Raadsinformatiebrief ambitieagenda passend onderwijs en jeugdhulp.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 22 mei 2024 Onderwijs Marjolein Moorman OJZ bestuurszaken.ojz@amsterdam.nl Gezamenlijke ambitie-agenda 2023-2027 voor sterke samenwerking (passend) onderwijs en jeugdhulp in verbinding met bestaanszekerheid.

Geachte leden van de gemeenteraad, Elk kind heeft recht op onderwijs. Ook kinderen die extra ondersteuning nodig hebben. Daarom bouwen we in Amsterdam, samen met alle partijen uit het veld, aan inclusieve (voor)schoolgemeenschappen. Plekken waar alle Amsterdamse kinderen welkom zijn en waar ze, dicht bij hun thuis, de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen en hun talenten kunnen ontdekken en ontplooien. Als ze daarbij ondersteuning nodig hebben zorgen we er voor dat die steun zo snel mogelijk beschikbaar is, en zoveel mogelijk in de eigen buurt en op de eigen school. Ook kijken we bij het organiseren van die steun naar het hele gezin, en leggen we een verbinding tussen de verschillende leefwerelden van kinderen (op school, thuis, online, in de wijk). Zo versterken we de pedagogische basis voor kinderen en jongeren in onze stad en investeren we in gelijke ontwikkelen onderwijskansen voor iedereen. Om deze ambitie waar te maken, slaan we nog krachtiger de handen ineen vanuit de gemeente met onderwijs, jeugdhulp, en welzijnspartners. Dit doen we vanuit de gezamenlijke ambitieagenda voor sterke samenwerking tussen (passend) onderwijs en jeugdhulp in verbinding met bestaanszekerheid.

Namens het college informeer ik u middels deze brief graag over deze gezamenlijke agenda voor 2023-2027 en het bijbehorend activiteitenplan voor 2023-2025 die we vanuit de gemeente hebben opgesteld samen met de Samenwerkingsverbanden (SWV) voor passend onderwijs voor de leerlingen in onze stad en de gemeente Diemen. Het ouder- en kind team (OKT) Amsterdam is ook betrokken bij de totstandkoming van de agenda en de uitvoering. Met deze gezamenlijke agenda geven we uitwerking aan de ambitie uit de Onderwijs Ambities Amsterdam 2023-2027 om te komen tot een integrale aanpak van onderwijs, jeugdzorg, welzijn en armoede. Middels een brief bent u hierover in de zomer van 2023 op de hoogte gebracht. De manier waarop we onze krachten bundelen zodat we ervoor kunnen zorgen dat meer kinderen onderwijs kunnen volgen in hun eigen omgeving en verwijzingen willen tegengaan, past naadloos bij de principes van de recent gepresenteerde Amsterdamse jeugdvisie. Veel van de maatregelen die we oppakken met de ambitieagenda sluiten nauw aan op de visiebrief.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 17 april 2024 Pagina 2 van 4

Achtergrond en uitdagingen Vanuit de Wet op passend onderwijs heeft de gemeente de taak om te zorgen dat de jeugdhulp die wordt ingezet goed aansluit op het passend onderwijs dat wordt geboden in de stad. Om uitvoering te geven aan deze taak zijn we in 2019 samen met de SWV’en, de gemeente Diemen en het Ouder- en Kind team gestart met een gezamenlijke agenda. Vanuit deze werkagenda, die liep van 2019 tot 2022, hebben we de afgelopen jaren stappen gezet om te zorgen voor de aansluiting tussen (passend) onderwijs en jeugdhulp. Ondanks de opbrengsten van deze werkagenda, zien we dat de uitdagingen op het snijvlak (passend) onderwijs en jeugdhulp nog steeds groot zijn. Zo zien we een toenemende vraag van ondersteuning en is in de afgelopen jaren het aantal kinderen dat naar specialistische kinderopvang, kinderdagcentra en het Speciaal Onderwijs (SO) wordt verwezen flink gestegen. Dit zorgt voor wachtlijsten. Ook groeit het aantal kinderen op het voortgezet onderwijs dat langdurig thuiszit, en neemt het aantal kinderen en jongeren dat een vrijstelling van onderwijs heeft op basis van psychische en medische gronden toe. In de raadsbrief van 21 juni ‘23 heb ik u geïnformeerd over de uitkomsten van de onderzoeken die we in Amsterdam hebben laten uitvoeren naar de groei van het SO en de stijging van het aantal vrijstellingen.

Overigens is dit niet uniek voor Amsterdam, maar spelen deze uitdagingen ook in de rest van het land, zoals blijkt uit een onlangs verschenen landelijk onderzoek naar de druk op de keten van kinderopvang, onderwijs en zorg1. Zoals ik u in juni schreef, laten de verschillende onderzoeken zien dat deze groei verweven is met andere maatschappelijke uitdagingen in onze stad, zoals het enorme lerarentekort, personeelstekorten in de kinderopvang en jeugdhulp, lange wachtlijsten bij jeugdhulp en de bestaanszekerheid die onder druk staat. Dit werkt grotere kansenongelijkheid in de hand. In de visiebrief Jeugd wordt dieper worden ingegaan op de patronen die hieraan ten grondslag liggen. Het verminderen van wachtlijsten en het tegengaan van de groeiende vraag naar specialistische voorzieningen vraagt om een integrale benadering waarbij alle partners vanuit onderwijs, jeugd, en het armoededomein nauw samenwerken om gelijke onderwijskansen te bieden aan alle kinderen in onze stad. Samen bouwen aan een sterke basis Dit doen we samen met onze partners vanuit de gezamenlijke ambitie-agenda 2023-2027 voor sterke samenwerking (passend) onderwijs en jeugdhulp in verbinding met bestaanszekerheid. Voor de uitvoering van de plannen werken we nauw samen met schoolbesturen, scholen, kinderopvang, jeugdzorgaanbieders, welzijn, armoedebestrijding en jongerenwerkers.

Samen bundelen we onze krachten om ervoor te zorgen dat meer kinderen kinderopvang genieten en/of onderwijs kunnen volgen in hun eigen omgeving en in een reguliere setting. Ook gaan we verwijzingen vanuit het reguliere onderwijs naar het (voortgezet) SO zoveel mogelijk tegen.

1

Berenschot, Druk op de Keten - Onderzoek naar de druk op de keten van kinderopvang, onderwijs en zorg, in opdracht van Ministeries van OCW en VWS, nov ‘23

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 17 april 2024 Pagina 3 van 4

Hiertoe hebben we met elkaar vier verbeterlijnen afgesproken: 1. Zoveel mogelijk kinderen/jongeren volgen onderwijs en gaan naar de (voor)school. We focussen hierbij op: bevorderen van schoolaanwezigheid, preventie van schoolverzuim, voorkomen van thuiszitters en inzetten op leerrecht voor kinderen die nu (volledig) naar zorg gaan. 2. Ondersteunen en stimuleren van initiatieven op gebied van inclusief onderwijs en inclusieve kinderdagverblijven. Een sterke pedagogische en didactische omgeving op alle KDV/scholen met sterke interne ondersteuningsstructuren is hiervoor de basis. 3. Krachtige verbindingen tussen school, wijk en thuisomgeving van het kind ter versterking van de pedagogische basis voor elk kind. We zorgen dat preventieve ondersteuning laagdrempelig aanwezig is op en om de (voor)school en bouwen aan sterke expertisenetwerken op en om school in de wijk vanuit onderwijs, jeugdhulp, zorg en welzijn. De uitbreiding van het aantal Amsterdamse Familie Scholen sluit hier ook bij aan, hierover bent u in april 2023 geïnformeerd. 4. Samen organiseren we een dekkend aanbod van (inclusief) onderwijs en ondersteuning in de stad op basis van gezamenlijke analyses om te bepalen welke inzet waar het hardst nodig is (ongelijk investeren). We zien dat de ondersteuningsvragen en-behoeften van kinderen, jongeren en van hun ouders sterk verschillen per wijk in de stad.

Om te bepalen welke inzet waar nodig is, maken we gezamenlijke analyses waarbij we data en inzichten over ondersteuningsvragen en problematiek vanuit onderwijs, jeugdhulp, zorg, bestaanszekerheid en volwassenendomein bundelen. Resultaten en monitoring Om deze brede ambities verder te concretiseren, hebben we met elkaar prestatiedoelen en werkafspraken gemaakt op de vier verbeterlijnen (schoolaanwezigheid, inclusief onderwijs, pedagogische allianties en ongelijk investeren). Deze zijn opgenomen in het activiteitenplan 20232025 (zie bijlage 2) dat de schooljaren ’23-’24 en ’24-’25 beslaat. Voor de periode 2025-2027 zal een vervolgplan worden opgesteld. Ook hebben we met elkaar streefwaardes opgesteld die we met elkaar bereikt willen hebben in juli ’27 op de verschillende lijnen en welke tussenstap dit vraagt in juli ’25. Zo monitoren we met elkaar de vorderingen en kunnen we elkaar aanspreken op elkaars verantwoordelijkheden, waar nodig. We maken ons er hard voor dat in ’27 in elk stadsdeel een hybride kinderopvang is gerealiseerd waarbij opvang en zorg worden gecombineerd, dat kinderen in Kinderdagcentra vanaf 4 jaar een vorm van onderwijs krijgen, er in elke wijk een basisschool met een vorm van inclusief onderwijs is en elke leerling (zowel VO als VSO) zijn of haar diploma moet kunnen halen op een reguliere school.

Ook verbinden we in de hele stad scholen aan lokale netwerken waarin reguliere en speciale onderwijsscholen samenwerken met partners vanuit jeugdhulp, zorg, welzijn en armoedebestrijding. Zo versterken we scholen met aanvullende expertise, en zorgen we dat ondersteuning naar kinderen en gezinnen wordt gebracht in plaats van kinderen te verwijzen en verplaatsen. Hiernaast werken we de komende jaren aan gezamenlijke analyses waarmee we inzichtelijk maken waar dekkend aanbod is en waar niet, en maken we een werkproces om interventieafspraken te maken. Aan het einde van de looptijd van het activiteitenplan hebben we in de gehele stad gezamenlijke analyses uitgevoerd. Zo krijgen we inzicht in wat er nodig is om tot

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 17 april 2024 Pagina 4 van 4

een dekkend aanbod van (inclusief) onderwijs en ondersteuning te komen, en waar inzet het hardst nodig is. Na afloop van het eerste activiteitenplan voor de schooljaren ’23-’24 en ’24-’25 zullen we u informeren over de opbrengsten van onze gezamenlijke aanpak. Tot slot De manier waarop we binnen deze ambitieagenda en het bijbehorende activiteitenplan samenwerken met partners vanuit onderwijs, jeugd, zorg, welzijn en bestaanszekerheid zorgt ervoor dat we bouwen aan een sterke pedagogische basis voor elk Amsterdams kind. Signalen, ideeën, zorgen en geleerde lessen uit de aanpak verbinden we actief met andere beleidsontwikkelingen, zoals de jeugdvisie, gebiedsgerichte inzet van jeugdhulp en buurtteam, maar ook het Integraal Huisvestingsplan 2024-2027 en de Masterplan aanpakken in Zuidoost, Nieuw-West en Noord. Onze samenwerkingspartners, de SWV’en PO & VO en het OKT, nemen op hun beurt de inzet vanuit de aanpak mee in hun eigen beleidsplannen en implementeren het in hun werk voor de scholen en kinderen en jongeren in de stad. Door onze handen ineen te slaan zorgen we voor een stabiele onderwijsloopbaan, maken we dat de veerkracht van een kind vergroot wordt en dat de hobbels en tegenslagen die horen bij opgroeien kunnen worden overkomen. Ongeacht de buurt waar een kind woont, de situatie in het gezin en de zorgen of problemen die er spelen.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder Onderwijs, Jeugd en Armoedebestrijding

Bijlagen 1. Gezamenlijke ambitie-agenda 2023-2027 voor sterke samenwerking (passend) onderwijs en jeugdhulp in verbinding met bestaanszekerheid. 2. Activiteitenplan 2023-2025

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl