Raadsinformatiebrief afdoening motie 338 stages ongedocumenteerden ondertekend 0909.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 9 september 2025 MBO en toeleiding arbeidsmarkt Sofyan Mbarki Directie onderwijs (bestuurszaken.onderwijs@amsterdam.nl) Afdoening motie 338 van de leden Bentoumya (Groenlinks), Schmit (D66), Belkasmi (PvdA) en Broersen (Volt) inzake ongedocumenteerde mbostudenten

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 17 juli 2024 heeft uw raad bij de behandeling van het Amsterdams Stagepact MBO motie 338 van de raadsleden Bentoumya (Groenlinks), Schmit (D66), Belkasmi (PvdA) en Broersen (Volt) aangenomen. In de betreffende motie wordt het college verzocht om: 1. Bij de uitvoering van het mbo-stagepact ook specifieke aandacht te hebben voor de groep ongedocumenteerde studenten; 2. Hiertoe samen met organisaties die met ongedocumenteerde Amsterdammers werken en met onderwijsinstellingen in kaart te brengen hoe om te gaan met de obstakels bij het vinden van een stage, zoals het aanvragen van een VOG of ontbreken van een verzekering; 3. In gesprek te treden met onderwijsinstellingen over de mogelijkheden om deze groep studenten extra te ondersteunen in het vinden van een passende stage; 4. Mbo-studenten op te nemen in de pilot voor ongedocumenteerde studenten. Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie: We herkennen het beeld dat ongedocumenteerde mbo-studenten moeilijkheden kunnen ervaren bij het volgen van een mbo-studie en in het bijzonder het vinden van een stage.

Samen met de mbo-instellingen en organisaties die met ongedocumenteerde Amsterdammers werken hebben we verschillende acties ondernomen waarmee we inzetten op het verminderen en zo veel mogelijk wegnemen van de moeilijkheden die deze groep ervaart. Per onderdeel van de motie treft u hieronder de reactie van het college aan. Ad 1. Bij de uitvoering van het mbo-stagepact ook specifieke aandacht te hebben voor de groep ongedocumenteerde studenten. Op het gebied van stages heeft de gemeente enkele jaren geleden al verschillende acties ondernomen om de moeilijkheden die deze groep ervaart in te perken en hen zo veel mogelijk

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 september 2025 Pagina 2 van 4

dezelfde kansen te bieden bij het vinden van een stage zoals reguliere mbo-studenten die hebben onder het Amsterdams Stagepact MBO. De volgende acties zijn ondernomen: 1. Er is een integriteitsformulier ontwikkeld dat geldt als vervanging van het VOG. 2. Er is een aansprakelijkheidsverzekering afgesloten voor bedrijven die een ongedocumenteerde jongere in dienst nemen. Dit moet de drempel voor werkgevers om deze studenten een stageplaats aan te bieden verlagen. 3. De gemeente biedt zelf ook stageplaatsen aan voor deze groep. In deze gevallen zijn ongedocumenteerde studenten automatisch verzekerd door de gemeente. Voor de groep die jonger is dan 18 jaar op het moment van starten aan de opleiding geldt dat zij het recht hebben om de opleiding af te maken. Een stage is vaak onderdeel van de opleiding. Er geldt dan ook een uitzondering voor werkgevers om deze groep een stageplek aan te bieden. Onder andere door bovengenoemde maatwerkoplossingen zijn de mogelijkheden voor deze groep om een passende stage te vinden verbeterd. Toch bieden deze oplossingen niet in alle gevallen uitkomst. Met name in specifieke sectoren, zoals de zorg en in het veiligheidsdomein, blijft deze groep moeilijkheden ondervinden bij het vinden van een stage.

De gemeente staat in nauw contact hierover met de mbo-instellingen, zodat in voorkomende gevallen gezamenlijk kan worden gezocht naar een passende oplossing. Ad 2. Hiertoe samen met organisaties die met ongedocumenteerde Amsterdammers werken en met onderwijsinstellingen in kaart te brengen hoe om te gaan met de obstakels bij het vinden van een stage, zoals het aanvragen van een VOG of ontbroken van een verzekering; Ad 3. In gesprek te treden met onderwijsinstellingen over de mogelijkheden om deze groep studenten extra te ondersteunen in het vinden van een passende stage. De uitzondering voor werkgevers om ongedocumenteerde jongeren een stageplek aan te bieden is niet van toepassing op de groep die ouder dan 18 jaar is op het moment van starten aan de opleiding. Voor deze groep maakt huidige wetgeving het nagenoeg onmogelijk om een mboopleiding te starten en om stage te lopen. Het afgelopen jaar is de gemeente samen met de drie Amsterdamse mbo-instellingen (ROC van Amsterdam, Hout- en Meubileringscollege en Mediacollege) en het Amsterdams Solidariteits Komitee Vluchtelingen (hierna ASKV) een werkgroep gestart om de obstakels die deze groep doorgaans ervaart in kaart te brengen. Achterliggend doel is ook geweest om te onderzoeken of het mbo kan toetreden tot het bestaande convenant met hbo- en wo-instellingen over ongedocumenteerde studenten.

Het blijkt dat de uitdagingen in het mbo op een aantal punten (nog) ingewikkelder zijn dan in het hbo en het wo. Knelpunten voor ongedocumenteerden in het MBO • Ongedocumenteerde jongeren die op het moment dat zij starten met een opleiding 18 jaar of ouder zijn, kunnen op grond van de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) niet worden ingeschreven voor een bekostigde mbo-opleiding. • Het faciliteren van het verkrijgen van een studieverblijfsvergunning vormt een belangrijk onderdeel van het convenant met hbo en wo-instellingen. Dit lijkt gezien de huidige weten regelgeving geen reëel doel te zijn voor het mbo. Dit komt vooral doordat een mbo-

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

•

•

Datum 9 september 2025 Pagina 3 van 4

student in slechts heel specifieke situaties in aanmerking komt voor een studieverblijfsvergunning. Voor het mbo geldt dat stages een veel grotere rol hebben in het onderwijs dan voor het hbo en wo het geval is. Dit vormt een grote belemmering voor het kunnen afronden van een studie. Er geldt een streng verbod op arbeid, met een boete die kan oplopen tot € 8.000 per illegaal tewerkgestelde werknemer. Stages voor ongedocumenteerde jongeren vallen ook onder dit verbod. Een extra obstakel voor ongedocumenteerde mbo-studenten is dat niveau 1, 2, 3 en 4 afzonderlijke opleidingen zijn. Een student kan niet zomaar doorstromen van bijvoorbeeld niveau 2 naar niveau 3 als de student intussen 18 jaar is geworden. Dit belemmert voor deze groep om door te studeren binnen het mbo.

Naast het in kaart brengen van de knelpunten, is een verkenning gestart van mogelijke manieren waarop de belemmeringen waar ongedocumenteerde meerderjarige jongeren tegenaan lopen, weg te nemen zijn. Met de mbo-instellingen heb ik afgesproken om deze mogelijkheden het komend half jaar verder te onderzoeken en waar mogelijk verder vorm te geven. We onderzoeken de mogelijkheden ten aanzien van: a. afbakening van de doelgroep b. het lopen en afronden van (vervangende) stages c. alternatieven voor diplomering d. mogelijkheden voor contractonderwijs e. de route naar werkvisa voor krapteberoepen f. afspraken met hbo-instellingen over vervolgen opleiding op het hbo g. de toegang tot het studiefonds voor ongedocumenteerde studenten (alternatief voor studiefinanciering) h. de mogelijkheden om met het Rijk in gesprek te gaan om de mogelijkheden voor (een specifieke groep) ongedocumenteerde mbo-studenten te vergroten Daarnaast hebben de mbo-instellingen, het Samenwerkingsverband voortgezet onderwijs Amsterdam-Diemen (hierna SWVVO) en de gemeente afgesproken om de informatievoorziening richting ongedocumenteerde scholieren, studenten, medewerkers en werkgevers te verbeteren. Daarbij is ook aandacht voor de informatievoorziening over ondersteuning op andere leefgebieden (bijvoorbeeld door maatschappelijke initiatieven).

Onderdeel daarvan is de afspraak dat de mbo-instellingen casussen die voorbijkomen met extra aandacht oppakken en kijken naar de mogelijkheden binnen het onderwijs. Ook verwijzen zij eventueel door naar andere ondersteunende instanties. Waar nodig wordt hierbij ook de directie Onderwijs en/of een stagemakelaar betrokken. Ad 4. Mbo-studenten op te nemen in de pilot voor ongedocumenteerde jongeren. De gemeente heeft samen met de mbo-instellingen gewerkt aan het verzoek van de leden om ook mbo-studenten op te nemen in de pilot voor ongedocumenteerde studenten in het hbo en wo. Deze pilot maakt het mogelijk dat Amsterdamse jongeren zonder verblijfsvergunning kunnen studeren aan een hogeschool of universiteit.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 september 2025 Pagina 4 van 4

Dit najaar zal via een bestuurlijk overleg met de bestuurders van alle huidige en beoogde partners (wo, hbo, mbo, SWVVO en gemeente) worden besloten over de toetreding van het mbo tot het bestaande convenant met een voor hen passende invulling. In eerste instantie zal voor de afspraken die betrekking hebben op het mbo gekozen worden voor een pilotvorm. Deze passende invulling wordt de komende maanden verder uitgewerkt. Gezien de complexiteit van de uitdagingen voor het mbo is het niet mogelijk om de gemaakte afspraken in het hbo en wo een-op-een over te nemen voor het mbo. Daarom worden aan de hand van maatwerk voor het mbo waar mogelijk alternatieve afspraken vastgelegd. De gemeente zet zich er samen met de Amsterdamse mbo-instellingen voor in om ongedocumenteerde gewortelde mbo-studenten zo veel mogelijk dezelfde kansen te bieden als reguliere studenten. Door bestaande wetgeving is dit (nog) niet mogelijk voor alle ongedocumenteerde mbo-studenten en met het in juli jl. door de Tweede Kamer aangenomen wetsvoorstel ‘Asielnoodmaatregelenwet’ staat de gelijke behandeling van deze Amsterdamse jongeren nog verder onder druk. Ongedocumenteerd zijn wordt daarmee strafbaar. Het college heeft grote zorgen over de gevolgen van dit voorstel voor onze ongedocumenteerde kinderen en jongeren.

De kans is groot dat zij nog onzichtbaarder en kwetsbaarder worden, wat ook gevolgen zal hebben voor hun recht op onderwijs. We blijven eraan werken om het perspectief van deze jongeren binnen het onderwijs te verbeteren. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki Wethouder MBO en toeleiding arbeidsmarkt

Bijlagen 1. Motie 338

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl