Raadsinformatiebrief afdoening motie 234_25.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 6 oktober 2025 ICT en Digitale Stad Alexander Scholtes Digitale Strategie en Informatie (bestuurszaken.dii@amsterdam.nl) Afdoening motie 234.25 van het lid IJmker inzake het verbod op biometrische surveillance

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad op 11 en 12 juni 2025 heeft uw raad bij de behandeling van de notitie over een lobby inzake de nationale uitzonderingen op het Europees verbod op biometrische surveillance motie 234.25 van het raadslid IJmker (GroenLinks) aangenomen. Daarin wordt het college gevraagd om: 1. zich uit te spreken voor een verbod op biometrische surveillance-technieken, zoals gezichtsherkenning, 2. dit standpunt uit te dragen in de lobby richting de wetgever, en 3. te onderzoeken wat ervoor nodig is om lokaal strengere wetgeving te ontwikkelen op het gebied van biometrische surveillance-technieken. Het college kan deze motie uitvoeren. Biometrische surveillance en een lokaal strenger verbod Bij biometrie worden lichaamskenmerken (zoals een gezichtsprofiel) omgezet in een getallenreeks. Dat kan worden ingezet om iemand te identificeren. Dan zoekt software in een database met profielen waarvan de naam bekend is (en waarschijnlijk ook andere gegevens). Als de geïdentificeerde persoon gevolgd wordt, dan is er sprake van biometrische surveillance. In het Amsterdamse coalitieakkoord uit 2022 staat dat er een verbod komt op biometrische surveillancetechnieken, zoals gezichtsherkenning. De inmiddels vastgestelde AI-verordening reguleert op Europees niveau gezichtsherkenning en andere vormen van biometrische identificatie.

Het college heeft de raad in een brief van 3 augustus 2022 geïnformeerd dat: • de gemeente Amsterdam voor de uitvoering van haar eigen publieke of privaatrechtelijke taken géén systemen met biometrische surveillance-technieken zal inzetten; en • de gemeente de inzet van deze technologieën door rechtshandhavende instanties als politie en justitie niet kan verbieden. Hierop is hogere regelgeving van toepassing, zoals de Europese AI-verordening. De Europese AI verordening is inmiddels (deels) inwerking getreden. De AI-verordening deelt AIsystemen in in meerdere categorieën, waarvan voor de onderhavige discussie de categorieën ‘verboden’ en ‘hoog risico’ van belang zijn.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 6 oktober 2025 Pagina 2 van 2

Onder de verboden systemen vallen systemen die op grote schaal en ongericht gezichten scannen en daarvan een databank aanleggen, evenals systemen die personen realtime identificeren en volgen. De Europese verordening staat lidstaten toe om in nationale wetgeving maximaal drie uitzonderingen voor rechtshandhaving op te nemen, waarmee personen toch realtime kunnen worden geïdentificeerd en gevolgd. Kort samengevat betreft dit: • Het zoeken naar vermiste personen of slachtoffers van ernstige misdrijven (zoals ontvoering of mensenhandel); • Het voorkomen van levensbedreigende situaties (bijvoorbeeld terroristische aanslagen); • Het lokaliseren van verdachten van ernstige misdrijven (zoals voortvluchtige topcriminelen). De Nederlandse regering heeft nog geen nationale wetgeving opgesteld over het toestaan van deze uitzonderingen. Het gebruik van realtime biometrische surveillance is op dit moment dus verboden in Nederland. Op ministerieel niveau wordt op dit moment verkend welke van de 3 genoemde uitzonderingen zouden moeten worden toegestaan en hoe het bijbehorende wetgevingstraject er uit zou moeten zien. Het college zal het standpunt van de gemeenteraad overbrengen aan het verantwoordelijke ministerie, waarbij de onwenselijkheid van biometrische surveillance wordt benadrukt.

Indien de wetgever desondanks voornemens is om hiervoor nationale uitzonderingen te regelen, onderstreept het college de noodzaak van een beperkte invulling van deze uitzonderingen. De motie vraagt het college ook om te onderzoeken wat ervoor nodig is om lokaal strengere wetgeving te ontwikkelen op het gebied van biometrische surveillance-technieken. Het college zal hieraan gehoor geven door een extern juridisch onderzoek te laten uitvoeren. Na intern juridisch advies concludeert het college dat de ruimte voor lokaal strengere regelgeving nihil is, omdat de regulering van AI-systemen Europees is vastgelegd, met slechts beperkte ruimte voor nationale wetgevers. U wordt geïnformeerd over de uitkomsten van dit externe onderzoek. Mocht blijken dat er ruimte bestaat voor lokale strengere regelgeving, dan wordt de raad geïnformeerd over de wenselijkheid van een dergelijk lokaal nader verbod. Conclusie Hiermee beschouwt het college de motie als afgedaan. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Alexander Scholtes Wethouder ICT en Digitale Stad

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl