Raadsinformatiebrief afdoening toezegging CAS_v0.76.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 27 maart 2023 Openbare Orde en Veiligheid Femke Halsema Directies Openbare Orde en Veiligheid, Digitale Strategie en Informatie (bestuurszaken.dii@amsterdam.nl) Afdoening toezeggingen TA2022-000762 en TA2022-000864 uit de commissievergaderingen van 8 en 29 september 2022.

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergaderingen van de raadscommissie FKD van 8 en 29 september heeft wethouder Rijxman toegezegd u, samen met mij, schriftelijk te antwoorden op een aantal vragen over het Criminaliteits Anticipatie Systeem (CAS) van de politie. Het betreft:  TA2022-000762: De wethouder heeft toegezegd aan te geven waarom ‘uitkeringen’ als indicator wordt gebruikt om criminaliteit te voorspellen, wat deze indicator inhoudt en, als dit niet de gemeentelijke verantwoordelijkheid is, te benadrukken dat deze indicator onwenselijk is.  TA2022-000864: De wethouder heeft toegezegd om samen met de burgemeester voor het einde van het jaar een brief aan de commissie te sturen waarin dieper wordt ingegaan op de indicatoren van het CAS en welke delicten worden meegenomen Binnen het stelsel horen deze vragen bij de inhoudelijk portefeuillehouder thuis. Daarom is in afstemming met wethouder Meliani afgesproken dat ik deze vragen beantwoord. Achtergrond Op 23 juni 2022 heeft de gemeenteraad een raadsinformatiebrief ontvangen van mij met betrekking tot mogelijke vooringenomenheid in het Criminaliteit Anticipatie Systeem (CAS) gebruikt door de politie. Op 8 september en 29 september 2022 zijn in de commissie FKD aanvullende vragen gesteld over dit CAS.

Ook op landelijk niveau speelt het CAS een rol, onder andere in:  De beantwoording van vragen vanuit de Tweede Kamer  De reactie van de politie op een Wob-verzoek over CAS  Het rapport van de Algemene Rekenkamer ‘Algoritmes getoetst’ (18 mei 2022), waarbij het CAS één van onderzochte algoritmes is. Door CAS gebruikte gegevens In reactie op een Wob-verzoek heeft de politie op 6 april 2021 het document ‘CAS varibelen_4.311sep2017’ deels openbaar gemaakt. Daaruit blijkt dat het CAS de volgende gegevens gebruikt:

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Bron: BAG

Bron: CBS

Bron: BVI

Datum 27 maart 2023 Pagina 2 van 3

Aantal adressen in het vakje volgens BAG Stedelijkheid, geïnspireerd op definitie van het CBS. Aantal adressen in het omringende 5x5 vierkant van een vakje Stedelijkheid zoals hierboven beschreven, ingedeeld in categorieën Aantal inwoners in het postcodegebied waar het vakje onder valt (in 5 categorieën) Aantal mannen Aantal vrouwen Aantal particuliere huishoudens Gemiddelde huishoudensgrootte Aantal eenpersoonshuishoudens Aantal eenouderhuishoudens Aantal meerpersoonshuishoudens zonder kinderen Aantal tweeouderhuishoudens Woningvoorraad Gemiddelde woningwaarde Aantal inkomensontvangers Aantal uitkeringen Fiscaal maandinkomen Gemiddelde leeftijd Heeft er in de onderhavige periode een incident van speerpunt 1 plaatsgevonden in het onderhavige vakje (ja/nee) Aantal incidenten van speerpunt 1 dat heeft plaatsgevonden in het vakje in de huidige periode Idem voor één t/m twaalf perioden geleden Aantal incidenten van speerpunt 1 dat heeft plaatsgevonden in de omliggende vakjes voor één t/m zeven perioden geleden

Deze gegevens werden door CAS gebruikt om met statistische berekeningen te voorspellen hoe frequent bepaalde vormen van criminaliteit zich zullen voordoen in een bepaald gebied (‘vakje’). De indicator ‘Aantal uitkeringen’ zit in een standaard dataset van het CBS met kerncijfers over wijken en buurten. Het betreft:  Werkloosheidsuitkering  Bijstandsuitkering  Arbeidsongeschiktheidsuitkering  AOW-uitkering  Personen per soort uitkering, relatief: Het aantal personen dat een uitkering ontvangt in het kader van de Werkloosheidwet, Bijstandswet, Arbeidsongeschiktheidswet en de Algemene Ouderdomswet in procenten van het aantal inwoners van 15 jaar en ouder per regio. De afgelopen maanden heeft de politie in het kader van dataminimalisatie binnen CAS een onderzoek gedaan naar de verschillende indicatoren. Daaruit is gebleken dat de toegevoegde waarde van de CBS-variabelen niet heel groot was. De waarde historische criminaliteit is zo dominant bepalend dat besloten is om de CBS-data uit het systeem te halen. Daarmee is dus ook de impact van een eventuele bias in de CBS-data verdwenen. De huidige versie van CAS maakt dus géén gebruik meer van de CBS-data en dus ook niet van de indicator ‘aantal uitkeringen’.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 maart 2023 Pagina 3 van 3

Door CAS gehanteerde vormen van criminaliteit Met CAS wordt op basis van bestaande data bepaald waar het waarschijnlijk is dat bepaalde vormen van openbare ordeverstoring of criminaliteit voorkomen. CAS geeft een verwachting voor een bepaald gebied en geeft geen output die tot personen te herleiden is. CAS kan helpen om politiecapaciteit gericht in te zetten waar problemen verwacht worden. Het CAS wordt gebruikt ter voorkoming van diefstal/inbraak woning, straatroof, diefstal van personenauto’s of uit personenauto’s, zakkenrollerij, diefstal van snor/brom/fiets, diefstal uit bedrijf of kantoor, overlast jeugd, vernieling, openbare schennis der eerbaarheid en verdovende middelen/drugshandel. De aanwezigheid van de politie op plekken waar een verhoogde kans is op deze en andere soorten delicten kan bijdragen aan de voorkoming ervan. Toetsing algoritmen algemeen Het beleid ten aanzien van digitale (mensen)rechten zal op korte termijn met de raad worden gedeeld, in reactie op het raadsinitiatief ''Grip op Technologie’ d.d. 16 februari 2022. Verder willen we met het algoritmeregister meer transparantie bieden op de werking en het gebruik van algoritmen in Amsterdam.

Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Femke Halsema Burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl