Raadsinformatiebrief afdoening-motie 563 GVB kids vrij

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 10 december 2024 Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit Melanie van der Horst Verkeer & Openbare Ruimte, bestuurlijke.zaken.vor@amsterdam.nl Afdoening motie 563 van leden Asruf, IJmker, Moeskops, Koyuncu, Kabamba en Ahmadi inzake in 2026 een heel jaar gratis OV voor kinderen

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 13 november 2024 heeft uw raad bij de behandeling van het vaststellen van de begroting 2025 motie 563 van raadsleden Asruf, IJmker, Moeskops, Koyuncu, Kabamba en Ahmadi aangenomen. Daarin wordt het college gevraagd om 1. Gratis OV voor kinderen tussen de 4 en 11 jaar in 2026 een heel jaar aan te bieden; 2. In 2025 tijdig voorbereidingen te treffen voor de uitvoering van deze actie, rekening houdend met de 1 miljoen euro die eerder structureel is vrijgemaakt voor gratis OV voor kinderen van 4 tot en met 11 jaar; 3. Hiervoor incidenteel 3 miljoen euro vrij te maken in Begroting 2026 en dit te dekken uit de op pagina 10 van de Begroting benoemde 100 miljoen euro die achter de hand wordt gehouden om bezuinigingen van het Rijk zo nodig tijdelijk te kunnen opvangen, gezien het belang dat wij eraan hechten om nu een aantal zaken te dekken die niet op de besluitvorming in de Voorjaarsnota kunnen wachten. Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie: 1. Ik ben verheugd u te kunnen mededelen dat deze motie, die een aanvulling is op amendement 615 accent ‘Gratis OV voor kinderen in 2025’, ons de mogelijkheid geeft om voor een langere periode een verbeterd reisproduct aan te bieden.

Daarnaast is eerder dit jaar motie 321.24 aangenomen met de wens van de raad om gratis OV ook beschikbaar te stellen voor schoolgaande kinderen tijdens de ochtendspits. Door middel van motie 563 kan dit worden uitgevoerd in 2026. Voor de uitvoering van het amendement voor 2025 is gekozen voor een actieperiode van de zomervakantie tot en met de kerstvakantie (12 juli 2025 t/m 4 januari 2026). Aangezien de actieperiode voor 2026, vanwege motie 563, het hele jaar zal zijn, sluiten de actieperiodes nu op elkaar aan. Dit was voor het college aanleiding om opnieuw met GVB in gesprek te gaan om de reisproducten van 2025 en 2026 aan elkaar te koppelen. Tijdens de actieperiode van 2025 is het gratis reizen geldig van 9.00 tot 21.00, terwijl voor de actieperiode van 2026 ook de ochtendspits dient te worden meegenomen. Omdat het niet mogelijk is om hier één reisproduct van te maken, hebben we de begin- en eindtijd gelijkgetrokken voor anderhalf jaar en zijn we met GVB overeengekomen om gratis reizen

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 december 2024 Pagina 2 van 3

tijdens de ochtendspits ook in 2025 aan te bieden. Dit betekent dat kinderen anderhalf jaar van 7.00 tot 21.00 uur gratis met het OV kunnen reizen met één helder reisproduct van de zomervakantie 2025 tot en met de kerstvakantie 2026. GVB heeft te maken met een drukke ochtendspits en deze actie zal leiden tot extra druk op de voertuigen. GVB gaat de effecten op de ochtendspits daarom monitoren. Ik heb u eerder geïnformeerd dat de aanvraag kan worden ingediend met behulp van DigiD. Hiervoor is gekozen, omdat in 2023 minimaal 17 procent misbruik is geconstateerd. De kans op misbruik bij een open aanvraag wordt groter bij een structurele invulling van de actie, omdat de actie met een doorlopend reisproduct nog aantrekkelijker is. De middelen die beschikbaar gesteld worden dienen daadwerkelijk bij de doelgroep terecht te komen. Daarom zal in het vervolg DigiD, als zijnde een algemeen geaccepteerd identificatiemiddel van de overheid, weer worden toegepast voor een automatische leeftijdscontrole. Ouders/verzorgers kunnen eventueel via buurtteams hulp krijgen met het aanvragen van DigiD. Daarnaast kunnen ongedocumenteerde kinderen langsgaan bij buurtteams om daar handmatig de aanvraag te doen. De betrokken stichtingen, zoals Stichting Leergeld, kunnen verwijzen naar de buurtteams. Op deze manier is het reisproduct voor alle kinderen beschikbaar. 2.

Doordat de uitvoering van 2026 aan die van 2025 wordt gekoppeld, is het noodzakelijk om nu al afspraken te hebben gemaakt met GVB. Het reisproduct dat aankomende zomervakantie ingaat, moet in het begin van 2025 al worden geïmplementeerd in alle bussen, trams en metro’s zodat de voertuigen het product herkennen. Daarom wordt u nu al geïnformeerd. Verdere voorbereidingen bij zowel de gemeente als GVB lopen door in 2025. Tegelijkertijd met motie 563 is ook motie 566 ‘bewegingsarmoede en effecten van gratis OV’ aangenomen. Hierin wordt gevraagd om in 2026 onderzoek te doen naar de effecten van het aanbieden van gratis OV voor kinderen op hun fiets- en loopgedrag en daarmee op het bewegen van deze kinderen, ook van en naar school. Hiervoor worden voorbereidingen getroffen om dit uit te voeren. We zullen u in het eerste kwartaal van 2025 al informeren over het onderzoek naar het gebruik van de actie in 2024, waarin het effect van gratis OV op het loop- en fietsgedrag van kinderen al wordt meegenomen. 3. Door de koppeling van beide jaren is een bedrag beschikbaar van 5,3 miljoen euro. Dit bestaat uit de eerdere gereserveerde 1,3 miljoen euro voor 2025 (1 miljoen euro vanuit amendement 615 accent en 300.000 euro vanuit budget Plan Versterken OV), 1 miljoen euro vanuit amendement 615 accent voor 2026 en 3 miljoen euro vanuit motie 563.

GVB kan in principe het voorgestelde product voor beide jaren aanbieden voor dit bedrag, tenzij de prijsindexatie in 2026 hoger is dan 5 procent. Dit wordt landelijk vastgesteld en wordt pas in 2025 bekendgemaakt. Vanwege de onzekerheid hierover is afgesproken dat de gemeente en GVB in gesprek gaan over extra compensatie in het geval de prijsindexatie hoger is dan 5 procent. Ter vergelijking: voor 2025 bedraagt de prijsindexatie 3,34 procent.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 december 2024 Pagina 3 van 3

Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit

Bijlage 1. Motie 563 van lid Asruf c.s. inzake in 2026 een heel jaar gratis OV voor kinderen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl