Raadsinformatiebrief - afdoening toezegging DEF

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan:

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 15 november 2024 Portefeuille(s) Zorg en maatschappelijke ontwikkeling en Jeugd(zorg) Portefeuillehouder(s): Wethouder Scholtes Behandeld door Directie JZD | bestuurszaken.ojz@amsterdam.nl Datum

Onderwerp

Afdoening toezegging inzake bespreking Beleidskader toezicht & handhaving uit de commissievergadering OZA van 2 oktober 2024

Geachte leden van de gemeenteraad, In uw vergadering van 2 oktober 2024 heb ik in de discussie over het Beleidskader toezicht en handhaving WMO/Jeugdwet op enkele vragen van de leden van Pijpen (GroenLinks), Wijmenga (CDA), Broersen (Volt) en Haijen (SP) toegezegd deze schriftelijk te beantwoorden. Hierbij stuur ik u de beantwoording van de vragen: Vragen van het lid Van Pijpen (GroenLinks): 1. De inhoudelijke regelgeving waarop de toezichthouder toetst is versnipperd. We hebben wetgeving, verordeningen en contracten met zorgaanbieders. Dan is het voor mensen niet duidelijk waar wordt naar gekeken. En het lijkt me goed dat dat wordt samengebracht in een duidelijk document wat ook toegankelijk is. Is dat mogelijk? De regelgeving is inderdaad versnipperd. Het verbeteren van de informatievoorziening is daarom een van de ambities uit het beleidskader als onderdeel van transparantie over regelgeving voor zowel aanbieders als Amsterdammers. In de komende periode van drie jaar wordt het beleidskader uitgewerkt en geïmplementeerd. Dit onderwerp staat gepland voor 2025. 2. Verder wordt er genoemd dat er een meldpunt is ingericht. Is de GGD er als toezichthouder ook voor individuele Amsterdammers? Dat kon eerder niet maar dat lijkt nu wel te kunnen, ik zou dit ook erg toejuichen maar wil daar graag een bevestiging van.

Het Meldpunt Zorg en Jeugd is per juli 2023 opgericht met als doel om iedereen (bijv: gemeentelijke organisaties, rijksinspecties, andere zorgaanbieders maar ook individuele Amsterdammers) de mogelijkheid te bieden om vermoedens van misstanden bij een zorgaanbieder te melden. Een melding is bedoeld als signaal om na te gaan of er sprake is van ondermaatse kwaliteit of dat de aanbieder op een andere wijze niet de regels naleeft (onrechtmatigheid/zorgfraude). In het beleidskader is de ambitie opgenomen om in de komende periode meer bekendheid te geven aan het meldpunt zodat signalen daar terecht komen, zie ook het antwoord bij vraag 5. Het meldpunt is niet bedoeld voor individuele cliënten die ontevreden zijn over hun aanbieder en daarover een klacht willen indienen. In dat geval wil een cliënt een terugkoppeling krijgen dat zijn individuele klacht is of wordt opgelost. Een klacht hoort in eerste instantie thuis bij de

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 november 2024 Pagina 2 van 4

zorgaanbieder die de ondersteuning heeft geleverd. Deze kan de klacht ook oplossen. De Amsterdammer kan zijn klacht ook direct kwijt bij de klachtenafdeling van de gemeente. De cliënt kan zich wenden tot de Ombudsman indien de klacht niet naar tevredenheid is opgelost door de aanbieder of gemeente. Vragen van het lid Wijmenga (CDA): 3. Er staat in het kader dat er periodiek gaat worden geëvalueerd. Het is niet duidelijk of de evaluatie ook periodiek is, wat dan periodiek is of wat de raadscyclus is. Het beleidskader dat is vastgesteld is een eerste versie. Toezicht en handhaving zijn nog volop in ontwikkeling. Het beleidskader is geschreven als meerjarig document maar zal om die reden jaarlijks worden geëvalueerd om de beschreven werkwijze en ambities te monitoren en tijdig bij te kunnen bijsturen. Vragen van het lid Broersen (Volt): 4. In het kader staat dat cliënten goed geïnformeerd worden zodat ze met aanbieders in gesprek kunnen gaan als de ondersteuning niet conform afspraken verloopt. Op welke manier gaat deze informatievoorziening plaatsvinden? De informatievoorziening hierover moet beter. Amsterdammers moeten betere en toegankelijker informatie krijgen over wat de regels zijn waaraan zorgaanbieders moeten voldoen en welke afspraken de gemeente specifiek met hen heeft gemaakt, als het gaat om zorg in natura.

Dit is een ambitie uit het beleidskader en deze maakt onderdeel uit van het implementatieplan. Dit onderwerp wordt medio 2025 verder uitgewerkt en geïmplementeerd. 5. Als een cliënt wil melden, hoe toegankelijk gaat dit meldpunt zijn? En hoe gaan betrokken partijen Amsterdammers hierover informeren? Het Meldpunt Zorg en Jeugd is sinds vorig jaar beschikbaar en toegankelijk. Via de website van de GGD is het meldpunt goed te vinden op webpagina: Misstand Wmo en Jeugdwet melden - GGD Amsterdam. Het is belangrijk dat het meldpunt goed bekend is bij Amsterdammers, andere partijen in het veld en andere afdelingen van de gemeente. Zij vormen de ogen en oren voor misstanden bij aanbieders. In het beleidskader staat dat we de komende periode ons onder meer richten op: het actief communiceren over het meldpunt, waarvoor je er terecht kunt en op welke wijze het meldpunt werkt. Vooral bij de planning van de communicatiestrategie zullen we goed kijken dat dit in samenhang gebeurt met de capaciteit en ontwikkeling van het toezicht en de handhaving. Voor het vertrouwen van de melder is het immers van belang dat meldingen snel en zorgvuldig kunnen worden opgepakt en dat daar vervolgens ook op kan worden doorgepakt met handhavingsmaatregelen. Dit onderwerp staat om die reden gepland voor uitwerking en implementatie per 2026. 6.

In het kader staat dat de toezichthouder autonoom kan besluiten om bevindingen, oordelen en adviezen voor te leggen aan het gemeentebestuur. Zijn hiervoor richtlijnen? Bijv. onderzoeken die prioriteit krijgen i.v.m. de ernst van de meldingen, dat die altijd worden voorgelegd. Waarom zou hier wel/niet een keuze voor worden gemaakt? De ruimte voor de toezichthouder om uit eigen beweging bevindingen voor te leggen aan het gemeentebestuur is bedoeld om de onafhankelijkheid van de toezichthouder te waarborgen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 november 2024 Pagina 3 van 4

Hierbij sluiten we aan bij de wijze waarop dit bij de rijksinspecties is ingericht. Het voorleggen van bevindingen, oordelen en adviezen gebeurt op verschillende manieren: - De toezichthouder legt de bevindingen en adviezen voor via het jaarverslag. Hierin laat de toezichthouder zien welke activiteiten zijn uitgevoerd en wat hiervan de resultaten zijn. Deze resultaten kunnen aanleiding zijn voor een aanbeveling aan het gemeentebestuur over het te voeren beleid. - De toezichthouder kan ook tussentijds het gemeentebestuur informeren. Bijvoorbeeld als er aanleiding is om af te wijken van het voorgenomen werkprogramma door nieuwe ontwikkelingen of risico’s. - De toezichthouder legt ook de bevindingen uit thematisch toezicht voor aan het gemeentebestuur. Dit zijn resultaten van onderzoeken die niet gaan over individuele aanbieders, maar over bepaalde aspecten van het stelsel. - De toezichthouder informeert het gemeentebestuur en de raad jaarlijks over de prioritering van onderzoeken via het werkprogramma. De toezichthouder bepaalt de eigen onderzoeksagenda. Dit is van belang zodat de bevindingen niet worden beïnvloed door politieke afwegingen of druk vanuit de organisaties waar zij toezicht op houdt. Dat draagt bij aan het vertrouwen in de overheid.

Daarnaast is het ook niet altijd mogelijk om informatie te geven over de uitvoering van een onderzoek, omdat dit het onderzoeksproces kan schaden. Uiteraard is er over de invulling van het werkprogramma wel altijd afstemming met de gemeente en andere stakeholders. - Over uitkomsten van onderzoek bij individuele aanbieders informeert de toezichthouder het gemeentebestuur via de ambtelijke afdelingen. Deze rapporten zijn in beginsel openbaar (tenzij ze in strijd zijn met de Wet open overheid). - De toezichthouder kan over signalen of ontwikkelingen ook overleg voeren met de betrokken wethouders. Dit gebeurt nu als daar aanleiding voor is. Vragen van het lid Haijen (SP): 7. Heeft de GGD genoeg mankracht en middelen ter beschikking om toezicht te houden? Nu het beleidskader is vastgesteld zijn we met elkaar aan het kijken hoe we alle onderdelen uit het beleidskader kunnen ontwikkelen en implementeren. Voor de ontwikkeling van het toezicht is capaciteit nodig. Verschillende onderdelen uit het beleidskader worden in samenhang met elkaar bekeken t.a.v. de benodigde deskundigheid en capaciteit in relatie tot de ontwikkelfase van het toezicht. 8. Waar kunnen we ons op beroepen als het gaat om het vaststellen van onrechtmatig gebruik van Wmo-middelen.

Waar staat wat onrechtmatig gebruik is van middelen: wetgeving of lokaal of in verordeningen? We spreken van onrechtmatigheid als iets in strijd is met het recht: de Wmo, de Verordening, de afgesloten overeenkomsten met zorgaanbieders (deze laatste alleen bij zorg in natura). Daar moeten we naar kijken om te beoordelen of er sprake is van onrechtmatigheid. Om ook daadwerkelijk te kunnen optreden indien sprake is van onrechtmatig gebruik is een goed geïmplementeerd toezicht- en handhavingsbeleid nodig. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 november 2024 Pagina 4 van 4

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Alexander Scholtes Wethouder Zorg en Maatschappelijke ontwikkeling

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl