Raadsinformatiebrief AI Agenda

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 14 oktober 2025 ICT & Digitale Stad Alexander Scholtes Digitalisering, Innovatie & Informatie (bestuurszaken.dii@amsterdam.nl)

Onderwerp

AI Agenda

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij stuur ik u de AI Agenda voor Amsterdam voor 2025 en 2026. Met deze agenda benutten we de kansen die AI biedt voor Amsterdam. Dat doen we niet vanuit technologische nieuwsgierigheid alleen, maar vanuit de overtuiging dat technologie in dienst moet staan van mensen en publieke waarden. Deze agenda zou niet mogelijk zijn geweest zonder de bijdrage van uw raad op onder andere 3 juli 2025 en de inzet van alle expertise die er in Nederland beschikbaar is. Tijdens de raadscommissie van 3 juli 2025 hebben we van gedachten gewisseld over een concept AI Agenda. Samen met de eerdere bespreking van de Amsterdamse Visie op AI en een technische- en expertsessie over AI, helpt dit om anders te kijken naar de betekenis van AI voor het leven in de stad en de rol van de gemeente hierin. De definitieve AI Agenda is het resultaat van deze gezamenlijke inspanning. Waarom deze AI Agenda? We bevinden ons in een tussenperiode van AI: een tijd waarin AI op de meeste gebieden nog te onderontwikkeld is en er veel vragen leven over de daadwerkelijke potentie. Tegelijkertijd is het te krachtig en beschikbaar om te negeren. Daarbij zit de gemeente midden in een digitale transformatie en zijn de middelen beperkt. In 2026 zijn er nieuwe verkiezingen in de Gemeente Amsterdam. Dit alles maakt dat we kiezen voor een tijdshorizon tot en met 2026.

Het college vindt het belangrijk dat er voldoende kennis bij de gemeente is over belangrijke technologische ontwikkelingen, zoals die op het gebied van AI. Zodat we technologie ook bewust in kunnen zetten, of bewust niet. En zodat de inzet van technologie ten goede komt aan Amsterdammers en aan de stad. We willen ons vanuit onze waarden verhouden tot de wereldwijde ontwikkeling van AI. Onder andere door te begrijpen hoe AI wel en niet kan gaan bijdragen aan een gezonde gemeenschap, goede overheid en door de markt uit te dagen technologie te ontwikkelen binnen onze waarden: de mens centraal, betrouwbaar en toekomstbestendig. Of de stad beter wordt van verregaande automatisering bekijken we per geval en wordt voortdurend getoetst. We zetten deze technologie in waar ze hoort: dienstbaar aan de mens en de gemeenschap. Door niet mee te gaan in het sprookje van bovenmenselijke intelligentie, houden we grip. We laten zien waar we als gemeente –met partners– op inzetten.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 oktober 2025 Pagina 2 van 5

Gemaakte keuzes in de AI Agenda Prioriteiten binnen de AI Agenda zijn a) de basis op orde brengen met acties om aan de Europese AI-verordening te voldoen, b) AI geletterdheid te versterken, c) bepalen voor welke maatschappelijke opgaven AI een geschikte oplossing kan bieden en wat dit vraagt van de organisatie, en d) testen en implementeren van toepassingen in de focusgebieden. De AI Agenda kent een leeraanpak. Centraal staan de focusgebieden: domeinen waar we vermoeden dat AI-toepassingen de waarden uit de Amsterdamse Visie op AI kan versterken. Het doel is om keuzes te kunnen maken over welke toepassingen binnen de focusgebieden waardevol zijn. We verkennen en experimenteren met business cases voor waardevolle toepassingen en leren, ook met andere overheden, hoe we kunnen opschalen. De focusgebieden zijn: ▪ Efficiënter werken We testen toepassingen voor assistentie van medewerkers bij uitwerkingen, desk research (denk aan ChatAmsterdam) en toepassingen voor het automatiseren van administratieve processen. Daarbij kijken we niet alleen naar wat technisch mogelijk is, maar ook naar wat het de gemeente kan opleveren: meer tijd voor complex werk en betere dienstverlening aan Amsterdammers.

▪ Interactie met Amsterdammers We testen toepassingen om bestaande informatie eenvoudiger beschikbaar te stellen (denk aan taalversimpeling) en toepassingen om simpele vragen met AI te beantwoorden, om zo meer ruimte te creëren voor persoonlijke vragen door de medewerker (denk aan chatbots) en de uitvoering te ondersteunen (denk aan automatische transcripties van consulenten met Amsterdammers). ▪ AI en de openbare ruimte We testen toepassingen om visualisaties te maken binnen stedelijke ontwikkeling, toepassingen om te ondersteunen bij samenwerking met bewoners in het ontwerpen en onderhouden van de leefomgeving (denk aan beeldgeneratie bij stedelijk ontwerp) en toepassingen om gemeentelijke diensten in de openbare ruimte te verbeteren (denk aan beeldherkenning in de openbare ruimte, o.a. voor containerherkenning). We leren in de focusgebieden ook wat het vraagt om AI op te schalen tot een vast onderdeel van onze werkwijze. We leren welke technische, juridische en organisatorische investeringen nodig zijn. Het pakken van een rol in dit speelveld en het inzetten op waardevolle toepassingen voor de stad vraagt om investeringen. Daarom stelt het college bij de begroting voor om €500.000,- vrij te maken voor 2026. In 2026 wordt een advies opgesteld waar de grootste kansen liggen om onze dienstverlening te vergroten en kosten te besparen.

Op basis daarvan kan het nieuwe bestuur dan een toekomstbeeld en ambities voor 2030 vaststellen.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 oktober 2025 Pagina 3 van 5

Veranderingen aan de AI Agenda na de bespreking in de raadscommissie van 3 juli 2025 Naast eindredactie en vormgeving zijn inhoudelijke wijzigingen gemaakt naar aanleiding van de bespreking en de toezeggingen: Toezeggingen Er is een drietal toezeggingen gedaan op 3 juli 2025. Hieronder wordt aangegeven hoe die bij de uitvoering van de AI Agenda worden meegenomen. Het college beschouwt hiermee de toezeggingen als afgedaan. TA2025-001009: Wethouder Scholtes heeft toegezegd op verzoek van meerdere leden om bij de definitieve AI-agenda inzicht te geven in de financiële middelen die nodig zijn om AI-gebruik op te schalen. TA2025-001010: Wethouder Scholtes heeft toegezegd in beeld te brengen welke toepassingen er qua duurzaamheidscheck mogelijk zijn (zoals een Milieueffectrapportage, MER). TA2025-001011: Wethouder Scholtes heeft toegezegd extra aandacht te besteden aan de omgang met kansenongelijkheid. Aanpassingen AI Agenda op basis van de bespreking in de raadscommissie Financieel overzicht (n.a.v. toezegging TA2025-001009) De belangrijkste financiële basis voor de uitvoering van de AI Agenda 2025 – 2026 zijn bestaande middelen van verschillende gemeentelijke organisaties die al met AI bezig zijn.

Voor de uitvoering van de AI Agenda (2025 – 2026) wordt bij de begrotingsvoorstellen voor 2026 een bedrag van €500.000 incidenteel aan extra middelen aan de gemeenteraad voorgelegd, onder voorbehoud toekenning raad. Samen met beschikbare capaciteit binnen de jaarplannen van de deelnemende directies, kunnen hiervoor stappen bij de realisatie van de AI-agenda worden gezet. Een financiële uitwerking van business cases voor het opschalen van AI toepassingen is uitkomst van de uitvoering van de AI Agenda en hebben we nog niet beschikbaar. Duurzaamheid (n.a.v. TA2025-001010) Omdat het meten van duurzaamheidsimpact van AI nog in de kinderschoenen staat, is het te vroeg om definitief iets te kunnen zeggen over instrumentarium. We onderzoeken momenteel hoe de duurzaamheidsimpact van AI-applicaties te bepalen en zullen hierover rapporteren in 2026. Zie paragraaf 5.3.1. voor de uitwerking. Kansengelijkheid (n.a.v. TA2025-001011) We werken verder op de activiteiten en samenwerkingen die we hebben opgezet voor het verkleinen van de digitale kloof en het vergroten van kansengelijkheid vanuit Agenda Digitale Stad. De AI Agenda geeft hier invulling aan door met partners zoals Cybersoek de impact op kansengelijkheid voor verschillende doelgroepen te verdiepen en acties om de kansengelijkheid te

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 oktober 2025 Pagina 4 van 5

vergroten te verkennen. We kiezen één doelgroep om ons op te focussen voor de looptijd van deze agenda. Eerste onderzoeken laten zien dat de doelgroepen niet volledig hetzelfde zijn als bij algemene digitale geletterdheid. De generatie 30- en 40-jarigen is bijvoorbeeld niet opgegroeid met AI en participeert nog decennia op de arbeidsmarkt. Hier ontstaat mogelijk een kloof tussen mensen die de technologie wel in hun werk gebruiken en mensen die dat niet doen. Wij zijn voornemens ons op deze doelgroep te focussen. Op deze manier leren we wel waar de vraag zit voor AI geletterdheid en kunnen we alvast een doelgroep ondersteunen. We hebben de ambitie om met partners een voorstel te maken voor hoe we kansengelijkheid kunnen vergroten in een meerjarige aanpak. AI-geletterdheid van medewerkers Door de AI-geletterdheid van medewerkers in kaart te brengen en hierop passend leeraanbod te ontwikkelen, zorgen we ervoor dat ambtenaren effectief gebruik gaan maken van AI. Zie paragraaf 4.3 voor de uitwerking. Inzicht in gemeentelijke gebruik van AI We bieden inzicht in gemeentelijk gebruik van AI. Dit vullen we in via drie lijnen: ▪ De inventarisatie van AI-toepassingen is onderdeel van de reeds lopende inventarisatie van de algoritmes die de gemeente gebruikt, waarover de raad ook geïnformeerd wordt. Afhankelijk van de classificatie worden deze opgenomen in het landelijk Algoritmeregister.

▪ De rapporten over prototypes en verkenningen staan waar mogelijk gedocumenteerd op Open Research. ▪ Het portfolio van de AI Agenda zit in de bijlage van de AI Agenda. Overige wijzigingen • De afgelopen maanden is het AI expertiseteam vormgegeven. De afgesproken werkwijze en scope lichten we toe in paragraaf 4.1.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 oktober 2025 Pagina 5 van 5

Vervolg Met de uitwerking van de Amsterdamse Visie op AI in de AI Agenda is er een vruchtbare bodem gelegd voor een mensgerichte toepassing van AI. Het college wil hierbij de raadsleden en professionals bedanken voor de input die zij daarbij hebben gegeven. In 2026 zullen er nieuwe inzichten beschikbaar zijn, waarmee in de volgende bestuursperiode scherpere keuzes gemaakt kunnen worden voor mogelijk volgende stappen naar 2030. In de hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd, Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Alexander Scholtes Wethouder ICT & Digitale Stad Bijlagen 1. AI Agenda