Raadsinformatiebrief AEB 26 juni 2023

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 26 juni 2023 Deelnemingen AEB, Afval & Duurzaamheid en Financiën Reinier van Dantzig, Zita Pels en Hester van Buren DMC-Deelnemingen, deelnemingen@amsterdam.nl

Onderwerp

Beantwoording vragen cie FKD 22 juni mbt Vervolgbesluit AEB

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Afgelopen donderdag, 22 juni 2023, is in de commissie FKD met uitnodiging van de leden van commissie DC het voorgenomen besluit van het college behandeld om AEB te verkopen. De betreffende raadsvoordracht ligt deze week voor wensen en bedenkingen voor in uw raad. In heb uw commissie toegezegd voor de raadsbehandeling van 28 juni terug te komen op een aantal zaken. Voor de volledigheid heb ik in de brief ook de toezeggingen met een langere doorlooptijd opgenomen. Daarnaast stuur ik u het 13 juni 2023 door de Autoriteit Consument en Markt gepubliceerde definitieve besluit op. Dit bevat de toelichting op het ACM-besluit, met als voornaamste gevolg dat bij een nieuwe verkoopprocedure afvalverwerkers die actief zijn in het westen van Nederland (AVR en Attero) niet in aanmerking komen. Borging publiek belang - betaalbaarheid Ik heb u toegezegd voor de volgende raadsbehandeling de commissie per brief te informeren over de manier waarop het publieke belang bij verkoop geborgd gaat worden, in het bijzonder de betaalbaarheid van warmte en de afvalstoffenheffing voor inwoners. De betaalbaarheid is voor het college uiteraard ook een belangrijk publiek belang. Het is echter belangrijk om hierbij een onderscheid te maken tussen de verkoop van AEB en de inkoopprocedure van een afvalcontract.

De afvalstoffenheffing voor inwoners hangt direct samen met dat afvalcontract. De gemeente heeft nu een afvalcontract met AEB en dat loopt nog drie jaar. Die termijn is drie jaar, om als gemeente voldoende tijd te hebben om de nieuwe plaatsing van het afvalcontract te verzekeren. Na afloop van het huidige contract met AEB kan de gemeente het afval niet meer aan AEB gunnen via een zogenaamde inbesteding. Inbesteden mag alleen indien een onderneming voor minimaal 8o procent in overheidshanden is. De gemeente zal daarom een nieuwe procedure moeten opzetten om het contract opnieuw onder te brengen. Hoe de kosten van het nieuwe afvalcontract uitvallen is afhankelijk van de keuzes die de gemeente maakt in de nieuwe uitvraag en de marktomstandigheden op dat moment. Ik kan u

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 26 juni 2023 Pagina 2 van 4

namens mijn collega Pels toezeggen dat betaalbaarheid zwaar zal wegen in deze nieuwe aanbesteding. Het college heeft de betaalbaarheid van de afvalverwerking ook meegewogen in de verschillende scenario’s die zijn uitgewerkt voor de toekomst van AEB. De centrale vraag is dan of de betaalbaarheid beïnvloed wordt door de keuze voor een bepaald scenario. De conclusie is dat er een risico is dat de verwerking van afval na verkoop duurder kan worden. Maar dat is zeker geen gegeven en ook mogelijk in publieke scenario’s. Gesprek Ministerie van Binnenlandse Zaken - Screening Ik heb u toegezegd in gesprek te gaan met het Ministerie van Binnenlandse Zaken in relatie tot de screening van potentiële kopers van AEB. Dit gesprek zal rond de zomer plaatsvinden in de aanloop van het verkoopproces en de uitkomsten zullen worden meegenomen in de uitwerking van de verkoopvoorwaarden die worden gehanteerd in het verkoopproces. Tijdlijn verkoopproces Ik heb u toegezegd een tijdlijn te sturen van het verkoopproces (inclusief planning besluitvorming SI). Deze ontvangt u in deze brief. Eerst zal het college een finaal besluit gaan nemen, dit na het doorlopen van de wensen en bedenkinken procedure in de raad. De verwachting is dat het college dit voor aanvang van het zomerreces zal doen.

Van dat besluit zal nog geen definitief besluit tot uitnemen van de SI onderdeel zijn, omdat de uitwerking van de voorwaarden waaronder uitname SI kan plaatsvinden meer tijd in beslag zal nemen. Als het college besluit tot een verkoopproces voor AEB zullen na het besluit de voorbereidingen aanvangen. De gemeente zal samen met de verkoopadviseurs en de onderneming het precieze verkoopproces gaan vormgeven en de daarvoor benodigde onderzoeken laten uitvoeren. Een belangrijk onderdeel van de voorbereidingen is het goed inzichtelijk maken voor kandidaat kopers hoe de onderneming er precies voorstaat en dat waar dat toegevoegde waarde heeft ook extern laten valideren. Dit proces neemt in de regel enkele maanden in beslag. Omdat er twee jaar geleden eenzelfde traject is doorlopen kan het nu mogelijk sneller. Dit is ook voor de onderneming een belastende periode, dus er moet samen met de directie van AEB gezocht worden naar een goede balans tussen snelheid en wat de onderneming aan kan. Voordat het verkoopproces kan aanvangen moeten de voorbereidingen in voldoende mate zijn afgerond. Ik kan u daarbij aangeven dat de inzet van het college telkens is zowel een zorgvuldig proces te voeren als de onderneming AEB niet onnodig lang in onzekerheid te laten.

Als onderdeel van de voorbereiding op de verkoop zal tegelijk de uitwerking van de uitname van de SI in de komende periode vorm krijgen. Ook deze moet in voldoende mate zijn afgerond voordat het verkoopproces kan aanvangen. Het college zal het voorgenomen besluit over de uitname SI aan uw raad voorleggen, voor de start van het verkoopproces.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 26 juni 2023 Pagina 3 van 4

Wanneer de onderneming er klaar voor is, de voorbereidingen zijn afgerond en de marktomstandigheden het toelaten kan het verkoopproces aanvangen. Dit zal gebeuren met een aankondiging in breed verspreide media en gerichte uitnodiging van partijen die interesse hebben getoond door onze verkoopadviseur. De huidige inschatting is dat de verkoop niet voor eind november 2023 zal aanvangen. Dit kan ook op een later moment zijn. Na aanvang duurt een verkoopproces naar schatting zes tot negen maanden. De verwachting is dat er geen of geen langdurige toets door de ACM nodig zal zijn. Dit is uiteraard afhankelijk van welke kandidaat koper er aan het einde uitrolt. Overige toezeggingen Lange termijn strategie AEB De commissie heeft verzocht om de lange termijn strategie van AEB te delen met de raad. AEB heeft de afgelopen jaren geen ruimte gehad om een hernieuwede strategie te maken. Dit omdat de focus achtereenvolgens lag op het op orde brengen van de basis van de onderneming, een verkoopproces en daarna een periode van anderhalf jaar waarin de voorwaardelijke verkoop aan AVR daar geen ruimte voor bood. In die tijd is de kern van de visie blijven staan: toegroeien naar een duurzaam energie- en grondstoffenbedrijf. Waar bij is gekomen dat CO2 afvang en opslag daar onlosmakelijk onderdeel van is.

AEB is nu de vrijheid daar na het ACM-besluit wel toe is ontstaan bezig een hernieuwde strategie vorm te geven. Het college zal deze als deze na de zomer gereed is delen met de raad. Gesprekken Rijk over marktordening afval en grondstoffen Wethouder Pels heeft uw commissie toegezegd u op hoogte te houden van gesprekken met Rijk over het wegnemen van de meest vervuilende overcapaciteit van verbranding in Nederland en de marktordening voor teruggewonnen materialen uit afval. Plannen voor extra duurzaamheidinvesteringen Wethouder Pels zal u ook meenemen in de nog op te stellen plannen voor extra duurzaamheidsinvesteringen door de gemeente. Daarvoor wil het college uit de verkoopopbrengst een substantieel bedrag inzetten. Publicatie definitieve ACM-besluit In de bijlage treft u het finale besluit dat gepubliceerd is door de ACM op 13 juni 2023.1 De samenvatting van de ACM zelf is: ‘Dat als de overname door zou gaan, er een te machtig bedrijf zou ontstaan. Dat leidt tot hogere prijzen voor het verwerken van huishoudelijk afval en voor het verwerken van licht verontreinigd gevaarlijk afval. Gemeenten en inzamelaars berekenen die prijsstijging door aan 1

https://www.acm.nl/nl/publicaties/avr-mag-aeb-niet-overnemen-concentratiebesluit

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 26 juni 2023 Pagina 4 van 4

hun inwoners en klanten. AVR en AEB zouden samen veruit het grootste afval verwerkingsbedrijf van Nederland worden. De verwerkingscapaciteit van de twee partijen samen is ruim twee keer zo groot als de nummer 2. Samen zouden de partijen voor huishoudelijk afval in het westen van Nederland een marktaandeel van meer dan 60% krijgen.’ Het college maakt een andere analyse. En overweegt met AVR in beroep te gaan tegen het besluit. Dit besluit is nog niet genomen. Hoewel het college de analyse die onder het besluit van de ACM ligt niet deelt, geeft het besluit op zich wel inzicht in hoe de ACM de markt ziet. Dit kan voor een aankomend verkoopproces ook juist van waarde zijn. Het college is in de loop van het ACM proces kritisch geweest op een aantal van de conclusies van de ACM in het besluit. In het besluit wordt met name onvoldoende aangetoond waarom het wegvallen van AEB tot gevolg zou hebben dat de concurrentie op de aanbestedingsmarkt significant zal worden belemmerd. AEB heeft immers nauwelijks een bestaande aanwezigheid op die aanbestedingsmarkt. Daarbij is de ACM voorbarig uitgegaan van een scenario dat AEB ook bij een verbod van de verkoop aan AVR opnieuw verkocht zou gaan worden. Dat besluit wast ten tijde van het besluit van de ACM echter nog niet genomen. Het college overweegt met AVR in beroep te gaan tegen het besluit. Dit besluit is nog niet genomen.

Hoewel het college de analyse die onder het besluit van de ACM ligt dus niet deelt, geeft het besluit op zich wel inzicht in hoe de ACM de markt ziet. Dit kan voor een aankomend verkoopproces ook juist van waarde zijn. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Reinier van Dantzig Wethouder Deelnemingen – AEB

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl