Raadsinformatiebrief afdoening uitspraak rechtbank warmteplan Sluisbuurt

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 9 juni 2021 Duurzaamheid en Circulaire Economie en Grondzaken Marieke van Doorninck Grond en Ontwikkeling (bestuurszaken.GO@amsterdam.nl) Afdoening toezegging beantwoording vraag van raadslid Naoum Néhmé over de gerechtelijke uitspraak warmteplan Sluisbuurt, commissievergadering RO van 3 juni 2020

Geachte leden van de gemeenteraad, In de commissievergadering RO van 3 juni 2020 heb ik op een vraag van raadslid Naoum Néhmé (VVD) toegezegd u nader te informeren over de consequenties van de gerechtelijke vernietiging van een deel van het warmteplan Sluisbuurt. Met deze raadsbrief wordt deze toezegging afgedaan. Alvorens in te gaan op de vraag wil ik mij verontschuldigen voor de tijd die nodig was om tot beantwoording te komen. Aanleiding voor de lange duur is het haalbaarheidsonderzoek voor het lokaal verduurzamen van het warmtenet Sluisbuurt op initiatief van Westpoort Warmte (de warmteleverancier voor de Sluisbuurt). De haalbaarheid van de verduurzaming van het warmtenet is namelijk van grote invloed op de beantwoording van de vraag van raadslid Naoum Néhmé. Door deze verduurzaming en daarmee de waarschijnlijkheid van aansluiten door ontwikkelende partijen op het warmtenet, lijken de gevolgen voor de Sluisbuurt van de gerechtelijke vernietiging van een deel van het warmteplan vooralsnog beperkt. Uitspraak rechtbank De uitspraak van de Rechtbank te Amsterdam d.d. 30 april 2020 t.a.v. het warmteplan Sluisbuurt heeft alleen consequenties voor hoofdstuk 4 van het Warmteplan Sluisbuurt. Dit hoofdstuk is door de rechter nietig verklaard, het warmteplan is voor de rest in stand gebleven.

In hoofdstuk 4 wordt ten aanzien van energiezuinigheid de methode voor het bepalen van een gelijkwaardige oplossing beschreven. Door als ontwikkelende partij minimaal een gelijkwaardige warmtevoorziening te treffen, kan worden afgeweken van de aansluitplicht op het in het warmteplan genoemde warmtenet. De Rechtbank geeft aan dat de manier waarop de gemeente Amsterdam de methode voor de gelijkwaardigheid t.a.v. de energieprestatie voorschreef uiteindelijk niet rechtsgeldig is. Eenvoudig gezegd, volgens de uitspraak van de Rechtbank mogen ten aanzien van de energiezuinigheid alle technieken worden ingezet om tot een gelijkwaardig alternatief te komen, dus ook de elektriciteit opgewekt met zonnepanelen (welke de gemeente Amsterdam eerder uitsloot). De gevolgen van deze uitspraak raken de planvorming van de Sluisbuurt en de vaststelling van nieuwe warmteplannen.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 juni 2021 Pagina 2 van 3

Gevolgen voor de planvorming van de Sluisbuurt Vooralsnog lijken de gevolgen voor de Sluisbuurt beperkt. Dat komt vooral door het initiatief van Westpoort Warmte (WPW) om het lokale warmtenet in de Sluisbuurt duurzamer te maken. Aanleiding hiertoe is met name de wijziging van de bouwregelgeving voor de energieprestatie van gebouwen: de omzetting van de energieprestatiecoëfficiënt (EPC) naar Bijna Energieneutraal Gebouw (BENG). Door het lokale warmtenet te verduurzamen, voldoen ontwikkelende partijen makkelijker aan de landelijke BENG en is aansluiten op het warmtenet aantrekkelijk. Het risico op vele individuele warmtesystemen –als gevolg van de uitspraak van de Rechtbank– neemt hierdoor af. Overigens blijft de mogelijk voor ontwikkelende partijen om een eigen warmtevoorziening te realiseren, bestaan. WPW beoogt het warmtenet voor de Sluisbuurt lokaal te verduurzamen met laagtemperatuur bodemwarmte in combinatie met stadswarmte. Qua planning leidt het verduurzamen van het lokale warmtenet tot enkele maanden vertraging ten opzichte van de gewenste voortgang van de eerste ontwikkelende partij. Voor hierop volgende ontwikkelingen heeft dit geen invloed. Ondanks de beoogde verduurzaming van het warmtenet voor de Sluisbuurt blijven de tarieven voor warmte, zoals opgenomen in de Overeenkomst met WPW, gehandhaafd.

Door de verduurzaming wordt het aantrekkelijk om aan te sluiten op het lokale warmtenet en liggen individuele oplossingen niet voor de hand. Individuele oplossingen zijn wel mogelijk, maar het gebouw moet dan wel duurzamer zijn dan met een aansluiting op het lokale warmtenet.

Gevolgen andere warmteplannen De uitspraak van de Rechtbank is op dit moment juridisch bindend voor de Sluisbuurt en in acht genomen bij de vaststelling van nadien vastgestelde warmteplannen. Wanneer de rechter in hoger beroep zou oordelen dat hoofdstuk 4 van het warmteplan Sluisbuurt alsnog in stand blijft, is dit alleen van betekenis voor de Sluisbuurt. Een dergelijke uitspraak zal geen effect hebben op de in de tussentijd door de raad vastgestelde nieuwe warmteplannen (Amstelkwartier 3e fase, Kauwgomballenkwartier, Weespertrekvaart Midden en Weespertrekvaart Oost (allen 4 november 2020), Strandeiland (11 februari 2021)) waarin de uitspraak van de Rechtbank is gevolgd. Dat betekent dat alle technieken door ontwikkelende partijen kunnen worden ingezet om tot een gelijkwaardig alternatief te komen, dus ook de elektriciteit opgewekt met zonnepanelen (welke de gemeente Amsterdam eerder uitsloot). De inzet bij deze warmteplannen is duurzame laagtemperatuur systemen. De aanbestedingen van deze systemen zullen uitwijzen of de warmtemarkt met deze warmteplannen uit de voeten kan.

Procedure hoger beroep De gemeente heeft hoger beroep aangetekend tegen de uitspraak van de Rechtbank te Amsterdam. Reden hiervoor is dat de gemeente met warmteplannen de ontwikkeling van collectieve warmtenetten faciliteert wegens beoogde voordelen op betaalbaarheid en duurzaamheid. Bovendien is niet voor elke vastgoedontwikkeling een eigen energievoorziening toereikend, waardoor een collectieve voorziening nodig is.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 juni 2021 Pagina 3 van 3

De uitspraak van de rechter kan invloed hebben op de financiële risico’s van het ontwikkelen van collectieve netten, hetgeen tegenstrijdig is aan de doelstelling om tot duurzame betaalbare collectieve netten te komen. Daarnaast is er behoefte, zowel bij de gemeente als bij de warmtesector, aan zoveel mogelijk juridische duidelijkheid over de werking van warmteplannen. Een hoger beroep kan daaraan bijdragen. Er is nog geen zicht op de datum waarop de zitting zal plaatvinden. De uitspraak zal bindend zijn voor het verdere beleid in Amsterdam t.a.v. de methode voor het bepalen van de gelijkwaardigheid van energiezuinigheid van alternatieve duurzamere warmteoplossingen in warmteplannen. De uitspraak is dus bepalend voor het warmteplan Sluisbuurt en toekomstige warmteplannen met laagtemperatuur systemen. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marieke van Doorninck Wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling en Duurzaamheid