnemingen, bijvoorbeeld tijdens de aandeelhoudersvergaderingen. Een andere manier om aandacht op het belang van MVO te vestigen vindt plaats middels de rapportage over maatschappelijk relevante indicatoren (MRI) in het jaarverslag deelnemingen. De keuzes in dat MRI-hoofdstuk tonen de zaken die de gemeente als aandeelhouder op het gebied van MVO belangrijk vindt. Goed werkgeverschap maakt hier onderdeel vanuit. De MRI-rapportage beoogt om trends te ontwaren en deelnemingen bewust te maken hoe zij zich inspannen ten opzichte van de andere bedrijven waarvan de gemeente aandeelhouder is. Daarnaast beschikt het college met deze MRI-rapportage over informatie waarmee zij MVO bij de deelnemingen verder kan bevorderen. Dit past binnen de filosofie van een actie aandeelhouderschap. Het jaarverslag Deelnemingen 2020 is op 1 december 2021 in de gemeenteraad behandeld. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van de leden IJmker en Nadif op dit punt niet over te nemen.

Samenvattend is het college van mening dat het van cruciaal belang is om het nieuwe kabinet tot spoed aan te zetten op het aanpakken van de problemen op de arbeidsmarkt en woningmarkt en te komen tot een samenhangend armoedebeleid in samenwerking met de gemeenten. Het lijkt ons, passend om bij de uitwerking van het nieuwe coalitieakkoord te bezien in hoeverre daar op lokaal niveau nog aanvullende effectieve maatregelen bij kunnen worden ingezet.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 29 april 2022 Pagina 4 van 4

Gezien het bovenstaande ontraadt het college de raad om in te stemmen met het initiatiefvoorstel. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder portefeuille Sociale Zaken

Bijlage 1. Initiatiefvoorstel Leefbaar Loon van de leden IJmker en Nadif (GroenLinks).

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl