Raadsinformatiebrief - Afsluitbrief toezicht IGJ - Veilig Thuis.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 3 november 2025 Zorg Alexander Scholtes, Wethouder Zorg Jeugd, Zorg en Diversiteit, bestuurszaken.ojz@amsterdam.nl

Onderwerp

Afsluiten toezicht Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd bij Veilig Thuis

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. Op 3 oktober 2024 publiceerde de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (hierna: Inspectie) het rapport Veilig Thuis Amsterdam-Amstelland; tijdige en deskundige beoordeling van meldingen over kindermishandeling en huiselijk geweld. Dit rapport was onderdeel van een verdiepend onderzoek naar de aard en omvang van wachtlijsten bij de Veilig Thuis-organisaties. Naar aanleiding van dit rapport heeft de Inspectie Veilig Thuis Amsterdam-Amstelland om een verbeterplan gevraagd. Op 25 juli 2025 besloot de Inspectie formeel het toezicht op Veilig Thuis Amsterdam-Amstelland af te sluiten. De Inspectie oordeelt dat Veilig Thuis intern voldoende verbeteringen heeft doorgevoerd om het toezicht af te sluiten. Wel zijn er nog steeds zorgen over het niet tijdig en effectief oppakken van meldingen. Een van de oorzaken is het tekort aan personeel, dat (deels) komt door krapte op de arbeidsmarkt en uitval van medewerkers. Andere oorzaken zijn de wachtlijsten in de zorg- en veiligheidsketen en het moeten stoppen van de ontwikkeling naar Blijvend Veilig vanuit het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming (hierna: Toekomstscenario). De jeugdbescherming is ingericht als een estafettemodel.

Lokale teams, Veilig Thuis, Gecertificeerde Instellingen en de Raad voor de Kinderbescherming werken allen volgordelijk met eigen expertises en eigen verantwoordelijkheden. Partijen werken dus niet tegelijkertijd met gezinnen. Met als gevolg dat gezinnen hun verhaal steeds opnieuw moeten houden, hulp langer duurt en wachttijden oplopen. Om het estafettemodel te doorbreken zetten we in Amsterdam-Amstelland met de proeftuin Blijvend Veilig in op de invoering van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming1. Medewerkers van de organisaties in het estafettemodel werkten vanuit Blijvend Veilig teams, zodat zij tegelijkertijd hun expertise in kunnen zetten rondom één huishouden met een hulpverlener, die van melding tot afronding aanspreekpunt is voor het gezin of huishouden.

1

www.voordejeugdenhetgezin.nl/toekomstscenario-kind-en-gezinsbescherming

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 november 2025 Pagina 2 van 4

Maar, behalve de ruimte binnen de proeftuin, was er geen wetgeving die de werkwijze in één team legitimeerde. Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft Amsterdam-Amstelland geen uitzondering geboden, waardoor we vast blijven zitten aan de taken en bevoegdheden volgens het estafettemodel. Het Rijk is nodig om samenwerken van professionals uit verschillende disciplines, zonder schotten in de vorm van opeenvolgende taken of belemmerende privacywetgeving, mogelijk te maken. Ondanks het feit dat de landelijke opdrachtgevers, waaronder het ministerie van Justitie en Veiligheid, achter de implementatie van het Toekomstscenario staan, blijven vooralsnog de benodigde middelen voor de nieuwe wetgeving uit. Daarom is besloten om de werkwijze volgens Blijvend Veilig stop te zetten. Het stopzetten van Blijvend Veilig heeft ook effect op de werkvloer: het werken naar het Toekomstscenario gaf medewerkers hoop en het opnieuw moeten werken in het estafettemodel leidt tot frustratie, teleurstelling en vermindering van werkplezier. De Inspectie, Veilig Thuis en ik concluderen dan ook dat het stoppen met de uitrol van het Toekomstscenario heeft geleid tot uitval van personeel en dat er op korte termijn geen oplossing aanstaande is. Ingezette verbeteracties Naar aanleiding van het onderzoek van de Inspectie startte Veilig Thuis met een verbetertraject langs vier verbeteracties. 1.

Wachttijden en tijdigheid: Om wachttijden en tijdigheid te verbeteren startte Veilig Thuis met een nieuwe werkwijze. Hierdoor is er sprake van een lichte verbetering in de doorlooptijden. Alle binnenkomende zaken worden altijd binnen 2 uur op acute onveiligheid gescreend. Er is nog steeds sprake van stagnerende uitstroom. Het lukt steeds vaker niet om huishoudens over te dragen aan lokale teams en gecertifieerde instellingen. Daardoor wordt voor het overgrote deel nog niet voldaan aan de wettelijke doorlooptijden. Het tegengaan van de stagnerende uitstroom ligt echter nauwelijks binnen de invloedssfeer van Veilig Thuis. Hier voeren de gemeente Amsterdam en Veilig Thuis met netwerkpartners doorlopend gesprekken over. 2. Zicht op veiligheid tijdens het wachten: Om meer zicht te krijgen op veiligheid tijdens het wachten is met de nieuwe werkwijze een scherpe prioritering van de wachtlijst ingevoerd. Daarnaast is er meer grip op de veiligheid doordat medewerkers huishoudens op de wachtlijst bellen of op huisbezoek gaan. Ook zette Veilig Thuis externe inhuur in om het aantal wachtenden te verminderen. 3. Gebrek aan personeel: Om het personeelstekort te verminderen, werkt Veilig Thuis aan het creëren van een aantrekkelijke werkpraktijk, het verbeteren van de begeleiding van langdurig zieke medewerkers, het opvullen van vacatures en het effectief inzetten van externe inhuur.

De personele bezetting is van oktober 2024 tot september 2025 gegroeid met 9 fte. Naast het werven is ingezet op het vervullen van vacatureruimte door externe inhuur. Met het aantrekken van nieuwe medewerkers wordt de externe inhuur uit gefaseerd. Na een vrij stabiele daling van het ziekteverzuim is deze na de griepgolf in het voorjaar en het beëindigen van de proeftuin Blijvend Veilig per 1 april helaas weer gestegen. 4. Samenwerking met ketenpartners: Partners in het zorg- en veiligheidsdomein kampen met wachtlijsten, en niet-sluitende opdrachten, waardoor de haperende doorstroom een zorgpunt blijft. De Amsterdam-Amstellandgemeenten werken, samen met Veilig Thuis en

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 november 2025 Pagina 3 van 4

andere netwerkpartners, aan een Actieplan om de doorstroom te verbeteren. Nu de benodigde wetgeving om het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming in te voeren de komende jaren niet gerealiseerd wordt, blijft het estafettemodel bestaan. Daarom neemt het college de principes2 van het Toekomstscenario op in het nieuwe regionale beleidskader tegen Huiselijk geweld, Kindermishandeling en Seksueel geweld. Deze principes leggen de basis voor de hulp en bescherming, waarmee we ons met de veldpartijen voorbereiden op het moment dat de wetswijziging gereed is en het Toekomstscenario direct geïmplementeerd kan worden. De geleerde lessen uit de proeftuinen Blijvend Veilig implementeren we binnen de huidige wettelijke kaders. Door de hulp- en dienstverlening in de geest van het Toekomstscenario te verbeteren, bereiden we ons tegelijkertijd voor op de komst van de nieuwe wetgeving. Een andere manier waarop we de samenwerking met netwerkpartners stimuleren, is het realiseren van een locatie voor de meest ernstige slachtoffers van huiselijk geweld en kindermishandeling; het kennis- en expertisecentrum. Op deze locatie werken medische-, forensische-, psychische-, justitiële- en maatschappelijke professionals samen aan een aanpak om slachtoffers, plegers en andere betrokkenen te ondersteunen en begeleiden naar een situatie van duurzame veiligheid.

De ambitie is om in het voorjaar van 2026 de deuren te openen van deze locatie. Als onderdeel van dit kennis- en expertisecentrum wordt een kennis- een leerplatform HGKM ontwikkeld. Hiermee willen we steeds beter worden in onze aanpak tegen HGKM en seksueel geweld. Door vanuit casuïstiek, wetenschappelijke inzichten, data en ervaringsdeskundigheid met en door alle veldpartijen van elkaar te leren en door te ontwikkelen. Dit is een belangrijke aanjager in de transformatie naar de nieuwe werkwijze van het Toekomstscenario. Beoordeling Inspectie Het is positief dat de Inspectie benadrukt dat Veilig Thuis verbeterkracht heeft getoond, dat verbeterpunten voortvarend zijn opgepakt en dat verbetermaatregelen deels tot positief effect hebben geleid. De Inspectie uit echter ook blijvende zorgen over de doorlooptijden en wachtlijsten. Veilig Thuis en ik delen deze zorgen. In deze lastige omstandigheden doet Veilig Thuis wat ze kan, blijft ze creatief in haar oplossingen en zet ze de ingezette koers door. Daarbij zal Veilig Thuis in het verdere verbetertraject ook input van medewerkers en cliënten benutten. Ik blijf hierover in nauw contact met Veilig Thuis, daarbij blijven ook het personeelstekort, het niet-tijdig oppakken van meldingen, het stagneren van de uitstroom en andere knelpunten uiteraard onderdeel van gesprek.

In het nieuwe regionale beleidskader tegen Huiselijk geweld, Kindermishandeling en Seksueel geweld werken we daarnaast samen met lokale en regionale partners en gemeenten aan de bestrijding van de externe factoren, zoals de verbetering van de (doorstroom in) de jeugdbeschermingsketen. Reactie Veilig Thuis “Het is goed te lezen dat de Inspectie onze inspanning en transparantie erkent en het resultaatverslag van Veilig Thuis als voldoende beoordeelt. Uiteraard zijn wij het met de Inspectie eens dat het heel zorgelijk is dat de gezinnen en huishoudens zo lang op bescherming en passende hulp moeten wachten. 2

Gezins- en gebiedsgericht, rechtsbeschermend en transparant, eenvoudig en dichtbij, lerend

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 november 2025 Pagina 4 van 4

Veilig Thuis kan het probleem van het stelsel niet alleen oplossen en wij hebben daarbij onze partners hard nodig. De afsluitbrief benadrukt nogmaals de noodzaak om het Toekomstscenario te blijven agenderen en hier regie op te nemen. De integrale Blijvend Veilig teams hebben we moeten ontmantelen en een echte vernieuwing in de lijn van het Toekomstscenario laat lang op zich wachten. Wij gaan samen met onze netwerkpartners voortvarend door met het regiobreed implementeren van de werkzame bestanddelen van het Toekomstscenario. Wij hebben veel respect voor onze deskundige medewerkers die ondanks de moeilijke omstandigheden dagelijks het verschil maken voor de huishoudens en gezinnen die te maken hebben met huiselijk geweld en/of kindermishandeling.” -

Gerbrich Kuperus, directeur Veilig Thuis

Vervolg Het college, Veilig Thuis en de Inspectie delen de zorgen over het gebrek aan landelijke actie om structurele oplossingen mogelijk te maken. Tegelijkertijd deelt het college het vertrouwen van de Inspectie dat Veilig Thuis ook in dit stelsel op eigen kracht het verbetertraject voort blijft zetten en tekortkomingen zal blijven signaleren en verbeteren. Samen met de AmsterdamAmstellandgemeenten, lokale en regionale partners moeten we blijven werken aan het verbeteren van de knelpunten binnen de gehele jeugdbeschermingsketen. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Alexander Scholtes Wethouder Zorg

Bijlagen 1. Afsluitbrief Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd – Veilig Thuis

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl