Raadsinformatiebrief afdoening toezegging ICL update en aandringen handhaving def

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 15 april 2025 Ruimtelijke Ordening Melanie van der Horst R&D, bestuurszaken.rd@amsterdam.nl) Afdoening toezeggingen uit de raadsvergadering van 29 januari 2025 naar aanleiding van raadsinformatiebrief over het afdoen van motie 183 inzake de uitstoot van o.a. ICL fertilizers TA2025-000074 en TA2025-000218

Geachte leden van de gemeenteraad, In uw vergadering van 29 januari 2025 heb ik op een vraag van raadslid Van Munster (GroenLinks) toegezegd u een update te geven over de voortgang van het terugdringen van de uitstoot door ICL en u nader te informeren over het overbrengen van de urgentie van handhaving aan de provincie Noord-Holland. In deze brief ga ik hier verder op in. 1.

De urgentie van handhaving nogmaals bij de provincie overbrengen.

De gemeente heeft, zowel bestuurlijk als ambtelijk, nogmaals het belang van handhaving bij ICL overgebracht aan de provincie Noord-Holland. De gemeente heeft daarnaast regulier overleg met de provincie Noord-Holland en de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) over handhaving én aanscherping van de vergunning van ICL. Handhaving bij ICL heeft bovendien al hoge prioriteit bij de provincie en de OD NZKG. Er lopen reeds diverse handhavingsacties. Last onder dwangsom In mei 2024 is door de OD NZKG een last onder dwangsom opgelegd aan ICL wegens overschrijden van de, in de vergunning vastgelegde, toegestane maximale uitstoot van zoutzuur. ICL heeft hiertegen bezwaar gemaakt. De behandeling van dit bezwaar loopt nog. Om te controleren of ICL inmiddels aan de norm voldoet zijn controle metingen uitgevoerd aan de uitstoot door de OD NZKG. Metingen uitstoot Er is sinds oktober 2024 in opdracht van de OD NZKG, drie keer gemeten of ICL voldoet aan de vergunde uitstoot van zoutzuur. Het rapport van de eerste meting, uitgevoerd op 3 oktober, is gereed. De OD NZKG is van plan het rapport op de speciaal voor ICL ingerichte webpagina van de OD NZKG te publiceren. Het publiceren van het rapport loopt echter vertraging op. Omdat ICL belanghebbende is, is ICL in de gelegenheid gesteld zienswijzen op het rapport te geven. ICL heeft daarvan gebruik gemaakt en een zienswijze ingediend.

Deze zienswijze betreft het moment van openbaar maken van het emissiemeetrapport. Omdat de meting samenhangt met de last onder dwangsom, waartegen ICL bezwaar heeft gemaakt, stelt de OD NZKG de openbaarmaking

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 april 2025 Pagina 2 van 5

van de rapportage uit tot na de behandeling van het bezwaar. Dit bezwaar wordt behandeld door de Hoor- en Adviescommissie van de provincie. Het is nog onbekend hoe lang dit gaat duren. De verwachting is dat dit ten minste enkele maanden vertraging zal opleveren. 2.

Twee keer per jaar een update te sturen met de voortgang van het terugdringen van de uitstoot door ICL

Onderstaand overzicht is mede gebaseerd op de informatiepagina van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (NZKG) en nader afgestemd met provincie (bevoegd gezag voor ICL), GGD en Omgevingsdienst. De in dit document gegeven informatie is van maart 2025 en kan reeds gewijzigd zijn. Voor actuele informatie wordt ook verwezen naar de desbetreffende informatiepagina over ICL op de website van de Omgevingsdienst NZKG. Er is een aantal bedrijven in het westelijk havengebied die hinder, zoals stank en irritatie van ogen en luchtwegen, geeft in Amsterdam Noord. De belangrijkste bedrijven zijn ICL en Bunge. ICL is een kunstmestbedrijf waarvoor de provincie het bevoegd gezag is. Bunge is een bedrijf gespecialiseerd in verwerking van plantaardige oliën en vetten. De gemeente is bevoegd gezag voor de vergunningverlening van Bunge. In de onderstaande figuur is aangegeven waar de desbetreffende bedrijven gevestigd zijn. De hinder wordt versterkt door de overheersende zuidwestelijke windrichting. Figuur: overzicht bedrijven

Omgevingsvergunning ICL De Omgevingsdienst is bezig met het wijzigen van de Omgevingsvergunning van ICL. Het betreft een ambtshalve actualisatie, omdat de aanvraag voor een revisievergunning van ICL zelf niet ontvankelijk is verklaard. In deze actualisatie zullen strengere normen worden opgenomen voor stoffen die uitgestoten worden door ICL. De technieken om de uitstoot terug te dringen zullen moeten voldoen aan de best beschikbare technieken (BBT). Eén van die stoffen die wordt

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 april 2025 Pagina 3 van 5

uitgestoten is zoutzuur. De gezondheidseffecten van deze stof passen bij de klachten die bewoners rapporteren, zoals irritatie van ogen en luchtwegen. Daarnaast zullen er eisen worden gesteld aan de uitstoot van geur. De huidige vergunning heeft geen normen voor geur. Daarom is het op dit moment niet mogelijk om op de uitstoot van geur te handhaven. Met de geactualiseerde Omgevingsvergunning kan dat wel. De verwachting is dat met de geactualiseerde omgevingsvergunning de hinder in AmsterdamNoord af zal nemen. Er zal echter altijd sprake zijn van enige hinder, omdat de fabriek op relatief korte afstand van de woningbouw ligt en ongunstig ligt wat betreft de overheersende windrichting. Naar verwachting is de concept omgevingsvergunning af in mei. ICL kan tegen het besluit bezwaar maken. Deze planning is onder voorbehoud. Wanneer het conceptbesluit klaar is wordt een bijeenkomst voor omwonenden georganiseerd. Daar zal uitleg worden gegeven over het conceptbesluit en hebben de bewoners de gelegenheid om vragen te stellen. Na de bijeenkomst wordt de vergunning ter inzage gelegd. Belanghebbenden kunnen dan een reactie geven op de ontwerpvergunning (zienswijzen). Deze reacties worden beoordeeld door de Omgevingsdienst waar mogelijk verwerkt in de definitieve vergunning. De definitieve vergunning wordt afgegeven en gepubliceerd.

De procedure om te komen tot een definitieve vergunning zal circa een half jaar beslaan. Na publicatie van de definitieve vergunning gaat de beroepstermijn van 6 weken in. Provinciale beleidsregel geur In de nieuwe Omgevingsvergunning van ICL komen geurvoorschriften. Belangrijk is het vaststellen van een aanvaardbaar geurhinderniveau. Hierbij moeten we rekening houden met het geurbeleid van de provincie Noord-Holland. Echter, de methode om vast te stellen hoe aangenaam of onaangenaam de geur is, is ingetrokken omdat deze niet betrouwbaar bleek. De provincie heeft recent haar beleid aangepast om dit te repareren. Het aangepaste beleid is vanaf 19 december 2024 van kracht. Landelijke ontwikkelingen geur Momenteel werken geurexperts en verschillende overheden in een landelijke werkgroep aan een nieuwe handreiking geur. Deze handreiking zal, afhankelijk van de uiteindelijke uitwerking, input vormen voor nieuw geurbeleid van de provincie. Amsterdam zal deze handreiking ook gaan gebruiken bij de ontwikkeling van eigen geurbeleid. Onderzoek naar technieken door ICL ICL is op dit moment bezig met onderzoek naar technieken waarmee de uitstoot kan worden beperkt en geuroverlast kan worden gereduceerd. Hierbij wordt ook gekeken naar maatregelen die verder gaan dan de vanuit een vergunning verplichte “best beschikbare technieken” (BBT).

ICL heeft aangegeven voor de financiering van deze bovenwettelijke maatregelen mogelijk gebruik te willen maken van de innovatiegelden waar ICL nog aanspraak op kan maken. Toezicht en handhaving Op 3 oktober 2024 was de eerste van drie metingen naar de uitstoot van zoutzuur door ICL. Deze metingen zijn in opdracht van de Omgevingsdienst uitgevoerd. Het definitieve meetrapport van

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 april 2025 Pagina 4 van 5

de meting van 3 oktober is gereed. Volgens de Wet open overheid (Woo) moet ICL als belanghebbende eerst de mogelijkheid krijgen om zienswijzen in te dienen en dit kan tot vertraging van publicatie leiden. Inmiddels zijn 2 vervolgmetingen uitgevoerd. Van deze laatste metingen zijn de rapportages nog niet binnen. De meetrapporten worden uiteindelijk openbaar gemaakt en op de website van de Omgevingsdienst geplaatst. Handhaving Kernenergiewet Op 10 maart 2025 is door de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) een waarschuwing afgegeven aan ICL Er is door de ANVS bij ICL een controle uitgevoerd op de naleving van de Kernenergiewet. Aanleiding voor de controle was een melding van Overdie Metals BV, een schrootverwerkingsbedrijf. Op 5 december 2024 ging bij een detectiepoort van Overdie een alarm af bij de inname van een partij schroot afkomstig van ICL. Bij de controle door de ANVS is geconstateerd dat ICL registratieplichtige handelingen uitvoert met radioactieve stoffen. Fosfaaterts, waaruit ICL kunstmest maakt, bevat net als veel andere grondstoffen en delfstoffen van nature radioactieve stoffen. Een registratie is een lichte vorm van autorisatie. Een zwaardere vorm van autorisatie is een vergunning.

Een registratie is verplicht voor alle bedrijven die handelingen uitvoeren met radioactieve stoffen maar waarbij de hoeveelheid straling die daarvan af komt beperkt is. Als er meer straling vanaf komt, dan is vanaf een bepaalde grens een vergunning nodig in plaats van een registratie.. Ook tandartsen hebben bijvoorbeeld een registratie nodig als ze werken met een röntgentoestel. Ziekenhuizen daarentegen hebben een vergunning nodig voor gebruik van een CT-scan of radioactieve stoffen bij nucleaire geneeskunde ICL heeft geen registratie voor het werken met grondstoffen waar natuurlijke radioactiviteit in voorkomt. Daarom is er door de ANVS een waarschuwing afgegeven. Dit is een lichtere maatregel, omdat er in 2018 wel degelijk een poging is gedaan door ICL om een registratie aan te vragen en de meeste overtredingen administratief van aard zijn. ICL moet voor 10 april 2025 een registratie hebben aangevraagd, het kernenergiewetdossier op orde brengen en zorgen voor voldoende scholing van het personeel. De ANVS houdt hier toezicht op en kan een inspectie uitvoeren als de inspecteurs dat nodig vinden De ANVS geeft aan dat ICL, hoewel ze geen registratie hebben voor het werken met radioactief materiaal, wel regelmatig stralingsmetingen laten uitvoeren. Daaruit blijkt dat overal op het fabrieksterrein wordt voldaan aan de (strenge) normen die voor straling worden gehanteerd.

Ook geeft de ANVS aan dat er deskundige medewerkers betrokken zijn. Communicatie De Omgevingsdienst NZKG communiceert actief over de stand van zaken omtrent ICL. Dit gebeurt door middel van nieuwsbrieven en de site van de Omgevingsdienst. Daarnaast worden bewonersavonden georganiseerd als daar aanleiding voor is. De ontwerp -omgevingsvergunning is

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 april 2025 Pagina 5 van 5

zo’n moment. De Omgevingsdienst roept bewoners ook op om geurhinder en -overlast te melden bij de Omgevingsdienst NZKG. ICL communiceert ook met de bewoners. Op 31 maart heeft ICL een informatiemoment voor de omwonenden georganiseerd. Bunge Naast ICL veroorzaakt Bunge ook geurhinder in Amsterdam-Noord. Voor Bunge is de gemeente Amsterdam bevoegd gezag. Bunge heeft een revisie-aanvraag voor de vergunning ingediend. Geur is onderdeel van de aanvraag. Op dit moment wordt beoordeeld of de aanvraag compleet is. Bij de vergunningverlening van Bunge moet ook de aanvaardbaarheid van geurhinder gemotiveerd worden. De gemeente heeft nog geen geurbeleid waarin is vastgelegd welke geurhinder de gemeente aanvaardbaar vindt. Bij gebrek aan Amsterdams geurbeleid wordt bij de vergunningverlening van Bunge het provinciale geurbeleid als uitgangspunt gehanteerd om de aanvaardbaarheid van geurhinder te motiveren en voorschriften in de vergunning op te nemen. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Waarnemend wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl