Raadsinformatiebrief afdoening toezegging 7nov2023

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 7 november 2023 Openbare Ruimte en Groen Melanie van der Horst Directie V&OR – afdeling Stedelijk Beheer (bestuurlijke.zaken.vor@amsterdam.nl) Beantwoording vragen investeringskrediet Verhardingen uit de commissievergadering van 1 november 2023

Geachte leden van de gemeenteraad, In de commissievergadering van 1 november 2023 heb ik op de vragen van raadslid Ernsting (GroenLinks) toegezegd u nader te informeren over vragen naar aanleiding van de voordracht over het investeringskrediet verhardingen: Selectie van projecten wordt gemaakt of basis van een technische beoordeling en einde van economische levensduur. Kan daar wat extra uitleg over komen? Hoe ziet dat eruit, hoe wordt die prioritering gemaakt? Tweede is of er ook andere beleidsdoelen, klimaatadaptatie of vergroening meegenomen worden in de vervanging van de verharding of dat het terugleggen is van wat er nu ligt? Hier is de volgende vraag aan toegevoegd: Worden de inrichtingsprincipes van een autoluwe stad (agenda autoluw) ook betrokken bij de vervangingsopgave? En/of is dat een zinvol idee? Vraag 1: de selectie van projecten wordt gemaakt of basis van een technische beoordeling en einde van economische levensduur. Kan daar wat extra uitleg over komen? Hoe ziet dat eruit, hoe wordt die prioritering gemaakt? Het onderhouds- en vervangingsprogramma van asset Verhardingen wordt jaarlijks bepaald aan de hand van planningsgegevens, onderzoeken en maatregeltoetsen op straat. De Gemeente Amsterdam volgt hierbij de CROW wegbeheersystematiek, welke door het merendeel van gemeenten in Nederland wordt gebruikt om de onderhoudsstaat van verhardingen in kaart te brengen.

Met de planningsgegevens kan de onderhoudsstaat van de verhardingen worden afgeleid. Waar de kwaliteit als slecht (kans op bezwijken, of onveiligheid) wordt beoordeeld, worden projecten als concept in een kaart ingetekend. Vervolgens worden de voorlopige projecten buiten door deskundigen van de gemeente getoetst. Tijdens deze maatregeltoets worden ernst en omvang van schades, verzakkingen, slijtage, gebruik en andere opvallende zaken aan de verhardingen (zoals afwatering) visueel opgenomen. Dit levert het opvoeren van een definitief project met pakket aan maatregelen op. Afhankelijk van de aard, ernst en omvang van de onderhoudsstaat vindt nader onderzoek plaats. Dit zijn metingen en asfaltboringen om de conditie van de

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

7 november 2023 Pagina 2 van 3

wegconstructie in beeld te brengen, milieu- en bodemonderzoek en meestal ook bomenonderzoek en hydrologisch onderzoek. Daarnaast wordt gekeken naar de leeftijd van de straat of weg, het gebruik door zwaar verkeer en klachten en meldingen uit de afgelopen periode. Indien uit de onderzoekgegevens blijkt dat de onderhoudsstaat van de verhardingen dermate slecht is en de (verwachte) levensduur onvoldoende is om met reguliere onderhoudsmaatregelen in stand te houden, dan wordt besloten om tot vervanging over te gaan. Dit betekent in het algemeen dat de hele wegconstructie inclusief fundering wordt vervangen. In het maaiveld worden nieuw asfalt, stenen of tegels aangebracht of door hergebruik van bestratingsmateriaal herstraat. De prioritering van vervangingsprojecten wordt primair bepaald door technische noodzaak en snelheid van degradatie van de verhardingen bovengronds en de wegconstructie ondergronds; de gebruiksintensiteit; het in standhouden van de functie van de straat of weg; en het waarborgen van veilig gebruik en toegankelijkheid houden voor bewoners, bezoekers en bedrijven van de straat en van de stad. Daarnaast kan werk aan de ondergrondse infrastructuur (riolering, warmtenet, gas- en elektra) aanleiding zijn om de wegconstructie en verhardingen te moeten vervangen.

Vraag 2: worden er ook andere beleidsdoelen, klimaatadaptatie of vergroening meegenomen in de vervanging van de verharding of dat het terugleggen is van wat er nu ligt? Het college heeft het onderscheid tussen onderhoud, vervanging en herinrichting en de relatie daarvan tot andere beleidsdoelen in april 2023 uitgewerkt in de Uitvoeringsstandaard Toekomstbestendig Werken aan de Openbare Ruimte (USTOR). Om slagkracht te behouden in de uitvoering en de héle stad goed te onderhouden is het zaak om de juiste maatregel op het juiste moment door te voeren. Bij vervangingsprojecten kunnen beperkte aanpassingen aan de inrichting van de openbare ruimte meegenomen worden. Denk hierbij aan het verbeteren van een oversteekplaats, het vervangen van autoparkeerplaatsen voor fietsparkeerruimte of extra groen of het verbreden van de stoep. Voor fundamentele wijzigingen aan de inrichting en functie van een straat, is het nodig om over te gaan tot een herinrichting, met bijbehorend planvormingsproces, participatie en aanvullende middelen vanuit programma stadsverbetering. In de uitvoeringsstandaard is vastgelegd welke ‘plussen’ meegenomen kunnen worden bij welk type werk, telkens geredeneerd vanuit duurzaamheid (niet eerder of meer vervangen dan nodig), toekomstbestendigheid en kostenefficiëntie.

Standaardverbeteringen: klimaatadaptatie en verkeersveiligheid Bij onderhouds- en vervangingsprojecten wordt altijd gekeken of, waar en hoe klimaatadaptieve maatregelen kunnen worden gerealiseerd om de gevolgen van hittestress, wateroverlast en watertekort in de stad te beperken. In de uitvoeringsstandaard zijn klimaatadaptatie en verkeersveiligheid dan ook aangewezen als standaard-verbeteringen: als er knelpunten op deze gebieden zijn, dan nemen we hiervoor maatregelen. Bij vervangingsprojecten is uitgangspunt dat de bestaande verharding wordt hergebruikt. De mate van hergebruik wordt per project per verhardingssoort (betonsteen, gebakken steen, tegel) beoordeeld door vakspecialisten van de gemeente.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

7 november 2023 Pagina 3 van 3

Het college heeft in de begroting 2024 voor de periode 2023-2027 €25 miljoen vrijgemaakt om het toevoegen van verbeteringen in de inrichting bij onderhoud of vervanging mogelijk te maken. Vraag 3: Worden de inrichtingsprincipes van een autoluwe stad (agenda autoluw) ook betrokken bij de vervangingsopgave? En/of is dat een zinvol idee? De inrichtingsprincipes bij de agenda autoluw richten zich op een herverdeling van de ruimte: minder ruimte voor autoverkeer en parkeren, méér ruimte voor groen, fietsers, voetgangers, spelende kinderen en ontmoetingen op straat. Deze principes zijn bedoeld als leidraad bij herinrichting, maar kunnen deels ook betrokken worden bij de vervangingsopgave. Dit gebeurt in de praktijk ook al. Zoals bij de beantwoording op vraag 2 beschreven staat, is de uitvoeringsstandaard toekomstbestendig werken aan de openbare ruimte hierbij het kader. Bij onderhoud of vervanging wordt gekeken of er binnen de grenzen van de parkeerdruk parkeerplaatsen kunnen worden weggehaald. De vrijgekomen ruimte kan (één op één) worden gebruikt voor vergroening, fietsparkeerplaatsen of extra stoep, als daarmee knelpunten verholpen worden. Wanneer voor het autoluw maken grote veranderingen in het profiel nodig zijn, is er sprake van een herinrichting.

Daarover is aanvullende dekking en besluitvorming nodig en is gedurende het planvormingstraject ook sprake van actieve participatie met de omgeving. Huidige vervangingsprogramma: 36 projecten Bovenstaande werkwijze is onderdeel van de totstandkoming van de programma’s Stadsbehoud en Stadsverbetering. Na de bepaling van de technisch noodzakelijke opgave zijn de plannen en wensen uit gebieden en stadsdelen en beleidsopgaves naast de onderhouds- vervangingsopgave gelegd en afgestemd. Dit heeft geresulteerd in de projectenlijst met 36 vervangingsprojecten voor verhardingen die opgenomen zijn in de kredietaanvraag. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder portefeuille Openbare Ruimte en Groen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl