Raadsinformatiebrief - afdoening toezegging raadsvragen VRT toegankelijkheid 2022 nav commissie OZA januari 17 januari 2024

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 27 februari 2024 Toegankelijkheid Coördinerend wethouder Alexander Scholtes OJZD, bestuurszaken.ojz@amsterdam.nl Afdoening toezegging agendapunt VN2023-026626 uit de commissievergadering OZA van 17 januari 2024.

Geachte leden van de gemeenteraad,

In uw vergadering van 17 januari 2024 heb ik bij de bespreking van agendapunt 4: Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022: Iedereen doet mee! (Nr. VN2023-026626) op verzoek van het raadslid Van Pijpen toegezegd schriftelijk terug te komen op een aantal vragen die gesteld zijn over o.a. Openbare Ruimte en Verkeer. In deze raadsinformatiebrief geef ik antwoord op de door u gestelde vragen. Daar waar het de portefeuilles van mijn collega’s van het college van BenW betreft, zijn deze afgestemd met de verantwoordelijke portefeuillehouders. 1. Vragen/opmerkingen raadslid Van Pijpen (GroenLinks) over het OV (portefeuille Vervoer en Verkeer): - Maak duidelijk(er)/ definieer wat een toegankelijke halte is (in de Regioraad), zorg voor betere/ snellere reactie bij bijvoorbeeld kapotte liften; - Maak toegankelijkheid een veel centraler onderdeel van het OV-beleid. - Er is aandacht nodig voor het aantal haltes en loopafstand bij overstap en het aantal zitplaatsen in de nieuwe trams en metro’s. Antwoord: - Een toegankelijke halte is reeds gedefinieerd, u kunt dit teruglezen via: https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/12528400/1/Raadsinformatiebrief+Plan+van+ Aanpak+Toegankelijke+OV+haltes. Aan een snelle reactie bij kapotte liften wordt door de gemeente samen met GVB en de Vervoerregio gewerkt. GVB is bezig met het standaardiseren van het liftareaal om uitval te minimaliseren.

In de beantwoording van de schriftelijke vragen (SV 2023-227) op 1 februari 2024 is toegelicht dat er in de periode 01-01-2023 t/m 05-12-2023 in totaal 826 lift storingen zijn geweest over het gehele areaal. Daarmee is de 95% norm vorig jaar gehaald. Het gaat veelal om storingen korter dan vier uur. Die kunnen met een simpele reset en/of met komst van een monteur direct worden verholpen. Hoewel storingen niet altijd voorkomen kunnen worden, beperken we zo het ongemak van de reizigers die afhankelijk zijn van de liften. Als wethouder ICT en digitale stad kan ik hieraan toevoegen dat er ook wordt gewerkt aan realtime informatie over liften, als onderdeel van project Amsterdam for All. Zie hiervoor

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

-

-

-

Datum 27 februari 2024 Pagina 2 van 6

de Agenda Digitale stad 2023-2026 die op 24 januari jl. is besproken in de gemeenteraad. Cliëntenbelang Amsterdam en ervaringsdeskundigen met beperkingen zijn betrokken bij dit project. Het idee hierbij is dat de Vervoerregio Amsterdam en het GVB storingen van liften automatisch monitoren, en dat deze informatie vermeld wordt via 9292. Daarmee wordt de communicatie op termijn aan reizigers over de liften automatisch en zeer betrouwbaar. Toegankelijkheid is een belangrijkuitgangspunt bij het OV-beleid. De Vervoerregio voert de uitwerking van dit beleid uit. Zie hiervoor ook de berichtgeving van de Vervoerregio: Vervoerregio wil iederéén laten reizen - Vervoerregio Amsterdam De Vervoerregio Amsterdam heeft op 15 december 2023 de nieuwe GVB-concessie vrijgegeven voor inspraak, de gemeente gaat hierop reageren. Zie https://vervoerregio.nl/artikel/20231215ontwerp-programma-van-eisen-concessie-amsterdam-2025. Hierin zal de gemeente ook een reactie geven over de loopafstanden. Relaterend aan de raadsvraag zijn de adviezen van de gemeente over de concessie als volgt het volgende: In het Plan van Eisen (PvE) van de concessie is aandacht voor de ontsluitingseisen aan woongebieden. De gemeente is positief over deze verbeteringen in de concessie en is benieuwd naar het effect op het lijnennet.

Het verzoek van de gemeente is om aan de hand van een analyse de betekenis van de nieuwe eisen voor meer woongebieden inzichtelijk te maken. De gemeente geeft in haar advies over de concessie aan dat de afgelopen jaren langer thuis wonen het nieuwe devies is geworden. De gemeente wil daarom dat voor ouderenhuisvestingcomplexen met meer dan 100 inwoners toch een ontsluitingseis van maximaal 250 meter loopafstand wordt gehanteerd. Voor de bezoekers, mantelzorgers en medewerkers van verpleeg- en verzorgingstehuizen wil de gemeente een maximale haltecirkel van 400 meter. (De bewoners van verpleeg- en verzorgingstehuizen zijn geen reguliere OVgebruikers) . Tot slot geef ik u mee, dat de Vervoerregio gaat over de aanschaf van nieuwe trams en metro’s. Wat betreft het aantal zitplekken kan ik aangeven dat de Vervoerregio aandacht heeft voor voldoende plekken voor rolstoelen en voldoende zitplekken bij de aanschaf van nieuwe trams en metro’s.

2) Vraag raadslid Van Pijpen over het OV (portefeuille Vervoer): Het raadslid vraagt naar de knelpunten toegankelijkheid Openbare Ruimte (portefeuille van wethouder Van der Horst) met verwijzing naar de notitie die is opgesteld door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuw West. Antwoord: Het college is bekend met de knelpunten die zijn benoemd in een raadsadres door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuw West. De wethouder Openbare Ruimte zal deze knelpunten betrekken bij het inventariseren van de voetgangersknelpunten conform de motie 387.23 inzake ‘monitor knelpunten voetgangersbeleid’. Over de afhandeling van deze motie wordt de gemeenteraad rond de zomer 2024 apart geïnformeerd (via de raadscommissie Mobiliteit Openbare Ruimte en Water (MOW). 3) Opmerking van raadslid Van Pijpen over handhaving van toegankelijkheid (portefeuilles Openbare Ruimte en Handhaving): Handhaving moet veel hoger op de agenda. Ik zou graag speciale handhavers per stadsdeel willen die (meer) op toegankelijkheid gaan handhaven. En geef zelf als gemeente het goede voorbeeld.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 februari 2024 Pagina 3 van 6

Antwoord: Het college werkt aan de verbetering van de toegankelijkheid van de openbare ruimte (Q1). Verder werkt de gemeente momenteel aan de uitvoering van de motie 387.23 inzake ‘monitor knelpunten voetgangersbeleid’ en motie 408.23 inzake ‘maak regels openbare ruimte bekend’. Daarbij is ook toegankelijkheid een belangrijk onderwerp. De prioriteiten met betrekking tot de inzet van handhaving worden aan de hand monitorgegevens in kwartaalgesprekken door de stedelijke organisatie op het gebied van toezicht en handhaving met de DB’s van alle stadsdelen besproken en vastgesteld. Voor het college is het niet gewenst om speciale handhavers per stadsdeel op toegankelijkheid in te zetten. Voor efficiënt gebruik van de schaarse handhavingscapaciteit op een veelheid aan opgaven is het namelijk belangrijk dat handhavers integraal ingezet kunnen worden. Er wordt op dit moment al gehandhaafd op toegankelijkheid in de openbare ruimte. U kunt hierbij denken aan het handhaven op verkeerd geparkeerde voertuigen tot het handhaven op objecten op de stoep die daar niet horen. 4) Raadslid Van Pijpen wijst erop dat veiligheid ook toegankelijkheid is (portefeuille Openbare Ruimte). Reactie: Het klopt dat er soms een samenhang zit tussen veiligheid en toegankelijkheid. Het kan bijvoorbeeld voorkomen dat mensen een openbare ruimte gaan mijden, omdat die voor hen onveilig is ingericht.

Er zijn pleinen en stoepen die bedoeld zijn voor de voetganger, maar waar zoveel gefietst wordt dat het als onveilig en minder toegankelijk ervaren wordt. Veiligheid en toegankelijkheid zijn daarom allebei onderwerpen waar naar gekeken en op getoetst wordt bij het beoordelen van plannen voor de (her)inrichting van de openbare ruimte. Veiligheid speelt een rol bij de inrichting van de openbare ruimte omdat de plekken de stad bereikbaar moeten zijn voor nood- en hulpdiensten. Verder speelt veiligheid een rol als er sprake is van een (potentiële) openbare orde situatie. In die gevallen kan het zijn dat er (tijdelijk) aanvullende aanpassingen nodig zijn in de openbare ruimte. 5)

Vragen van raadslid Van Pijpen over het dossier toegankelijkheid in de OR (portefeuilles Openbare Ruimte en Handhaving); Het raadslid wil graag concretere eisen stellen over toegankelijkheid in de openbare ruimte en daaraan consequenties verbinden (boetes die ten goede komen aan de betreffende doelgroep).

Reactie: Er zijn in Amsterdam concrete eisen opgesteld zoals de 1,5 - 2 meter vrije doorloopruimte, een maximaal hellingspercentages, etc. Deze eisen zijn opgenomen in het handboek inrichting openbare ruimte (HIOR) en de checklist toegankelijkheid. Daarnaast zijn er verkeersregels / vergunningsregels opgesteld. Daar waarop we vanuit de gemeente zelf kunnen handhaven, bijvoorbeeld in de vorm van het verwijderen van obstakels, gebeurt dit ook. Denk aan het weghalen van fietsen, bebording, obstakels, wegknippen of wegslepen van foutgeparkeerde fietsen en/of auto's. Handhaving en het opleggen van boetes kan alleen op basis van concrete overtredingen (herleidbaar naar individuele gebruikers) en op basis van concrete wet- en regelgeving. Over de suggestie om boetes ten goede te laten komen aan de doelgroep kan ik u het volgende meegeven: Bij het verwijderen van objecten uit de openbare ruimte gaat het vaak om een last onder dwangsom. Een last onder dwangsom is bedoeld om de omgeving weer in oude toestand te

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 februari 2024 Pagina 4 van 6

herstellen. Bij wegslepingen worden er kosten in rekening gebracht om de wegsleping uit te voeren en de auto te bewaren. Hierbij en ook bij andere boetes is het bedrag (dat soms landelijk is vastgesteld) gebaseerd op het dekken van de kosten. De gemeente “verdient” dus niet aan dergelijke boetes. Het is naast dagelijkse handhaving ook nodig om structureel aan bewustwording onder Amsterdammers te werken. Denk aan een publiekscampagne gericht op fietsers die over stoepen fietsen, niet stoppen bij zebra’s of de fiets foutparkeren op de stoep. Het college wil dit jaar graag samen met Cliëntenbelang Amsterdam mogelijkheden onderzoeken om aan algemene bewustwording te werken. 6) Opmerking van raadslid Van Pijpen over websites (Portefeuilles ICT en Communicatie): Nog niet alle websites van de gemeente zijn toegankelijk Antwoord: Eerder zijn hierover schriftelijke vragen gesteld (SV2023-128) en deze zijn beantwoord op 16 november 2023. Samenvattend kan ik u als portefeuillehouder ICT en digitale stad namens het college antwoorden dat het ambitieniveau van het college wat betreft digitale toegankelijkheid is om voor alle websites en applicaties van de gemeente te voldoen aan het Besluit Digitale Toegankelijkheid Overheid.

Dat wil zeggen dat de gemeente voor alle websites en apps een toegankelijkheidsverklaring heeft ingediend bij de Rijksoverheid en naar aanleiding daarvan een toegankelijkheidsstatus A, B of C hebben ontvangen van het Rijk. Uiteindelijk wil het college toe naar de toegankelijkheidsstatus A voor al haar websites en applicaties. De planning is mede afhankelijk van de resultaten het project ‘Webdomeinen’ waarbij een inventarisatie wordt uitgevoerd op alle Amsterdamse websites over het voldoen aan de WCAG-eisen.1 Het project Webdomeinen wordt in 2024 verder uitgevoerd. Van de resultaten zal de gemeenteraad na afronding van het project Webdomeinen op de hoogte worden gebracht. 7) Vraag van raadslid Van Pijpen over bedrijveninvesteringszones (biz’en) (portefeuille Economie): Het raadslid vaagt het college in gesprek te gaan met bedrijveninvesteringszones biz’en over het thema toegankelijkheid. Antwoord: Dit is een goed idee, dat echter wel tijd en capaciteit kost. Een aantal jaren geleden heeft de gemeente een project uitgevoerd over winkelstraat-toegankelijkheid (o.a. Kinkerstraat in 2019).

Dit project is uitgevoerd naar aanleiding van het Initiatiefvoorstel van het raadslid Duijndam (SP) uit 2016 “Maak winkelstraten toegankelijk voor mensen met een beperking.” Dit initiatiefvoorstel heeft geleid tot een onderzoek en eindrapportage in 2018: “Gastvrij Amsterdam Toegankelijke winkelstraten voor alle Amsterdammers”. Ook heeft de gemeente ondernemers na afloop van het project via websites en nieuwsbrieven geïnformeerd met tips over eenvoudige aanpassingen om de toegankelijkheid te verbeteren. Vanuit de brancheorganisaties zoals Koninklijke Horeca Nederland, MKB Nederland wordt ook informatie gedeeld met ondernemers over toegankelijkheid. Uit informatie van het project MKBtoegankelijk aanwezig blijkt dat het ontbreken van financiële middelen niet een groot probleem is voor ondernemers om toegankelijker te worden. MKB-toegankelijk geeft namelijk aan dat kleine en goedkope oplossingen al veel verschil kunnen maken. Zij geven aan dat juist de onbekendheid met het thema toegankelijkheid bij het MKB een probleem is. CBA heeft in dit gesprek 1

Web Content Accessibility Guidelines is een verzameling richtlijnen voor de toegankelijkheid van webcontent, gericht op mensen met een beperking

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 februari 2024 Pagina 5 van 6

aangegeven dat het bij dergelijke projecten en gesprekken belangrijk is om ook met lokale (ervarings)deskundigen op het gebied van toegankelijkheid samen te werken. Aandacht vragen voor het thema via gesprekken met biz’en zoals het raadslid aan het college vraagt, vind ik daarom een goed idee. Het college ziet voor de gemeente meerdere mogelijkheden om ondernemers en/of de bedrijveninvesteringszones (biz’en) te betrekken bij het thema toegankelijkheid. Een van de mogelijkheden is via gebiedsteams en gebiedsmakelaars. Op deze manier kan de gemeente ook ongeorganiseerde ondernemers bereiken. Een andere optie is via de straatmanagers. Zij spelen een belangrijke rol in de ondernemers-collectieven (waaronder biz’en). Door hen voor te lichten over de mogelijkheden, zijn zij in staat om ondernemers in hun gebieden bekend te maken met het thema. De gemeente kan biz’en en/of ondernemers niet verplichten te investeren in het thema toegankelijkheid. De biz’en en ondernemers bepalen zelf waaraan zij gelden besteden, al zullen zij natuurlijk wel moeten voldoen aan de geldende wet – en regelgeving rond toegankelijkheid.2 Als gemeente kunnen we slechts controleren of de geplande en uitgevoerde activiteiten van de biz voldoen aan de biz-wet.

8) Vraag van Raadslid van Pijpen over toegankelijkheid gebouwen/Kunst en Cultuur (portefeuille Kunst en Cultuur): Raadslid van Pijpen vraagt naar toegankelijkheid bij verbouw en renovatie; maak het beter, niet slechter (Voorbeeld van The Movies; na renovatie is de WC naar boven verplaatst en is dit pand alleen toegankelijk met een trap). Antwoord: Het college vindt dat (fysieke) toegankelijkheid ook bij Kunst en Cultuur aandacht verdient. Daarom is het een van de speerpunten voor de aankomende Kunstenplanperiode. In het Kunstenplan 2025-2028 wordt concreet uiteengezet op welke wijze de gemeente wil inzetten op het vergroten van de fysieke toegankelijkheid van het kunst- en cultuuraanbod in de stad. Directe invloed heeft het college echter alleen op instellingen waar wij als stad zorg voor dragen via subsidierelaties en dan in het bijzonder de meerjaren subsidies of als de panden gemeentelijk vastgoed zijn. Wanneer nieuwe culturele voorzieningen worden gerealiseerd, is toegankelijkheid een harde eis. Voor wat betreft culturele instellingen waar de gemeente geen directe subsidierelatie mee heeft, gelden de algemene eisen uit de Bouwwetgeving en het algemene verbod op discriminatie in de Wet gelijke behandeling gehandicapten en chronisch zieken (WGBG/CZ) waarin ook staat dat eenvoudige aanpassingen om de algemene Toegankelijheid uitgevoerd moeten worden.

Daarnaast is er de landelijke Code Diversiteit en Inclusie in de Culturele sector. D e gemeente onderzoekt momenteel of aansluiting mogelijk is bij het landelijk kennispunt van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over dit onderwerp. Per tool van het kennispunt bekijkt de gemeente of deze breed gedeeld kan worden voor de lokale culturele sector (gesubsidieerd en niet gesubsidieerd). Wat betreft de klachten over de ingang van het Anne Frank huis en de verbouwing van The Movies: Dit zijn helaas geen instellingen met een Kunstenplansubsidie of in eigendom van de gemeente. De gemeente staat altijd open voor gesprek met culturele partijen in de stad over de

2

Zie voor de wetgeving: wetten.nl - Regeling - Besluit algemene toegankelijkheid voor personen met een handicap of chronische ziekte - BWBR0039653 (overheid.nl) en Gelijke rechten voor mensen met beperking of chronische ziekte | Rechten van mensen met een beperking | Rijksoverheid.nl

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 februari 2024 Pagina 6 van 6

toegankelijkheid, of zij nu subsidie ontvangen of niet. Met de genoemde locaties zal de gemeente contact opnemen om de (on)toegankelijkheid van de panden te bespreken. Vanuit coördinatie rond het dossier toegankelijkheid zal men dit gesprek oppakken samen met de directie Kunst en Cultuur. Cliëntenbelang Amsterdam heeft toegezegd ook bij deze werkbezoeken betrokken te willen worden. 9) Idee van raadslid Runderkamp (PvdA) over de mogelijkheid een toegankelijke taxi (wandelvervoer) in de binnenstad (portefeuille Vervoer/Verkeer). Antwoord: De toegankelijkheid en fijnmazigheid van het openbaar vervoer in de binnenstad voor rolstoelgebruikers is op meerdere manieren geregeld. Enerzijds worden steeds meer tram- en bushaltes in de binnenstad toegankelijk gemaakt voor rolstoelgebruikers, waardoor zij zich gemakkelijker zelfstandig kunnen verplaatsen. Daarnaast subsidieert de gemeente meerdere vrijwillige vervoersinitiatieven, waaronder HeenenWeer in het centrum. HeenenWeer rijdt met canta’s, waar een gebruiker niet met rolstoel en al in kan. Ouderen die een rolstoel in en uit kunnen, kunnen hier echter wel gebruik van maken. Ook is er het AOV, waarmee rolstoelgebruikers van deur tot deur kunnen worden gebracht. Daarnaast zijn er mogelijkheden voor gehandicapten parkeren waarmee rolstoelgebruikers in de binnenstad kunnen parkeren.

Van 2001 t/m 2021 reed de zogenoemde Opstapper in het Centrum, maar deze is destijds gestopt vanwege de kosten (circa € 1 miljoen per jaar). Dit voertuig doet denken aan het voertuig dat het raadslid als idee heeft ingebracht tijdens de raadscommissie, maar bood ruimte aan veel meer reizigers. Daardoor konden er veel meer mensen tegelijk gebruik van maken en was de kostendekkingsgraad ook hoger dan met het wandelvoertuig te verwachten is. De overige vragen van de raadsleden zijn mondeling beantwoord op 17 januari jl. in de raadscommissie OZA. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Alexander Scholtes Coördinerend Wethouder toegankelijkheid

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl