Raadsinformatiebrief beantwoording mondelinge vragen MPG 2023

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 5 juni 2023 Grond en Ontwikkeling Reinier van Dantzig Grond en Ontwikkeling – (p.elhorst@amsterdam.nl) Beantwoording mondelinge vragen van de leden Boomsma, Konings en Von Gerhardt bij het Meerjarenperspectief Grondexploitaties 2023

Geachte leden van de gemeenteraad, In de commissie RO van 24 mei 2023 heb ik toegezegd schriftelijk te reageren op mondelinge vragen van de leden Boomsma (CDA), Konings (Volt) en Von Gerhardt (VVD) bij de behandeling van het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) Vereveningsfonds en Zuidas 2023 inzake de meerwaarde erfpacht in relatie tot de Vennootschapsbelasting en het verloop van de Vereveningsruimte. Onderstaand treft u de beantwoording van deze vragen aan. Desgewenst kunt u deze beantwoording betrekken bij de behandeling van het MPG 2023 in de raadsvergadering van 7/8 juni a.s. Het college kan de gestelde vragen als volgt beantwoorden. 1. Effecten van de vennootschapsbelasting /meerwaarde erfpacht (TA2023-000524) De leden Boomsma en Konings hebben gevraagd naar de effecten van de voorgestelde wijziging van de berekening van de meerwaarde erfpacht bij transformaties op de Vennootschapsbelasting.

Dit naar aanleiding van beslispunt 11 in de raadsvoordracht: “In te stemmen met de wijziging van de berekende meerwaarde die bij een transformatie van een erfpachtrecht aan de grondexploitatie wordt toegerekend, die inhoudt dat er sprake is van een uniforme toerekening van de meerwaarde erfpacht aan de grondexploitatie, onafhankelijk van de keuze van de erfpachter voor een herziening bij transformatie of een bestemmings-/bebouwingswijziging.” Antwoord: Voor de Vennootschapsbelasting is het van belang onderscheid te maken tussen het Erfpachtbeheer (onder andere innen erfpachtcanon) en het Grondbedrijf (grondexploitaties). - Erfpachtbeheer: Met de Rijksbelastingdienst is overeengekomen dat de jaarlijkse financiële resultaten voortkomend uit erfpachtbeheer voor de Vennootschapsbelasting (afgekort VPB, ook wel aangeduid als winstbelasting) onder voorwaarden zijn vrijgesteld. Een van de voorwaarden van de Rijksbelastingdienst voor de vrijstelling van de VPB-plicht voor erfpachtbeheer is dat initiatieven voor meerwaarde erfpacht georganiseerd vanuit de

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 juni 2023 Pagina 2 van 3

Gebiedsontwikkeling (grondexploitaties) worden toegerekend aan het Grondbedrijf en dus niet aan erfpachtbeheer. Aan deze voorwaarde wordt voldaan. - Grondbedrijf: Het (fiscale) financiële resultaat van het Grondbedrijf (het totaal van alle actieve grondexploitaties) daarentegen is vanaf 2019 VPB-plichtig geworden. De voorgestelde wijziging geeft invulling aan de voorwaarde van de Rijksbelastingdienst. Deze wijziging betreft uitsluitend de intern gemeentelijke verwerking. Voor de ontwikkelaar/erfpachter wijzigt er niets. De harmonisering van de interne verrekening is vooraf ook afgestemd met de ACAM. ACAM had geadviseerd om tot een eenduidiger systeem van interne verrekening te komen. Op basis van de realisatiecijfers tot en met 2022 is duidelijk dat voor het Grondbedrijf over de periode 2019-2022 in beperkte mate VPB moet worden betaald. Dit heeft vooral betrekking op het jaar 2019 waarvan de VPB-aangifte al is ingediend als onderdeel van de aangifte voor de gemeente als geheel. De aangifte van het Grondbedrijf is opgebouwd uit een overeengekomen systematiek met de Rijksbelastingdienst per grondexploitatie (dat zijn meer dan 150 grondexploitaties) en mede gebaseerd op een fiscale openingsbalans waarover in de loop van dit jaar hopelijk definitieve overeenstemming met de Rijksbelastingdienst wordt bereikt.

Gelet op de onzekerheden ten aanzien van de jaarlijkse gronduitgiften (omzet) en de daarmee samenhangende kosten is het (fiscale) financiële resultaat vanaf 2023 op individuele grondexploitaties niet voorspelbaar. Door de hoge inflatie, die kostenverhogend werkt, en de inmiddels dalende grondprijzen is de verwachting dat er geen sprake zal zijn van een (substantiële) fiscale winst en dat de omvang van de VPB in dit lopende jaar en de komende jaren (ook) nihil of beperkt zal zijn.

2. Waarom was in het AMPG 85 miljoen nodig voor nieuwe plannen en nu 38 miljoen? (TA2023-000523) Het lid Von Gerhardt heeft gevraagd naar de duiding van de Vereveningsruimte en of er plannen zijn opgeschort. Waarom was de verwachting bij de actualisatie van het MPG 2022 (AMPG 2022)1 dat er € 85 mln benodigd zou zijn voor de vaststelling van tekortplannen en wordt bij het MPG aangegeven dat de ruimte van € 38 mln naar verwachting voldoende is voor de vaststelling van de tekortplannen? Antwoord: De € 85 miljoen in het AMPG betrof een inventarisatie van alle plannen met een financieel tekort die in voorbereiding zijn. De tekorten van deze toekomstige plannen waren mede zo hoog door de lange horizon van de plannen. Bij het MPG is scherper gekeken naar de mogelijkheid om plannen gefaseerd uit te voeren en alleen reserveringen te treffen voor de eerste fase.

1

Actualisatie Meerjarenperspectief Grondexploitaties (AMPG) 2022, behandeld in de commissie RO d.d. 7 december 2022.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 juni 2023 Pagina 3 van 3

Voorts hebben de rijksmiddelen uit de Bouwimpuls die inmiddels zijn toegekend (Osdorpplein, Bijlmer en Dichtersbuurt) geleid tot een lager tekort voor deze plannen. Tenslotte is ook gekeken naar verdere financiële optimalisatie door o.a. de investeringen te beperken. Ik verwacht u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Reinier van Dantzig Wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl