Raadsinfobrief ontwikkelingen THOR def.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 30 mei 2024 Portefeuille(s) Regelgeving en Handhaving Portefeuillehouder(s): Femke Halsema Behandeld door THOR, bestuurszaken.thor@amsterdam.nl Datum

Onderwerp

Ontwikkelingen binnen THOR, afdoening TA2023-000455 en motie 617

Geachte leden van de gemeenteraad, Regelmatig voer ik met de raad het debat over de inzet van handhaving in de openbare ruimte van Amsterdam. De opgave waar de directie Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte (THOR) voor staat is tweeledig. Enerzijds is dit een jonge directie die nog in ontwikkeling is, anderzijds vraagt de bruisende stad Amsterdam steeds vaker en meer om slimme en effectieve uitvoering van de handhavings- en toezichtstaken vanuit deze directie. Nu THOR ruim vier jaar bestaat, wil ik u informeren over de stappen die gezet worden om de uitvoering van het toezicht en de handhaving in de openbare ruimte in samenhang met de problematiek waar de stad Amsterdam mee te maken heeft, naar een hoger plan te tillen. 1. Jonge directie THOR De directie THOR werd in 2019 opgericht om tot een effectievere en efficiëntere uitvoering van het al bestaande toezicht en handhaving te komen. Om de basis goed op orde te brengen, ging veel aandacht in de eerste fase van het bestaan noodzakelijkerwijs uit naar de interne afstemming tussen de verschillende organisatieonderdelen die nu een directie vormen. In deze opbouwfase stond de wereld om ons heen niet stil. De coronapandemie trof ons allen en THOR bleek van grote waarde bij de handhaving van de coronamaatregelen. Daarbij werd een substantieel deel van de capaciteit ingezet.

Dit is ten koste gegaan van handhaving op andere terreinen in de stad en de doorontwikkeling van de organisatie. Sinds januari 2023 heeft THOR een nieuwe directeur, Roy Tjin-Tham-Sjin. Hij wil de organisatie in fases verder ontwikkelen met als doel de handhavers nog beter het werk te kunnen laten doen op straat. In de eerste fase gaat het om het versterken van de bedrijfsvoering, de werving van personeel, het bepalen van een gemeenschappelijk normenkader en bijbehorende spelregels en het stellen van haalbare meetbare doelen op basis van de opgaven. Tegelijkertijd is er ook aandacht voor de meer strategische en vernieuwende invalshoeken voor de langere termijn.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 30 mei 2024 Pagina 2 van 5

2. THOR nu, huidige handhavingstaken THOR en handhaving staan momenteel voor veel opgaven waarbij de beschikbare capaciteit schaars is. Op de vraag van raadslid Hofland (D66) heb ik toegezegd (TA2023-000455) u nader te informeren over de handhavingstaken, als ook u te informeren over de uitkomsten van het overleg met de stadsdelen over de verdeling van het aantal fte’s voor handhaving. Met onderstaande geef ik uitvoering aan die toezegging. De gemeente heeft circa 80 handhavingstaken in de openbare ruimte en dit aantal neemt eerder toe dan af. De handhavingstaken in de openbare ruimte zijn in samenspraak met de stadsdelen en verschillende directies waaronder A&G, OOV en V&OR verdeeld over verschillende hoofdthema’s. In de bijlage treft u een lijst aan van deze thema’s en ongeveer 80 handhavingstaken. De benoemde handhavingstaken kunnen met de huidige capaciteit en middelen niet allemaal worden uitgevoerd. Dit vraagt om een prioritering. Bij het bepalen daarvan wordt kwantitatief en kwalitatief gekeken naar wat de grootste problemen zijn, waar bewoners, ondernemers en bezoekers het meeste last van hebben, welke risico’s er mee spelen, de relatie met het inzetcriterium1, en de impact van eerder gemaakte keuzes. In het Actieplan THOR zijn deze prioriteiten samen met de stadsdelen en directies A&G, OOV, V&OR, Stadswerken afgestemd en vastgesteld.

De lijst met 80 handhavingstaken is niet uitputtend. Nieuwe wet- en regelgeving maar ook het overnemen van sommige politietaken zorgen ervoor dat de handhavingstaken aan verandering onderhevig zijn. Enkele voorbeelden hiervan zijn het handhaven van het blowverbod, het vervoeren van arrestanten en het handhaven op kleine verkeersovertredingen. Schaarste aan handhavingscapaciteit In de raad wordt vaak aandacht besteed aan problemen in de openbare ruimte met de vraag of er meer handhaving ingezet kan worden. Handhaven op een nieuw probleem gaat, door de schaarste aan capaciteit, ten koste van handhaving op een eerder ander vastgestelde prioriteit. Daarom kijkt de directie THOR welke vernieuwende ontwikkelingen kunnen bijdragen aan het beschikbaar komen van handhavingscapaciteit die dan vervolgens ergens anders kan worden ingezet. Zo wordt het door het gebruik van kunstmatige intelligentie bijvoorbeeld mogelijk illegale bouwcontainers en bouwketen in de openbare ruimte automatisch te signaleren. U bent hierover in een aparte informatiebrief (dd. 18.1.2024) geïnformeerd. Een andere ontwikkeling die bijdraagt aan het ontlasten van schaarse handhavingscapaciteit is de inzet van toezichthouders. In het kader van het najaarsoffensief is het gelukt om in korte tijd een ploeg fietscoaches samen te stellen.

In de afgelopen drie jaren dat fietscoaches actief waren op locaties als CS, de Dappermarkt, Station

1 Raadsinformatiebrief 26 september 2023 nieuwe afspraken t.a.v. inzetcriterium voor handhavers: Het

inzetcriterium benadrukt dat boa’s alleen worden ingezet bij overtredingen die de leefbaarheid, overlast, verloedering en/of veiligheid aantasten. Het inzetcriterium benadrukt ook dat boa’s alleen worden ingezet wanneer er geen sprake is van een te verwachten gevaarzetting.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 30 mei 2024 Pagina 3 van 5

Sloterdijk en Amstelstation, zijn jaarlijks 5.000 minder fietsen weggehaald. Doordat er aan de voorkant wordt gewezen op de fietsparkeerregels worden de fietsknippers ontlast. Recentelijk heeft u in de commissie AZ (23.5.2024) gevraagd wat de mogelijkheden zijn om buitengewoon ambtenaren (boa’s) in te zetten bij het tegengaan van straatintimidatie. Rotterdam, Utrecht en Arnhem starten per 1 juli aanstaande wanneer de nieuwe wet seksuele misdrijven ingaat, gezamenlijk een pilot gericht op handhaving. Gedurende een jaar onderzoeken zij hoe op te treden tegen straatintimidatie. Amsterdam wacht de resultaten van deze pilot met belangstelling af en zal de uitkomsten betrekken bij de verdere uitwerking van mogelijke boainzet. Ik zal de raad op een later moment hierover verder informeren. Nieuwe verdeling van handhavingscapaciteit De huidige verdeling en inzet van handhaving in Amsterdam is historisch bepaald. Aangezien deze niet langer voldoet aan de uitdagingen van vandaag, hebben de voorzitters van de stadsdelen en het stadsgebied Weesp een voorstel voor de herverdeling van de capaciteit gedaan. In dit voorstel waarmee ik heb ingestemd wordt vanuit het besef van een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de grote opgaven in de stad de basiscapaciteit (298 fte) per stadsdeel verdeeld aan de hand van de objectieve criteria bewoners en bezoekers.

Hierbij is rekening gehouden met een minimale veiligheidsbezetting per stadsdeel. Om de gebiedsteams in de stadsdelen te versterken, wordt een deel van het Team Snelle Interventie (TSI) toegevoegd. Dit betreft 51 fte die eveneens naar rato van het aantal inwoners/bezoekers wordt verdeeld over de geprioriteerde stadsdelen Noord, Nieuw-West, Zuidoost en Centrum. Dit om mede uitvoering te geven aan het adagium ongelijk investeren voor gelijke kansen. Verder is er extra aandacht voor samenwerking tussen de stadsdelen Centrum, West, Zuid en Oost. De focus ligt daarbij op de uitdagingen die over de grenzen van deze stadsdelen spelen en het gezamenlijk oppakken hiervan. Het betreft bijvoorbeeld het Vondelpark, Wester- en Oosterpark, Weesperzijde, Museumplein en omgeving. 3. THOR 2030: de beweging Naast de opgaven waar handhaving nu voor staat, is het noodzakelijk om te kijken naar en te investeren in de toekomst. De bevolking van Amsterdam nadert snel de 1 miljoen. Jaarlijks komen miljoenen bezoekers uit binnen- en buitenland naar de populaire hoofdstad, voor een korter of langer verblijf. Om te werken, te winkelen of te recreëren. We moeten de openbare ruimte met velen delen. Dit botst soms met elkaar: wat de één als gezelligheid ervaart, ervaart een ander als overlast.

Om aan alle ontwikkelingen en problemen waarmee Amsterdam te maken heeft, het hoofd te bieden, is een organisatie nodig die toegerust is om slim en effectief de handhavings- en toezichtstaken te kunnen uitvoeren. Nu en in de toekomst. Hiervoor moet nog veel gebeuren maar de komende jaren wordt ingezet op het versterken van processen en mensen aan de hand van de volgende zes prioriteiten:

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

1.

Datum 30 mei 2024 Pagina 4 van 5

Sterke bedrijfsvoering: Door middel van het verbeteren van de loonbetaling en de roosterregeling. Maar ook door middel van het structureel en eenvoudiger kunnen aanbieden van parkeermogelijkheden voor medewerkers die vanwege de begin- of eindtijd van hun dienst niet met het openbaar vervoer naar het werk kunnen komen.

2. Leiderschap (visie en opleiding): De fase waarin THOR als organisatie zich nu bevindt, vraagt om een andere stijl van leidinggeven die inclusief, opgave-gericht en wendbaar is. Dit draagt ook bij aan een verbetering van het onderlinge contact. Er worden hiervoor programmatisch ontwikkeldagen georganiseerd.

3. De verdere ontwikkeling van personeel en organisatie: Met de focus op opleidingen, werving en selectie en het terugdringen van het ziekteverzuim. Met de gemeente als aantrekkelijke werkgever wordt geprobeerd de schaarste aan capaciteit tegen te gaan, nieuwe medewerkers aan te trekken en huidige medewerkers te behouden. De komende vijf jaar heeft THOR (minstens) 70 nieuwe handhavers per jaar nodig. Dit vraagt om veel inzet en energie. De raad is met de raadsinformatiebrief van 19 december 2023 (afdoening motie 246a) geïnformeerd welke projecten en maatregelen hiervoor worden ingezet. Aanvullend wordt met de stadsdelen Centrum, Noord, Oost, Zuid, Zuidoost en stadsgebied Weesp gesproken over de behoefte en het opleiden van meer handhavers tot jeugdboa. De dagelijks besturen in Nieuw-West en West hebben eerder al gekozen voor een team van jeugdboa’s. Dankzij een preventieve inzet en een signalerende rol draagt THOR samen met de ketenpartners bij aan het verminderen en voorkomen van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit. Hiermee kom ik tegenmoet aan de toezegging betreffende motie 617. 4. Een integere organisatie. Open, eerlijk en oprecht met elkaar omgaan. Duidelijke normen en waarden. Dit versterkt de betrouwbaarheid van de organisatie en de medewerkers. Niet alleen binnen THOR maar ook richting de Amsterdammer. 5. Ontwikkeling van sturingstools ter versterking van de operatie.

Voor een betere sturing om te beoordelen of de gestelde doelen worden bereikt en er gedaan wordt wat beloofd is. Denk hierbij aan een dashboard waarin diverse data – die nu vaak versnipperd aanwezig zijn - in een oogopslag inzichtelijk gemaakt worden. 6. Versterking van de operatie: Met de focus op gebiedsgericht en opgavegericht werken op basis van goede en recente informatie over de lokale situatie in de verschillende stadsdelen. Wat is de opgave die we zien en hoe kunnen we de dagelijkse besturen optimaal adviseren over de inzet van handhaving. Daarbij is aandacht voor geweld- en gevaarbeheersing om het werk veilig te kunnen doen een randvoorwaarde. Dit gebeurt in samenwerking met andere partners zoals OOV, politie en de afdeling ICT.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 30 mei 2024 Pagina 5 van 5

Het is een illusie te denken dat THOR álle problemen voor kan zijn of deze in één keer kan oplossen. Handhaving is geen panacee voor alle problemen die zich voordoen. Het gaat tijd kosten om de organisatie hierop in te richten waarbij samenwerking met partners en verwachtingsmanagement richting de Amsterdammer nodig blijven. Naast een groei in aantallen handhavers is het ook belangrijk te kijken naar de betekenis die de buitengewoon opsporingsambtenaar voor de stad heeft. Idealiter is de boa de vooruitgeschoven post van de gemeente die rechtstreeks contact heeft met bewoners. Hij is meer dan een handhaver die repressief optreedt en bonnen schrijft. De boa is een vertrouwenspersoon die ook helpt problemen te voorkomen. Hij is in de hele stad op alle dagen, avonden en nachten inzetbaar en is daarmee een betrouwbaar en toegankelijk onderdeel van de overheid. De boa als verbinder die weet wat er in wijken en buurten speelt, die problemen al in een vroeg stadium signaleert en daardoor het voortouw kan nemen bij de verbetering van de lee aarheid op straatniveau. Hij is vooral aanwezig waar de problemen het grootst zijn. Dit toekomstperspectief vraagt om een forse uitbreiding en een flinke inspanning die gezien de huidige arbeidsmarkt op dit moment niet realistisch is.

Maar het is wel het toekomstperspectief van handhaving dat ik voor ogen heb in het licht van de groeiende en complexe opgaven waar de stad Amsterdam voor staat. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Femke Halsema Burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl