Raadsinformatiebrief afdoening toezegging havengelden.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 5 juni 2025 Lucht- en Zeehaven (inclusief Schiphol) Hester van Buren DMC Deelnemingen, deelnemingen@amsterdam.nl Afdoening toezegging verhogen havengelden korte bestemmingen (TA2024001257) van 10 oktober 2024

Geachte leden van de gemeenteraad, In uw vergadering van 10 oktober 2024 heb ik bij de bespreking van de position paper Schiphol op een vraag van het raadslid Schmit van D66 toegezegd u nader te informeren over het inzetten van de havengelden voor korte bestemmingen en hoe Schiphol daarmee om kan gaan. D66 stelt voor om de havengelden in te zetten om korte vluchten duurder te maken. Andere luchthavens in Europa doen dit al, maar Schiphol niet. Wat zijn de mogelijkheden? We interpreteren deze vraag zo, dat het een vraag is naar de mogelijkheden om korte vluchten minder aantrekkelijk, dat wil zeggen duurder, te maken. Dit kan op twee manieren, namelijk via landelijke belastingen en/of heffingen en via de havengelden die de luchtvaartmaatschappijen aan Schiphol betalen om gebruik te mogen maken van de luchthaven. Standpunten position paper Schiphol In ons position paper zijn onze standpunten opgenomen op dit thema. Amsterdam is een groot voorstander van het beperken en uiteindelijk stoppen met korte afstandsvluchten naar bestemmingen die zijn gelegen binnen een straal van circa 800 kilometer vanaf Schiphol en waarvoor een volwaardig alternatief per trein aanwezig is. Amsterdam is daarnaast voorstander van het op korte termijn invoeren van een afstandsafhankelijke vliegbelasting die tevens varieert naar vliegklasse.

Systematiek havengelden op Schiphol Het tarief dat luchtvaartmaatschappijen betalen om te starten en landen noemen we het haventarief of de havengelden. De vaststelling van de haventarieven is vastgelegd in wet- en regelgeving, onder andere in de Wet Luchtvaart. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) ziet toe op de vaststelling van de tarieven.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 mei 2025 Pagina 2 van 3

De tarieven worden vastgesteld voor een periode van drie jaren. De huidige tarieven van Schiphol zijn recent vastgesteld, in oktober 2024, voor de periode 2025-2027. Dit betekent dat de tarieven opnieuw worden vastgesteld in 2027, voor de navolgende periode. Tariefdifferentiatie in de havengelden De havengelden van Schiphol bestaan uit een vast tarief per reiziger en een tarief dat gekoppeld is aan het type vliegtuig. Voor het vliegtuig gerelateerde tarief wordt de hoogte bepaald door het gewicht van het vliegtuig, en wordt gedifferentieerd op grond van de geluidscertificatie van het vliegtuig, het tijdstip van aankomst en vertrek (waarbij de nacht hoger geprijsd is) en het type vlucht: een gewone of een vrachtvlucht. Ook is er een vergoeding gerelateerd aan de stikstofemissie. Dit moet luchtvaartmaatschappijen een prikkel geven hun meest stille en schone vliegtuigen in te zetten op Schiphol, en hier richting de toekomst meer in te investeren. Schiphol geeft desgevraagd aan dat het binnen het kader van de Wet Luchtvaart mogelijk is om de havengelden te differentiëren op basis van afstand van de vlucht. In de Wet luchtvaart is gekozen voor een model waarbij Schiphol haar kosten doorberekent aan de gebruikers van de luchthaven. Dit betekent dat het Schiphol niet vrij staat de totale som aan tarieven op een hoogte naar keuze vast te stellen.

Dit brengt met zich mee dat naarmate op meer verschillende aspecten wordt gedifferentieerd binnen de havengelden, de effectiviteit van de differentiatie afneemt. Immers, omdat de totale hoogte van de tariefsom vastligt, zal een verhoging van het ene tarief, een verlaging van een ander tarief met zich mee brengen, in dit geval de beprijzing van nachtvluchten en lawaaiige vliegtuigen. Dit maakt tariefdifferentiatie een minder geschikt middel om korte vluchten hoger te beprijzen. Beprijzen van korte afstandsvluchten via landelijke belastingen en/of heffingen kent dit nadeel niet. Landelijke belastingen en/of heffingen op vliegen De Rijksoverheid kan via belastingen en heffingen sturen op het beprijzen van de luchtvaart. Dit gaat onder andere om de vliegbelasting die ingevoerd is sinds 2021. Deze is nu vormgegeven als een vast tarief per passagier. De vliegbelasting per 1 januari 2025 bedraagt € 29,40 per persoon per vlucht. Transferpassagiers en kinderen jonger dan 2 jaar betalen deze belasting niet. Het huidige kabinet heeft de wens om vanaf 1 januari 2027 de opbrengst van de vliegbelasting te verhogen door lange afstandsvluchten zwaarder te belasten. De internetconsultatie over dit onderwerp is eind februari afgerond, en vroeg deelnemers ook om een mening over het beprijzen van korte afstandsvluchten.

Als bijlage is de reactie van de gemeente Amsterdam op deze internetconsultatie gevoegd. Hierin pleiten wij in lijn met ons position paper voor het eerlijk beprijzen van vliegen en het beperken en uiteindelijk stoppen met korte afstandsvluchten naar bestemmingen die zijn gelegen binnen een straal van circa 800 kilometer vanaf Schiphol en waarvoor een volwaardig alternatief per trein

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 mei 2025 Pagina 3 van 3

aanwezig is. Ook bepleit het college in de reactie het op korte termijn invoeren van een afstandsafhankelijke vliegbelasting die tevens varieert naar vliegklasse. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Hester van Buren Wethouder Lucht- en zeehaven

Bijlagen 1. Internetconsultatie differentiatie vliegbelasting

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl