Raadsinformatiebrief_afdoening_motie_659_V2.0.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 7 december 2021 ICT, Inkoop Rutger Groot Wassink, Touria Meliani Inkoop (bestuurszaken.inkoop@amsterdam.nl), ICT en Digitale Stad (bestuurszaken.ict@amsterdam.nl), Afdoening motie 659 Inkoop verantwoorde technologie van de leden IJmker (GL), N.T. Bakker (SP) en A.L. Bakker (PvdD)

Geachte leden van de gemeenteraad,

Inkopen met invloed Het college vindt het realiseren van haar beleidsthema’s bij inkoop- en aanbestedingstrajecten, zeer belangrijk. Via ‘Inkopen met invloed’ laat het college zien hoe de gemeente Amsterdam kan bijdragen aan grote opgaven. Uitgangspunt: in elke aanbesteding krijgt het maatschappelijke effect een prominente plek. Daarmee is het toevoegen van maatschappelijke waarde geen bijzaak meer, maar een doel bij elke inkoop. In ‘Inkopen met invloed’ ziet u de 6 belangrijkste thema’s. Naast het in brede zin werken aan vernieuwende innovatieve oplossingen, technologische mogelijkheden en methodes, zijn dat de thema’s duurzaam, gezond, inclusie en diversiteit, regionaal en mkb en sociaal. Afhankelijk van het inkooptraject maakt Amsterdam hierin een keuze. Daarmee is inkoop een krachtig instrument om een sociale, duurzame en innovatieve ontwikkeling te stimuleren in onze mooie stad. Het college heeft u hier, via haar laatste raadsbrief stand van zaken Bestuursopdracht Inkoop d.d. 17 november 2021, over geïnformeerd.

Motie 659 Inkoop verantwoorde Technologie In de vergadering van de gemeenteraad van 15 september 2021 heeft uw raad bij de behandeling van agendapunt 28 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief Inkopen met Invloed, Leidraad Sociaal Opdrachtgeverschap en afdoening motie 88, motie 659 ‘Inkoop verantwoorde Technologie’ aangenomen waarin het college gevraagd wordt om 1. Bij de uitwerking van het visiedocument ‘Inkopen met Invloed’ zich in te zetten voor ethisch verantwoorde ICT- en data-oplossingen, met daarbij tenminste aandacht voor: 1. Gebruik van open source en open standaarden; 2. Privacy by design; 3. Delen van data; 4. Stimuleren van de applicatie IRMA; 5. Verduurzamen van gemeentelijke ICT-oplossingen.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 7 december 2021 Pagina 2 van 4

2. Te onderzoeken of een ‘digitale-rechten-toets’ ook verplicht kan worden gesteld als onderdeel van inkoopprocedures als het gaat om ICT en data Het college heeft met genoegen invulling gegeven aan deze motie en wij waarderen de inzet van indieners op dit onderwerp. Ook het college hecht zeer aan dit onderwerp. De in de motie genoemde aandachtspunten zijn al op eigen manieren in de inkoop verwerkt. De motie is een teken om dit meer integraal en nog beter te doen. Hieronder geeft het college per onderdeel van de motie aan hoe het college hier op dit moment uitvoering aan geeft of in de toekomst aan gaat geven. 1. Ethisch verantwoorde ICT- en dataoplossingen Bij de verdere uitwerking van het visiedocument ‘Inkopen met Invloed’ gaat het om handvatten te geven voor zowel leveranciers, onze interne opdrachtgevers en onze inkopers. Daarmee kunnen we als college invloed uitoefenen via onze inkoop. Het gaat daarbij niet per se om inkoopvoorwaarden, maar handreikingen om rekening mee te houden en contractvoorwaarden om zaken bindend vast te leggen. Er wordt nadrukkelijk rekening gehouden met de uitgangspunten van de Agenda Digitale Stad. Met onze eisen en contractbepalingen kunnen we met leveranciers van ICT- en dataoplossingen zaken doen op een manier die we goed vinden binnen de mogelijkheden van de wet- en regelgeving.

We werken bijvoorbeeld al met een uitbreiding op de landelijke verwerkersovereenkomst. Daarmee stellen we extra eisen aan informatiebeveiliging, de opslag van gegevens buiten de Europese Economische Ruimte (EER) en bewaartermijnen. 1.1 Gebruik van 0pen source en open standaarden Open source is een van de criteria waaraan we belang hechten bij de keuze van ICT-toepassingen. We ondersteunen open source en open standaarden via inkoop of subsidie. De uiteindelijke keuze voor ICT is afhankelijk van afwegingen binnen de criteria voor ICT-toepassingen. Bijvoorbeeld de beschikbaarheid en betrouwbaarheid van de oplossing en de eventuele benodigde investering om een oplossing alsnog open source te maken. In alle gevallen moeten we uit kunnen leggen waarom een open source variant wel of niet onze voorkeur heeft gehad. Voor open standaarden geldt nationaal het beleid ‘pas toe, of leg uit’. Als we bij inkoop niet kiezen voor open source, dan kunnen we dat uitleggen. We kunnen laten zien dat we open source een warm hart toedragen door organisaties die open source ontwikkelen en stimuleren te ondersteunen in de vorm van subsidie. En in de gemeentelijke organisatie wordt bewust de overstap gemaakt van WhatsApp naar Signal. 1.2 Privacy by design Voor Privacy by design is een ambtelijke handreiking in de maak die standaard gebruikt gaat worden binnen de gemeente.

Daarnaast is Privacy by design een van de verplichtingen in de Algemene verordening persoonsgegevens.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 7 december 2021 Pagina 3 van 4

1.3 Delen van data Sinds dit jaar heeft de gemeente in contracten voorwaarden opgenomen waarmee wordt afgesproken dat de rechten op de data die in het kader van die overeenkomst of afspraak worden verzameld of gecreëerd, aan de gemeente toekomen. De data die door leveranciers wordt verkregen bij samenwerking met de gemeente is van de gemeente. De gemeente kan indien gewenst de data inzetten voor de stad en/of delen met anderen. De databepalingen en algoritmebepalingen van Amsterdam laten zien dat inkoop een krachtig instrument kan zijn om bepaald gedrag of handelen te stimuleren. 1.4 Stimuleren van de applicatie IRMA In het geval van de applicatie IRMA (I Reveal My Attributes) beraadt de gemeentelijke organisatie zich nog op de koers die we als gemeente met IRMA gaan varen. Afhankelijk van de koers wordt bepaald hoe de applicatie IRMA toegepast kan worden in het inkoopbeleid van de gemeente. Hierover wordt de raad via wethouder Meliani op de hoogte gehouden. 1.5 Verduurzamen van gemeentelijke ICT-oplossingen Op dit moment wordt er in de gemeente gewerkt aan een Actieplan Groene ICT. Dit naar aanleiding van het initiatiefvoorstel van het voormalig lid Timman (D66). In dit actieplanplan Groene ICT wordt ingegaan op het verduurzamen van gemeentelijke ICT-oplossingen, waarbij inkoop een belangrijke rol speelt.

Het actieplan wordt met de raad gedeeld in het tweede kwartaal van 2022. 2. Digitale-rechten-toets als onderdeel van de inkoopprocedure Het college neemt de uitnodiging in de motie aan en gaat onderzoeken of de vorm van een standaardtoets en de verplichting in een inkoopproces de beste vorm is binnen het bredere doel om mensenrechten te borgen bij de inzet van ICT en het gebruik van data. In plaats van een procedurele toets, veelal achteraf, kan ook vooraf bij de softwareontwikkeling afspraken worden gemaakt voor het borgen van mensenrechten. De afspraken zijn vanzelfsprekend ook van toepassing op software die we als gemeente(n) zelf ontwikkelen. De ICT die wij als gemeente inkopen en de data die we gebruiken moeten in lijn zijn met het beleid van de gemeente. De (digitale) rechten mogen niet worden geschaad. Een ‘digitale-rechten-toets’ kan duidelijk maken welke eisen we stellen aan ethisch en verantwoorde technologie en kan inzichtelijk maken welke maatregelen leveranciers hebben genomen om digitale rechten te waarborgen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 7 december 2021 Pagina 4 van 4

In het voorjaar van 2022 informeert wethouder Meliani de raad over de resultaten van de haalbaarheid van het onderzoek naar mogelijke invoering van een digitale-rechten-toets. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder Inkoop

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Touria Meliani Wethouder ICT en Digitale Stad