Raadsinformatiebrief beantwoording toezegging stand van zaken ondersteuning voedselinitiatieven 2e helft van 2022

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 13 september 2022 Armoedebestrijding en Ongedocumenteerden Marjolein Moorman en Rutger Groot Wassink WPI, Participatie (bestuurszaken.wpi@amsterdam.nl) Afhandeling toezegging Update ondersteuning voedselinitiatieven tweede helft van 2022 (TA2022-000566)

Geachte leden van de gemeenteraad, In de raadsvergadering van 29 juni 2022 hebben wij toegezegd een update te geven over de stand van zaken rondom de informele voedselinitiatieven in de tweede helft van het jaar (TA2022000566). In de raadsinformatiebrief van 26 april jl. bent u geïnformeerd over het onderzoek van Regioplan naar de ondersteuning aan informele voedselinitiatieven en de inzet voor de tweede helft van 2022 en verder. Bij het begin de coronacrisis in 2019 nam de Rijksoverheid maatregelen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, o.a. door het sluiten van winkels, cafés en restaurants en met lockdowns. Vanaf dat moment waren er plotseling veel Amsterdammers die geen inkomen meer hadden en ook geen mogelijkheid hadden om een uitkering aan te vragen. Dit waren met name zelfstandigen en ongedocumenteerden. Voor zelfstandigen werd later de TOZO ingevoerd (Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers). Voor ongedocumenteerden waren eigenlijk geen mogelijkheden voor ondersteuning beschikbaar. In de stad ontstonden tal van informele voedselinitiatieven die voedsel gingen verstrekken aan deze groep en andere groepen die geen toegang tot of contact met reguliere ondersteuning hadden.

Het Rode Kruis en Human Aid Now, financieel ondersteund door particuliere fondsen, verstrekten ook noodhulp in de vorm van voedselpakketten en voedselbonnen aan Amsterdammers die in financiële nood kwamen. Vanaf 2020 werden het Rode Kruis en Human Aid Now door de gemeente via subsidies gedeeltelijk ondersteund waarmee zij de bestaande voedselinitiatieven konden steunen. Onder andere via verschillende moties en een amendement (1) is door uw raad aandacht gevraagd, en zijn middelen beschikbaar gesteld voor ondersteuning. Met deze brief informeren wij u over de huidige stand van zaken.

-

(1) Motie 986’ van voormalig raadslid Taimounti (Denk) inzake het ondersteunen van informele voedselvoorzieningen, d.d. 10 september 2020; Motie 127: Inventarisatie ondersteuning hulpinitiatieven in coronatijd’ van voormalig raadslid Flentge (SP) d.d. 16 december 2020; Amendement 1492’ van de (voormalige) leden Flentge, Bakker, Roosma, Mbarki, Van Dantzig en Taimounti, 7,5 ton voor informele voedselhulp in de stad inzake de begroting 2021; Motie 235: Voortzetten ondersteuning informele voedselhulp in de nabij toekomst van de voormalig lid Schreuders (SP) en raadslid Khan (Denk), april 2021.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 13 september 2022 Pagina 2 van 3

Ondersteuning voedselinitiatieven tweede helft 2022 Het college heeft voor de tweede helft van het jaar € 800.000 euro beschikbaar gesteld voor financiële steun aan het Rode Kruis en Human Aid Now. Dit bedrag komt overeen met de gemeentelijke bijdrage in de eerste helft van het jaar, waarmee we ongeveer 50% van de kosten voor voedselnoodhulp aan Amsterdammers in financiële nood betalen. De andere helft wordt betaald door particuliere fondsen en het Rode Kruis. De afspraak met het Rode Kruis en Human Aid Now is dat met dit bedrag wekelijks ongeveer 3.700 pakketten en bonnen worden verspreid, via 27 initiatieven. In het begin van het jaar ging het om 4.300 pakketten en bonnen. Uit het onderzoek van Regioplan blijkt dat ongeveer 75% van de Amsterdammers die hier gebruik van maakt ongedocumenteerd is. Het gaat vooral om initiatieven in de stadsdelen Zuidoost, Noord, Nieuw-West en Oost. Vorig jaar ging het om 33 initiatieven (zie brief Afdoening van motie 235: Voortzetten ondersteuning informele voedselhulp in de nabij toekomst van de voormalig lid Schreuders (SP) en raadslid Khan (Denk) (TA2021000614). We zien een langzame daling van het aantal mensen dat aanklopt bij de informele voedselinitiatieven voor voedselnoodhulp. Veel bedrijven, winkels en restaurants zijn weer open. Mensen kunnen in sommige gevallen weer aan de slag en in het eigen levensonderhoud voorzien.

Ook de inzet om mensen door te verwijzen naar de reguliere hulpverlening, via de inzet van de Buurtteams en via de intake bij de reguliere Voedselbank, die de taken hebben om mensen te helpen in financiële nood heeft bijgedragen aan die daling. De verbeterde samenwerking tussen de initiatieven en buurtteams is mede tot stand gekomen door de versterking van samenwerking van stadsdelen en voedselinitiatieven via de lokale platforms. Voor een substantiële groep ongedocumenteerden is de situatie sinds het begin van de coronapandemie nog niet verbeterd. Daarnaast constateert het college dat de bestaanszekerheid van veel Amsterdammers onder druk staat als gevolg van de hoge inflatie en toegenomen energiekosten. Via de vroegsignalering zien we het aantal mensen met betaalproblemen toenemen. Het is daarom belangrijk dat we de vinger aan de pols blijven houden. Ondersteuning bij (het voorkomen van) financiële problemen Op het gebied van schuldhulpverlening wordt daarom ingezet op het voorkomen, klein houden en snel oplossen van geldproblemen. Deze inzet is van groot belang vanwege na-ijleffecten van de coronacrisis en de gestegen kosten van energie. Met de aanpak vroegsignalering voorkomen we dat betalingsachterstanden escaleren en problematische schulden ontstaan, huisuitzettingen en afsluitingen dreigen en incassokosten almaar oplopen.

Verder werken we door aan het bieden van schuldenrust voor Amsterdammers, onder andere via de pilot 'pauzeknop' en onze afspraken met schuldeisers om mee te werken aan schuldregelingen. Via de Buurtteams en Voedselbank kunnen mensen breder ondersteund worden. Ondersteuning aan voedselinitiatieven vanaf 2023 In de afgelopen jaren is de samenwerking met de Human Aid Now/ particuliere fondsen en het Rode Kruis van grote waarde geweest in het bieden van noodhulp in een tijd waarin veel Amsterdammers hun inkomen verloren door corona. Inmiddels zijn we in een periode beland

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 13 september 2022 Pagina 3 van 3

waarin corona veel minder invloed heeft op ons dagelijks leven. De samenwerking met Human Aid Now/ particuliere fondsen en het Rode Kruis loopt dan ook in principe in de huidige vorm af aan het einde van dit jaar. We zien dat het grootste deel van de Amsterdammers die op dit moment voedselnoodhulp ontvangt ongedocumenteerd is en geen gebruik kan maken van sociale voorzieningen en reguliere ondersteuning.. Het wegvallen van noodhulp kan voor onwenselijke, schrijnende situaties zorgen waarin Amsterdammers zonder voedsel te komen zitten. We zien daarbij net als onze partners dat er vaak sprake is van onderliggende problematiek, zoals toegang tot medische zorg en kennisachterstanden over rechten en mogelijkheden, waar op dit moment helaas niet altijd direct een oplossing voor is. Omdat we constateren dat de ondersteuning van de informele voedselinitiatieven nu vooral de groep ongedocumenteerden bedient en er een risico op schrijnende situaties is gaan we in de komende periode opnieuw in overleg met het Rode Kruis en Human Aid Now/ de particuliere fondsen over of en in welke vorm we vanuit programma Ongedocumenteerden de hulp aan deze zeer kwetsbare groep vanaf 2023 kunnen organiseren. Continuering van ondersteuning van de informele voedselinitiatieven is daar een onderdeel van. Vanzelfsprekend zal de raad hierover nader worden geïnformeerd.

Wij beschouwen toezegging (TA 2022-000566) Update ondersteuning voedselinitiatieven in de tweede helft van het 2022 hiermee als afgedaan. Hoogachtend, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder Armoedebestrijding

Rutger Groot Wassink Wethouder Sociale Zaken en Opvang (Maatschappelijke Opvang, Beschermd Wonen, Ongedocumenteerden, Vluchtelingen)

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl