Raadsinformatiebrief afdoening motie 15 Van der Veen c.s. onzichtbaar geweld, lhbtiq+en seksueel geweld

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 20 januari 2026 Zorg en Maatschappelijke Ontwikkeling Alexander Scholtes Beleid Jeugd en Zorg, Diversiteit Afdoening motie 15 van Van der Veen c.s. inzake onzichtbaar geweld: lhbtiq+ en seksueel geweld.

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 24 januari 2024, heeft uw raad bij de behandeling van agendapunt 21 de motie 15 van de leden Van der Veen c.s. inzake onzichtbaar geweld: lhbtiq+ en seksueel geweld aangenomen1. De motie verzoekt het college van burgemeester en wethouders op korte termijn om: 1. Aanbod te realiseren om de bespreekbaarheid van slachtofferschap van seksuele intimidatie en seksueel geweld binnen de lhbtiq+-gemeenschap te vergroten; 2. Kennis te vergroten binnen de lhbtiq+-gemeenschap over beschikbare ondersteuning van slachtoffers van seksuele intimidatie en seksueel geweld; 3. Hiervoor € 50.000 vanuit het budget van Diversiteit in te zetten in het kader van de samenwerking met OOV en Zorg voor het bijdragen aan de sociale veiligheid van de lhbtiq+-gemeenschap. En te onderzoeken of en hoe structureel: 4. De kennis en expertise over lhbtiq+ in relatie tot seksueel geweld te vergroten en dit in samenspraak met het lhbtiq+-netwerk in de stad te doen; 5. De verschillende domeinen- zorg, veiligheid, publieke gezondheid en preventie én diversiteit met elkaar te verbinden en te bespreken op welke wijze de doelgroep in beeld is en waar aanknopingspunten liggen om het thema in beleid te verankeren; 6.

Aanbod te realiseren voor laagdrempelige en gepaste hulpverlening na seksuele intimidatie en seksueel geweld onder de lhbtiq+-gemeenschap. Op 11 december 2024 heeft u een eerdere afdoening van motie 15 ontvangen2. In de brief werd u geïnformeerd over de volgende uitvoering van de motie: •

1 2

Er zijn voorlichtingsbijeenkomsten, campagnes en exposities gericht op lhbtiq+gemeenschap om HGKM en seksueel geweld bespreekbaar te maken georganiseerd.

Motie: Onzichtbaar geweld: LHBTIQ+ en seksueel geweld Afdoening motie 15 van Van der Veen c.s. inzake onzichtbaar geweld: lhbtiq+ en seksueel geweld.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

•

•

• • • •

•

•

Datum januari 2026 Pagina 2 van 5

Naar aanleiding van de aanbevelingen van het onderzoek 'Onzichtbaar in twee werelden' over geweld jegens trans personen heeft Veilig Thuis twee signaalkaarten over huiselijk en seksueel geweld vanwege genderidentiteit en genderexpressie ontwikkeld. Ook is er een training 'signalerend in gesprek over HGKM met iemand uit de lhbtiq+gemeenschap' voor huisartsen, verpleegkundigen, psychologen, wijkteams en vertrouwenspersonen Movisie heeft de resultaten benut om een handreiking te ontwikkelen voor HGKMprofessionals met specifieke kennis over lhbtiq+ en huiselijk geweld. Er zijn meerdere trainingen voor lokale teams in Amstelland gemeenten, JBRA, Levvel en Veilig Thuis gericht op ondersteuning van lhbtiq+ slachtoffers gegeven. Voorlichtingsbijeenkomsten voor lhbtiq+ aandacht functionarissen en Blijf Groep over chemsex en seksueel geweld bespreekbaar maken Er heeft een werkconferentie op 8 oktober 2024 plaatsgevonden voor professionals uit (jeugd)zorg- en veiligheidsketen om handvatten te bieden voor de omgang en hulp aan hulpvragers uit de lhbtiq+-gemeenschap. Het Centrum Seksueel Geweld (CSG) maakte haar zorg toegankelijker door actieve bekendmaking van de inlooplocatie, het bundelen van therapie- en lotgenootgroepen in een folder, en de ontwikkeling van een sociale kaart die routes naar hulpverlening inzichtelijk maakt.

Ten slotte, is er toegezegd dat het CSG een lhbtiq+ aandachtsfunctionaris zou aanstellen om het toegankelijk, beter bereikbaar en passender maken van de zorg na ongewenste seksuele ervaringen.3

Motie 15 afhandeling - hernieuwd Het gerealiseerde aanbod benoemd in de motie afhandeling van december 2024 was hoofdzakelijk gericht op het opleiden van professionals uit de hulpverlening en het veiligheidsdomein in het herkennen en bespreekbaar maken van huiselijk geweld en seksueel geweld jegens lhbtiq+personen. Aanleiding hernieuwde afhandeling Naar aanleiding van het verzoek vanuit de gemeenteraad, tijdens de commissie OZA vergadering van november 2024, om informele partijen binnen de lhbtiq+-gemeenschap meer in positie te zetten, handelen wij de motie opnieuw af. Het college onderschrijft het belang om informele partijen te betrekken bij de hulp en ondersteuning voor lhbtiq+-slachtoffers van seksueel geweld. In deze hernieuwde afhandeling staat de samenwerking met informele organisaties centraal. Voor de motie is er €50.000,- vrijgemaakt vanuit de afdeling Diversiteit. Dit budget was nog volledig beschikbaar en is nu, samen met middelen uit het regionaal beleidskader, ingezet voor de hernieuwde uitvoering van de motie, met de focus op samenwerking met informele organisaties binnen de lhbtiq+-gemeenschap Urgentie van de problematiek Het college is van mening dat de rol van organisaties die specifiek werken met en voor lhbtiq+slachtoffers van seksueel geweld cruciaal is. Deze organisaties zijn onmisbare partners: zij 3

Het CSG een (mannelijke) casemanager aan, die extra aandacht heeft voor mannen, jongens en lhbtiq+-personen.

2

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum januari 2026 Pagina 3 van 5

beschikken over diepgaande kennis van de specifieke problematiek, hebben vertrouwen opgebouwd binnen de gemeenschap en kunnen als brug fungeren tussen slachtoffers en reguliere hulpverlening. Daarom zijn deze organisaties actief betrokken bij zowel de uitvoering van deze motie als in de ontwikkeling van beleid. Het college vindt het belangrijk om aandacht te hebben voor mensen die een grotere kans hebben op slachtofferschap. Lhbtiq+-personen lopen verhoogd risico op seksueel grensoverschrijdend gedrag. Bovendien zijn de gevolgen hiervan ernstiger doordat discriminatie, minderheidsstress en gebrek aan adequate herkenning en ondersteuning elkaar versterken.456 Dit vraagt om specifieke aandacht en een gerichte aanpak. Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie: Ad 1. Aanbod te realiseren om de bespreekbaarheid van slachtofferschap van seksuele intimidatie en seksueel geweld binnen de lhbtiq+ gemeenschap te vergroten; Ad 2. Kennis te vergroten binnen de lhbtiq+ gemeenschap over beschikbare ondersteuning van slachtoffers van seksuele intimidatie en seksueel geweld; Ad 4. De kennis en expertise over lhbtiq+ in relatie tot seksueel geweld te vergroten en dit in samenspraak met het lhbtiq+ netwerk in de stad te doen; Ad 6. Aanbod te realiseren voor laagdrempelige en gepaste hulpverlening na seksuele intimidatie en seksueel geweld onder de lhbtiq+ gemeenschap.

Proces en brainstormsessies Naar aanleiding van de motie Onzichtbaar geweld: LHBTIQ+ en seksueel geweld vonden er op 1 juli en 29 oktober 2025 twee brainstormbijeenkomsten plaats met partijen die zich inzetten tegen seksueel geweld onder lhbtiq+-personen. Hierbij waren de volgende partijen uitgenodigd: MenAsWell, Bi+ Nederland, Stichting OndersteBoven, Veilige Haven, COA, RITA community, LHBT Asylum Support, HVO Querido, No Limits Art Castle, Transgender Netwerk, Trans United, Centrum Seksuele Gezondheid GGD. De bijeenkomsten vonden plaats bij het Centrum Seksueel Geweld (CSG) in Amsterdam. Brainstorm 1 juli 2025: Gewenst toekomstbeeld en belemmeringen De eerste bijeenkomst focuste op het in kaart brengen van de huidige situatie en hoe we meer bespreekbaarheid, bekendheid en toegankelijkheid kunnen creëren. Er is besproken wat het gewenste toekomstbeeld is, wat de stappen zijn om daar te komen, wat het tegen kan werken en wat mogelijke risico's zijn. Gewenste toekomstbeeld Het gewenste toekomst beeld omvat vier pijlers: • Veiligheid en vrijheid: jezelf zijn zonder angst voor geweld of intimidatie.

4

Joemmanbaks, F., & Derckx, T. (2024). Minderheidsstress onder lhbti+ personen. Rutgers. Rutgers. (z.d.). Seksuele grensoverschrijding bij LHBTI-personen. https://seksindepraktijk.nl/themas/seksuelegrensoverschrijding/kennis/doelgroepen/lhbti/ 6 GGD Amsterdam. (2025). Factsheet LHBTQIA+ en mentale gezondheid: Wat we weten over de mentale gezondheid van LHBTIQ+ Amsterdammers [Brochure]. GGD Amsterdam. https://www.ggd.amsterdam.nl/publish/pages/1074880/brochure-lhbtqia-en-mentale-gezondheid-wt25.pdf 5

3

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

• • •

Datum januari 2026 Pagina 4 van 5

Bewustzijn en kennis: consent is normaal, iedereen herkent geweld en weet waar hulp te vinden. Toegankelijke hulpverlening: laagdrempelig, cultureel sensitief en genderspecifiek, zonder stigma. Gemeenschapskracht: open gesprekken, peer support en beweging naar échte acceptatie en intersectionaliteit.

Stappen naar het gewenste toekomstbeeld Om dit toekomstbeeld te bereiken zijn de volgende stappen nodig: • Toegankelijke hulpverlening met centraal meldpunt, vertrouwenspersonen en gerichte communicatie. • Kennis en educatie over consent, diversiteit en geweld in onderwijs en bij professionals. • Maatschappelijke verandering: daderfocus, handhaving, consent als norm en stigma doorbreken. • Monitoring waarbij slachtoffers meedenken en hulp een menselijk gezicht krijgt. Belemmeringen en risico’s De bijeenkomst heeft ook belangrijke belemmeringen en risico’s in kaart gebracht: • Psychosociale lasten: trauma, angst, schaamte, victim blaming en taboe binnen de community. • Structurele barrières: rigide systeem, versnippering, overbelaste organisaties, kwetsbare financiering, beleid zonder gemeenschap en wantrouwen jegens instanties. • Uitsluiting en veralgemening: vooroordelen, bi-/queer-/transfobie, over één kam scheren en stigmatisering van subgroepen. • Maatschappelijke tegenkrachten en gebrek aan sensitiviteit: geweld bagatelliseren, desinformatie, dalende acceptatie, lage aangiftebereidheid en professionals die nuance missen. De bijeenkomst heeft waardevolle inzichten opgeleverd en heeft bijgedragen aan het in kaart brengen van deze complexe problematiek.

Brainstorm 29 oktober 2025: Van hiaten naar concrete acties Tijdens de tweede bijeenkomst is en aan de hand van casuïstiek gekeken naar de hiaten in het zorglandschap voor lhbtiq+-personen die seksueel geweld hebben meegemaakt. Vanuit deze knelpunten is er gezamenlijk gewerkt tot het komen van concrete vervolgacties. Concrete vervolgacties De bijeenkomsten hebben geleid tot de volgende concrete acties: • Netwerkbijeenkomsten: Het organiseren van netwerkbijeenkomsten om op deze manier met elkaar als netwerkpartners persoonlijk in contact en op de hoogte te blijven van elkaars expertise. De eerste netwerkbijeenkomst zal begin 2026 plaatsvinden bij het RITA community center. • Doorontwikkeling sociale kaart: Het doorontwikkelen van de sociale kaart van het CSG in samenwerking met Stichting OndersteBoven. COA deelt daarbij hun bestaande sociale kaart die specifiek gemaakt is voor lhbtiq+-vluchtelingen. 4

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

•

• •

Datum januari 2026 Pagina 5 van 5

Trainingen Veilige Haven: Een verkenning en mogelijke uitwerking om de trainingen van Veilige Haven specifiek toe te spitsen op seksueel geweld. CSG en Veilige Haven trekken hierin samen op. Factsheet en handreiking Bi+ Nederland: Bi+ Nederland ontwikkelt samen met het CSG een factsheet en handreiking over bi+ personen en seksueel geweld voor professionals. Pilot MenAsWell: MenAsWell draait voor een halfjaar een pilot met een focus op mannelijke slachtoffers van seksueel geweld en het verstevigen van de samenwerking met het CSG. De pilot test gedurende een halfjaar hoe MenAsWell en het Centrum Seksueel Geweld samen effectieve hulp kunnen bieden aan mannelijke slachtoffers van seksueel geweld. MenAsWell biedt in de pilot therapeutische begeleiding, preventiecampagnes en trainingen. Na afloop wordt geëvalueerd of en hoe deze samenwerking kan worden voortgezet.

De brainstormsessies met informele partijen en ervaringsdeskundigen hebben concreet inzicht gegeven in de hiaten in de hulpverlening en hebben geleid tot concrete vervolgacties. Hiermee wordt gewerkt aan het vergroten van de bespreekbaarheid van seksueel geweld binnen de lhbtiq+ gemeenschap (Ad 1), het vergroten van kennis over beschikbare ondersteuning (Ad 2), het versterken van kennis en expertise in samenspraak met het lhbtiq+ netwerk (Ad 4), en het realiseren van laagdrempelige en gepaste hulpverlening (Ad 6). Ad 3. Hiervoor € 50.000 vanuit het budget van Diversiteit in te zetten in het kader van de samenwerking met OOV en Zorg voor het bijdragen aan de sociale veiligheid van lhbtiq+ personen. De vervolg acties worden deels vanuit het Regionaal Beleidskader HGKM en SG gefinancierd en deels via de budgetten van Diversiteit. Ad 5. De verschillende domeinen zorg, veiligheid, publieke gezondheid en preventie én diversiteit met elkaar te verbinden en te bespreken op welke wijze de doelgroep in beeld is en waar aanknopingspunten liggen om het thema in beleid te verankeren. Er is vanuit de afdeling Jeugd, Zorg en Diversiteit (JZD) gerichte aandacht voor het thema seksueel geweld en grensoverschrijdend gedrag bij lhbtiq+-personen, zowel binnen het nieuwe Regionale Beleidskader HGKM en SG als in de uitvoering van beleid.

Hierbij worden partijen die zich inzetten voor de lhbtiq+-gemeenschap actief betrokken. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Alexander Scholtes Wethouder Zorg en Maatschappelijke ontwikkeling

5