Raadsinformatiebrief afdoening toezegging aanvullende vragen handhavingsresultaten Wonen 2023.pdf
Tekst van het document
Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging
Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp
De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 24 oktober 2024 Volkshuisvesting Dirk de Jager Directie Wonen (bestuurszaken.wonen@amsterdam.nl) Afdoening toezegging inzake handhaving illegale onderhuur en resultaten handhaving per stadsdeel uit de commissievergadering van 3 juli 2024
Geachte leden van de gemeenteraad,
In uw vergadering van 3 juli 2024 heb ik aan lid Von Gerhardt toegezegd om schriftelijk terug te komen op zijn vragen over de handhaving op illegale onderhuur. Ook heb ik toegezegd, op verzoek van lid Nijhof, indien mogelijk een uitsplitsing van de handhavingsresultaten op stadsdeelniveau te geven. Met deze brief doe ik de volgende vier toezeggingen af: 1. De wethouder heeft toegezegd om terug te komen op de effecten van meer fte handhavingscapaciteit vs. de doelen inzake het vergroten van de pakkans (TA2024-000773); 2. De wethouder heeft toegezegd om de commissie te informeren over het aantal gedwongen huisuitzettingen en het aandeel dat komt door illegale onderhuur (TA2024-000770); 3. De wethouder heeft toegezegd om naar de omvang te kijken van illegale onderhuur zodat ook gekeken kan worden of de boetes en de hoogte daarvan afschrikwekkend genoeg zijn (TA2024-000774); 4. De wethouder heeft toegezegd om de cijfers van handhavingsresultaten wonen 2023 op stadsdeelniveau met de commissie te delen (TA2024-000775). 1. Leidt meer fte bij de handhaving tot een hogere pakkans? De uitbreiding van het aantal fte’s heeft niet direct als gevolg dat de pakkans ook automatisch wordt vergroot. Hierbij is het namelijk van belang dat er voldoende zaken worden opgespoord om met de inzet van deze extra handhavers aan te pakken.
Daarom is het minstens zo belangrijk om te investeren in het uitbreiden van de methoden om overtredingen op te sporen. Hierbij wordt op dit moment gekeken naar het verbeteren van samenwerkingen met bijvoorbeeld de woningcorporaties. Ook wordt het binnenkort vanuit EU-wetgeving verplicht voor vakantieverhuurplatforms om data te delen met gemeenten. Dit biedt gemeenten een extra middel om overtredingen in vakantieverhuur op te sporen naast de bestaande kanalen. Er wordt derhalve naar diverse opties gekeken om de signaleringskans verder te vergroten. Omdat de capaciteit van de handhaving altijd bepekt is, heeft het college op 9 juli 2024 het prioriteitsbeleid handhaving woonfraude vastgesteld. Op basis van de doelen in de Amsterdamse aanpak
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 24 oktober 2024 Pagina 2 van 6
Volkshuisvesting is hierin bepaald waar we in de handhaving prioriteit aan geven. Op deze manier zetten we de beschikbare capaciteit zo efficiënt mogelijk in om woonfraude tegen te gaan. 2. Het aantal gedwongen huisuitzettingen door illegale onderhuur (TA2024-000770) Huisuitzettingen worden door de gemeente niet bijgehouden. Wij als gemeente gaan namelijk niet over het al dan niet uitzetten van illegale onderverhuurders en onderhuurders, dat is aan de woningeigenaar. Wij hebben deze vraag daarom aan de woningcorporaties voorgelegd. Zij geven aan dat in 2023 van de 639 vrijgemaakte woningen door onrechtmatig wonen het bij circa 60% om illegale onderhuur ging. Dit betekent dat er ongeveer 380 corporatiewoningen zijn vrijgemaakt in verband met illegale onderhuur. Illegale onderhuur komt uiteraard ook voor bij particuliere huurwoningen. Hier hebben wij echter geen cijfers van. Een belangrijke nuance bij de cijfers vanuit de corporaties is dat dit niet betekent dat het hier om 380 gedwongen huisuitzettingen gaat. Het komt namelijk ook voor dat de onderverhuurder zelf de huur opzegt nadat de onderhuur is ontdekt. Bovendien zullen corporaties nooit meteen de onderhuurder op straat zetten nadat de overtreding aan het licht komt. Zij geven onderhuurders altijd een redelijke termijn om de woning te verlaten en dus een andere woning te vinden.
Vaak zijn de onderhuurders zich er niet van bewust dat het niet mag en betalen zelf een hoge huur voor de woning. 3. Zijn de boetes voor illegale onderhuur afschrikwekkend genoeg? Het is moeilijk om de precieze omvang van illegale onderhuur vast te stellen. Zoals in de resultatenbrief is toegelicht zijn er in 2023 in totaal 704 meldingen binnengekomen vanuit burgers over onderhuur. Het beeld dat wij hebben hangt voor het grootste deel af van deze meldingen. Zoals eerder toegelicht hebben de corporaties zelf circa 380 gevallen van illegale onderhuur gesignaleerd en zijn deze woningen weer vrijgemaakt voor bewoning. Het krijgen van een hoge boete is niet de enige afschrikwekkende consequentie voor illegale onderhuur. Een belangrijk bijkomend gevolg is dat de situatie ook bekend raakt bij de woningeigenaar, waardoor deze zelf ook maatregelen kan nemen zoals het beëindigen van de huur of door ook een boete op te leggen. Dit benadrukt het belang van een goede samenwerking met woningcorporaties en particuliere verhuurders. Op basis van het aantal woningen die de corporaties hebben vrijgemaakt na het vaststellen van illegale onderhuur kan ik concluderen dat zij al actief optreden. Zoals uit de rapportage van de handhavingsresultaten 2023 is te lezen dat er in totaal 13 boetes zijn opgelegd voor onderhuur.
Afhankelijk van het type overtreding varieert het boetebedrag volgens de boetetabel in de huisvestingsverordening tussen de €435,- en €14.150,-. Of de hoogte van deze boetes afschrikwekkend genoeg zijn en in stand kunnen blijven onderzoeken we op dit moment vanwege een uitspraak van de Raad van State. Uit deze uitspraak, die ging over een zaak bij vakantieverhuur, blijkt dat we de boetes gedifferentieerder moeten maken in relatie tot de overtreding. Dit stelt dus ook grenzen aan hoe hoog en dus hoe afschrikwekkend we de boetes kunnen maken. Na de uitspraak van de Raad van State hebben we gekeken waar we de boetes meer kunnen differentiëren. Dit is opgenomen in de aangepaste boetetabellen als onderdeel van
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 24 oktober 2024 Pagina 3 van 6
de wijzigingen in de Huisvestingsverordening. Deze worden in de commissievergadering van 27 november 2024 besproken. 4. Handhavingsresultaten 2023 op stadsdeelniveau De cijfers uit de raadsinformatiebrief met de handhavingsresultaten uit 2023 gaven de cijfers op stadsniveau weer. Op verzoek van Lid Nijhof volgen hieronder per onderdeel een uitsplitsing van de cijfers naar stadsdeel. 1. Aantal SIG-meldingen in 2023 per stadsdeel, per thema
Toeristische verhuur Onderverhuur Lege woning Woningdelen Opkoop bescherming* Ondermijning Woning kwaliteit Goed verhuurderschap** Overig Wonen Totaal***
Zuidoost
Zuid
West
Weesp
Oost
Centru m
Noord
Nieuw -West
Onbek end
Totaal
7
130
129
7
49
256
16
37
1
632
76
115
119
3
93
59
89
150
0
704
5
91
104
7
47
69
35
22
1
381
59
72
76
7
32
43
31
112
0
432*
-
-
-
-
-
-
-
-
-
*
20
12
24
0
8
3
9
12
0
88
39
100
87
9
100
84
71
79
0
569
-
-
-
-
-
10
30
22
2
16
19
16
153
2
270
216
550
561
35
345
533
267
565
4
3.136
60**
* Opkoopbescherming was in 2023 nog geen aparte meldingscategorie en was opgenomen in Woningdelen. Voor de handhavingsresultaten op stadsniveau konden de meldingen over opkoopbescherming uit het aantal meldingen over woningdelen worden gehaald. Er is voor 2023 voor opkoopbescherming echter geen uitsplitsing beschikbaar naar stadsdeel. Deze is daarom in de bovenstaande tabel opgenomen onder Woningdelen. Voor opkoopbescherming waren er in 2023 4 SIG-meldingen. ** De wet Goed Verhuurderschap ging in op 1 juli 2023. Omdat 2023 het eerste jaar was werden de SIG-meldingen nog niet uitgesplitst op stadsdeel in de database. *** Totaal per stadsdeel is dus exclusief de uitsplitsing van opkoopbescherming en goed verhuurderschap naar stadsdeel.
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 24 oktober 2024 Pagina 4 van 6
Toelichting: • De stadsdelen binnen de ring hebben een relatief hoger aantal SIG-meldingen (meldingen door burgers). Burgers meldden vooral over onderhuur, toeristische verhuur, woningkwaliteit en woningdelen. Dit zijn ook de onderwerpen waar omwonenden overlast mee kunnen ervaren. Daarnaast is woningkwaliteit meer onder de aandacht gekomen vanwege de stijgende energieprijzen (isolatie). Een verklaring voor het hogere aantal meldingen binnen de ring is dat dit het historische centrum is met relatief oude panden en waar de toeristen vooral willen verblijven. • Uit de cijfers komen ook een aantal uitschieters naar voren. Zo springt stadsdeel Centrum eruit met het aantal meldingen over toeristische verhuur. In Nieuw-West is er relatief veel gemeld over onderhuur en woningdelen. In dit stadsdeel bevinden zich relatief meer grotere woningen die al dan niet illegaal gedeeld worden. Meldingen over leegstand kwamen relatief veel voor in de stadsdelen Zuid en West.
2. Buitendienstonderzoeken in 2023 per thema per stadsdeel
Toeristische verhuur Onderverhuur Lege woning Woningdelen Opkoop bescherming Ondermijning Woning kwaliteit Totaal
Zuidoost
Zuid
West
Weesp
Oost
Centru m
Noord
Nieuw -West
Onbek end
Totaal
21
248
323
1
122
530
79
42
0
1.366
366
260
344
2
151
76
107
398
0
1.704
6
183
150
4
52
255
36
35
1
722
226
310
160
2
39
107
56
285
1
1.186
2
6
11
0
16
11
1
4
0
51
14
32
10
0
17
8
9
14
0
104
10
96
87
0
6
11
0
24
3
211
645
1.135
1.085
9
403
998
288
802
5
5.344
*In de oorspronkelijke raadsinformatiebrief en bijlage werden er in totaal 5.370 buitendienstonderzoeken gerapporteerd. Dit cijfer moet echter gecorrigeerd worden naar 5.344 (26 minder buitendienstonderzoeken).
Toelichting: • Voor veel van de meldingen en signalen vanuit burgers, instanties en eigen onderzoek vindt ook een buitendienstonderzoek plaats op locatie. Net als bij de verdeling van het aantal SIG-meldingen, hebben in stadsdelen binnen de ring ook relatief meer buitendienstonderzoeken plaatsgevonden.
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
•
Datum 24 oktober 2024 Pagina 5 van 6
Het aantal buitendienstonderzoeken ligt dan ook hoger dan het aantal meldingen vanwege de verschillende soorten signalen die binnenkomen. Bovendien komt het regelmatig voor dat er niet open wordt gedaan of toegang wordt verleend. Hierdoor moeten handhavers soms meerdere keren een buitendienstonderzoek verrichten op hetzelfde adres.
3. Sancties 2023 per soort per stadsdeel
Bestuurlijke boete Last onder dwangsom Shortstay vergunning ingetrokken Totaal
Zuidoost
Zuid
West
Weesp
Oost
Centru m
Noord
Nieuw -West
Onbek end
Totaal
9
12
14
0
9
18
5
21
0
88
7
1
7
0
4
12
1
8
57*
97
0
0
0
0
0
1
0
0
0
1
16
13
21
0
13
30
6
29
57
186
*Van woningkwaliteit en leegstand is geen uitsplitsing bekend van last onder dwangsom naar stadsdeel.
4. Sancties per thema per stadsdeel Zuidoost Toeristische verhuur Onderverhuur Lege woning* Woningdelen Opkoop bescherming Ondermijning Woning Kwaliteit* Totaal
Zuid
West
Weesp
Oost
Centru m
Noord
Nieuw -West
Onbek end
Totaal
1
2
4
0
3
24
0
0
0
34
0
4
4
0
2
0
0
3
0
13
-
-
-
-
-
-
-
-
7
7
15
6
12
0
3
6
5
24
0
71
0
1
1
0
3
0
0
2
0
7
0
0
1
0
0
0
0
1
0
0
-
-
-
-
-
-
-
-
53
53
16
13
21
0
12
30
5
29
60
186
*Van woningkwaliteit en leegstand is geen uitsplitsing bekend van sancties naar stadsdeel.
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 24 oktober 2024 Pagina 6 van 6
Toelichting: • Bij de sancties per thema per stadsdeel zijn er twee uitschieters. Voor toeristische verhuur zijn vooral sancties opgelegd in stadsdeel Centrum. Dit is te verklaren doordat dit ook het • stadsdeel is waar het toerisme en de daarbij komende overlast het meeste voorkomt. • Voor woningdelen zijn vooral sancties opgelegd in Nieuw-West en Zuid-Oost. Dit zijn ook de stadsdelen met relatief grotere panden, wat meer illegaal woningdelen kan opleveren. 5. Resultaten vrijgemaakte woningen per stadsdeel 2023
Beeïndiging leegstand Beeïndiging oneigenlijk woninggebruik Totaal
Zuidoost
Zuid
West
Weesp
Oost
Centru m
Noord
Nieuw -West
Onbek end
Totaal
10
174
188
1
56
184
33
30
3
679
16
13
21
0
13
30
6
29
4
133
26
187
209
1
69
214
39
59
7
812
*De uitgesplitste aantallen vrijgemaakte woningen per stadsdeel is exclusief de 639 woningen die zijn vrijgemaakt door de inzet van woningcorporaties. Daarvan is namelijk geen uitsplitsing naar stadsdeel beschikbaar.
Toelichting: • De meeste vrijgemaakte woningen voor bewoning is door leegstaande panden weer te laten bewonen. Zoals in de raadsinformatiebrief over de resultaten is toegelicht is dit voor een groot deel gedaan door vroegtijdig met de eigenaar in gesprek te gaan. Vooral in de stadsdelen Centrum, Zuid en West zijn leegstaande panden opnieuw ingevuld. Voor deze stadsdelen zijn in 2023 ook de meeste SIG-meldingen over leegstand binnengekomen. • Bij het aantal vrijgemaakte woningen na beëindiging van oneigenlijk woninggebruik springen vooral stadsdelen Centrum en Nieuw-West eruit. Dit komt overeen met de verdeling van het aantal sancties. In Nieuw-West zijn relatief veel sancties opgelegd voor woningdelen en in Centrum vooral voor toeristische verhuur. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,
Dirk de Jager Wethouder Volkshuisvesting
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl