Raadsinformatiebrief actualisatie referentienormen.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 29 november 2023 Maatschappelijke Voorzieningen, Zorg, Opvang, Kunst&Cultuur, Sport, Jeugd, Sociale Basis Marjolein Moorman, Alexander Scholtes, Rutger Groot Wassink, Touria Meliani en Sofyan Mbarki J. Hofman, j.hofman@amsterdam.nl

Onderwerp

Actualisatie referentienorm maatschappelijke voorzieningen

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. Amsterdam groeit hard. Het college hecht grote waarde aan dat deze groei samen met de sociale opgave op een verantwoorde wijze gebeurt. Hiertoe hebben wij in 2018 de referentienormen voor maatschappelijke voorzieningen, groen en spelen vastgesteld. Dit zijn richtlijnen die helpen bij het concreet maken van de sociale opgave naar fysieke gebouwen in de gebiedsontwikkeling. De richtlijnen dragen daarmee bij aan de opgave om een complete stad te bouwen. Aanleiding van een actualisatie De actualisatie van de referentienormen is reeds toegezegd in de uitvoeringsagenda omgevingsvisie die in 2021 met de raad is gedeeld. Die actualisatie is noodzakelijk omdat de referentienormen werken met woonmilieus. Woonmilieus zeggen iets over het type wijk dat gebouwd wordt, hoog stedelijk of een rustige woonwijk. Woonmilieus zijn gekoppeld aan het demografisch opbouwen van een gebied. Een rustige woonwijk met vaak grotere woningen leidt tot meer scholen per buurt dan een hoog stedelijke buurt met kleinere woningen en minder kinderen. In 2018 werden drie woonmilieus onderscheiden. Echter, in de Omgevingsvisie 2050 is een vierde woonmilieu toegevoegd. Hierop moet de referentienorm worden aangepast.

Tevens zijn er na vier jaar te werken met de referentienormen vanuit diverse beleidsterreinen nieuwe inzichten die verwerkt moeten worden (welke voorzieningen wel, welke niet opgenomen moeten worden en het aantal m2 per voorziening dat nodig zijn). Tenslotte is gemerkt dat de referentienormen politiek en ambtelijk te technocratisch en normatief benaderd worden. De referentienormen zijn geen harde cijfers maar een hulpmiddel om een opgave te bepalen. Bij het bepalen van de definitieve opgave aan maatschappelijke voorzieningen in een plangebied, moet bijvoorbeeld ook naar het bestaande (overschot of tekort aan voorzieningen) in de omliggende gebieden gekeken worden. En naar actuele beleidsontwikkelingen / -actualiteiten. Hiermee wordt de uitkomst van de referentienorm verrijkt en waar nodig aangepast op de specifieke situatie. Het is dan ook noodzaak om beter toe te lichten hoe de referentienormen toegepast moeten worden, dit wordt ook onderdeel van de actualisatie.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 29-11-2023 Pagina 2 van 3

De actualisatie is tevens aanleiding om te onderzoeken of er ontwikkelingen zijn in de stad die aanleiding geven om de huidige normen te wijzigen of aan te vullen. Voorbeelden hiervan zijn de toenemende vraag naar betaalbare ruimte voor maatschappelijke initiatieven, vernieuwende woon-zorg concepten en een grote opgave rondom asiel en vluchtelingen. In de actualisatie van de referentienormen lopen de groennorm en buitensportnorm (inclusief spelen) een apart proces, waar de raad ook apart over geïnformeerd wordt. Context referentienorm De in 2018 vastgestelde referentienormen Maatschappelijke Voorzieningen, hebben de afgelopen jaren een waardevolle bijdrage geleverd aan de complexe puzzel om een complete stad te (blijven) bouwen. De referentienormen zijn een hulpmiddel om bij gebiedsontwikkeling te bepalen hoeveel en welke maatschappelijke voorzieningen, zoals scholen, gezondheidscentra, huizen van de wijk, jongerencentra en/of kunst en cultuur in nieuwe gebieden/buurten nodig zijn. En dus hoeveel ruimte in de gebiedsontwikkeling voor sociale voorzieningen gereserveerd moeten worden. De referentienorm geeft op basis van het aantal te realiseren woningen en het woonmilieu richting voor de benodigde voorzieningen.

Als instrument helpen de referentienormen ook met keuzes rondom ruimtelijke en financiële reserveringen (MIP), of inpassingsvraagstukken in gebiedsontwikkeling, te voorzien van heldere onderbouwing. De referentienorm is geen instrument om vraag en aanbod in de bestaande stad mee te bepalen. Extra aandacht De afgelopen maanden hebben wij gezien dat er steeds meer vragen en opgaven zijn die speciale aandacht vragen bij deze actualisatie, te weten de positie van maatschappelijke initiatieven, woonzorgconcepten en de asielopgave. Met deze brief willen wij aangeven dat wij oog hebben voor deze ontwikkelingen en hier op acteren in de actualisatie. Maatschappelijke initiatieven We zien dat verschillen in de maatschappij steeds groter worden. Als college zetten we dan ook in op gelijke kansen, door onder andere ongelijk te investeren. We zien ook dat het vooral schuurt in de gebieden waar de stad verandert, waar nieuwbouw plaats vindt en de samenstelling van buurten verandert. De referentienorm als instrument kan dit nooit helemaal voorkomen, immers gaat de norm niet over de ruimte voor één of meerdere specifieke initiatieven. Wel vormen deze situaties extra aanleiding om nogmaals goed naar de normen te kijken.

En te zien of een nieuw type voorziening toegevoegd moet worden, dat een bestaande norm moet worden aangepast of dat er andere instrumenten zijn die aan deze opgave kunnen bijdragen. Woonzorgconcepten & (asiel)opvang Verder zien we steeds meer concepten op het snijvlak van wonen en zorg. In de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting zijn afspraken gemaakt waar wonen zich op richt. In de referentienorm is vastgelegd welke zorg- en opvangvoorzieningen er moeten komen. Op dit moment wordt nader onderzocht of hier nu nog ruimte tussen zit of dat we hiermee de opgave voldoende adresseren. Ook nemen we in de actualisatie mee of, en zo ja hoe, de toenemende opgave voor asiel- en vluchtelingenopvang vertaald kan worden naar een referentienorm. Op dit moment zijn hier nog geen normen voor, terwijl hier wel een wettelijke taak voor is. De referentienorm zou kunnen helpen deze opgaven in de groei van de stad beter mee te nemen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 29-11-2023 Pagina 3 van 3

Vervolg We zijn van mening dat het instrument referentienorm van waarde is voor de stad en door het te actualiseren de Amsterdammers geholpen worden bij het maken van een complete stad. Ook zien we de meerwaarde van maatschappelijke initiatieven als een essentieel onderdeel van een ongedeelde stad en dat zij kunnen bijdragen aan het bevorderen van kansengelijkheid. Daarnaast zien we de noodzaak voor voldoende zorg- en asielvoorzieningen in de stad en erkennen we dat die er niet vanzelf komen. Daarom onderzoeken wij of en hoe we deze opgave goed kunnen adresseren in de actualisatie van de referentienorm. Op 25 september jl. heeft de Rekenkamer Amsterdam een onderzoek naar de Amsterdamse referentienormen aangekondigd. Wij staan hierover in nauw contact met de Amsterdamse Rekenkamer en zorgen ervoor dat de actualisatie en het onderzoek goed op elkaar aangesloten blijven. Bij de geactualiseerde referentienorm die naar verwachting in Q2 2024 gereed is, wordt als onderdeel van de besluitvorming een notitie bijgesloten waarin wordt aangegeven of en hoe bovengenoemde knelpunten en bijbehorende afwegingen verwerkt zijn in de nieuwe normen. Deze wordt ter kennisname met u gedeeld. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder Coördinatie Maatschappelijke Voorzieningen

Sofyan Mbarki Wethouder Jongerenwerk

Rutger Groot Wassink Wethouder Opvang

Touria Meliani Wethouder Kunst & Cultuur

Alexander Scholtes Wethouder Zorg & sociale basis

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl