Raadsinfobrief nav toezegging wh in commissie 22-02 over onderzoek overige containerwoningen-DEF

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

Bijlage

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 31-03-2023 Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH)/ Woningbouw Reinier van Dantzig VTH stadsdelen Afdoen toezegging wethouder Van Dantzig tijdens raadscommissie WV d.d. 22-02-2023 bespreekpunt ‘Resultaten onderzoek brandveiligheid overige tijdelijke containerwoningen’ -

Geachte leden van de gemeenteraad, Op zondag 13 november 2022 heeft een brand gewoed in het tijdelijke containerwoningencomplex in de Riekerhaven. Naar aanleiding van deze brand hebben wij een onderzoek opgestart naar de brandveiligheid van de overige tijdelijke containerwoningengebouwen in Amsterdam. Door ons is onderzoek uitgevoerd bij 14 locaties van containerwoningencomplexen, waarop in totaal 45 tijdelijke containerwoninggebouwen aanwezig zijn. Wij hebben u op 25 januari 2023 met een raadsinformatiebrief geïnformeerd over onze voorlopige onderzoeksresultaten en de acties die wij hebben ondernomen. Deze brief is besproken tijdens de vergadering van de raadscommissie Woningbouw en Volkshuisvesting van 22 februari 2023. Tijdens de vergadering is toegezegd om schriftelijk te reageren op de tijdens de vergadering door de raadsleden Van Renssen (Groen Links) en Alberts (SP) gestelde vragen. Onderstaand treft u de beantwoording van deze vragen aan. Onze reactie op de mondeling gestelde vragen Het college kan de gestelde mondelinge vragen als volgt beantwoorden. 1.

Wat zijn de rollen en verantwoordelijkheden van de gemeente versus de rollen en verantwoordelijkheden van de vastgoedeigenaar bij het waarborgen van de brandveiligheid van deze complexen?

De gemeente heeft de taak om een vergunningaanvraag voor een te plaatsen tijdelijk containerwoningengebouw in behandeling te nemen en te beoordelen of dit gebouw voldoet aan de op dat moment geldende wettelijke beoordelingsregels. Bij deze beoordeling wordt tevens de landelijke brandveiligheidsregelgeving meegenomen. Na de oplevering van een vergund tijdelijk containerwoningengebouw volgt een eindcontrole door de gemeente, waarbij wordt gecontroleerd of het gebouw voldoet aan alle aspecten van de verleende vergunning. Brandveiligheidsaspecten, zoals onder andere de op de vergunningstekening vermelde brandwerende scheidingsconstructies, maken onderdeel uit van deze eindcontrole.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 31-03-2023 Pagina 2 van 5

Na de eindcontrole door de gemeente kan er in beginsel van worden uitgegaan dat het vergunde bouwwerk op dat moment is gebouwd conform de vergunning en dat het daarmee voldoet aan de regelgeving. Na deze eindcontrole start de gebruiksfase van het tijdelijke containerwoningencomplex. Tijdens deze gebruiksfase is het aan de eigenaren en gebruikers om ervoor te zorgen dat er geen strijd met de brandveiligheidseisen ontstaat door het gebruik en door eventuele bouwkundige aanpassingen van het gebouw. Hierbij kan worden gedacht aan het blijvend vrijhouden van vluchtroutes en het brandwerend afwerken van eventuele nieuwe doorvoeringen (leidingen) door brandwerende scheidingsconstructies. Het is daarmee de gedeelde verantwoordelijkheid van de eigenaar en de gebruikers van een gebouw om te blijven voldoen aan de brandveiligheidseisen voor dat gebouw. De gemeente heeft geen cyclisch toezichthoudende rol in de gebruiksfase van woongebouwen en is daarmee niet automatisch op de hoogte van eventuele overtredingen. Er wordt wel door de gemeente (reactief) toezicht gehouden naar aanleiding van een klacht en/ of verzoek tot handhaving. Indien een overtreding wordt geconstateerd kan de gemeente daartegen handhavend optreden met als doel de overtreding te laten beëindigen.

De gemeente is daarnaast bevoegd de eigenaar aan te schrijven tot verbetering van de brandveiligheid als dat achteraf toch nodig blijkt te zijn. De gemeente kan de eigenaar een verplichting opleggen om extra voorzieningen te treffen tot aan het niveau van de nieuwbouwvoorschriften. Van deze bevoegdheid kan alleen gebruik worden gemaakt, indien de aanvullende voorzieningen als ‘noodzakelijk’ kunnen worden aangemerkt. Los daarvan geldt ook nog de algemene ‘zorgplicht’ van de eigenaar die is opgenomen in de Woningwet. De eigenaar van een gebouw moet er voor zorgen dat zijn of haar gebouw geen gevaar oplevert voor de veiligheid en gezondheid. Deze zorgplicht is een vangnetbepaling, gericht op het tegengaan of beëindigen van gevaarzettende situaties, die steeds naast de inhoudelijke bouwvoorschriften van toepassing is. De gemeente kan handhavend optreden bij overtreding van de zorgplicht. De zorgplicht is mede in de wet opgenomen naar aanleiding van de Nieuwjaarsbrand Volendam om de eigen verantwoordelijkheid van de gebouweigenaar beter in de wet tot uiting te brengen. Bij beide instrumenten gaat het om een ultieme remedie die pas kan worden ingezet als de eigenaar niet bereid is de noodzakelijke voorzieningen te treffen en die zeer zorgvuldig moet worden gemotiveerd. 2.

Welke eisen golden bij de oplevering van het complex in de Riekerhaven? Gelden nu andere eisen op grond van het Bouwbesluit?

Om misverstanden en/ of spraakverwarring te voorkomen merken wij op allereerst op dat de door brand getroffen tijdelijke containerwoningengebouwen in de Riekerhaven geen onderdeel uitmaken van ons onderzoek naar de brandveiligheid van de overige tijdelijke containerwoningengebouwen in Amsterdam waarover wij u op 25 januari 2023 hebben geïnformeerd.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 31-03-2023 Pagina 3 van 5

Over de vergunningverlening met betrekking tot het complex in de Riekerhaven merken wij vervolgens het volgende op. De tijdelijke containerwoninggebouwen in de Riekerhaven zijn oorspronkelijk in 2004 geplaatst aan de Gevleweg in de Houthavens. De woonblokken zijn in 2015 zonder noemenswaardige aanpassingen verplaatst van de Houthavens naar de Riekerhaven. Daarvoor is een nieuwe tijdelijke vergunning aangevraagd. De aanvraag is door de gemeente (onder andere) getoetst aan de landelijke brandveiligheidsregelgeving. Door de aanvrager is aan de hand van een brandveiligheidsrapport d.d. 04-11-2014 van het extern deskundig adviesburo DPA Cauberg-Huygen aangetoond dat het aangevraagde bouwwerk hier aan voldeed. De aangevraagde vergunning is vervolgens in 2015 verleend. Het brandveiligheidsrapport maakt onderdeel uit van de vergunningsbescheiden. Na de oplevering van het vergunde bouwwerk heeft een eindcontrole door de gemeente plaatsgevonden, waarbij is gecontroleerd of het gebouw voldoet aan de verleende vergunning. Na de eindcontrole kan er van worden uitgegaan dat het vergunde bouwwerk op dat moment is gebouwd conform de vergunning en daarmee voldoet aan de (brandveiligheids)regelgeving. Ten aanzien van de bij de aanvraag geldende wettelijke eisen merken wij het volgende op.

Op een bestaand tijdelijk bouwwerk dat in ongewijzigde samenstelling wordt verplaatst en opnieuw wordt aangemerkt als tijdelijk bouwwerk, is in beginsel het ‘rechtens verkregen niveau’ van toepassing bij de beoordeling van de vergunningsaanvraag. Dat betekent dat bij de vergunningstoets voor de verplaatsing van de containerwoninggebouwen in 2015, moest worden uitgegaan van het brandveiligheidsniveau zoals dat gold bij de oorspronkelijke vergunning uit 2004, te weten het landelijk geldende Bouwbesluit 2003. Ook in het Bouwbesluit 2003 stonden specifieke brandveiligheidseisen die gelden voor een tijdelijk bouwwerk met een woonfunctie. De brandveiligheidseisen voor tijdelijke bouw uit het Bouwbesluit 2003 verschillen niet noemenswaardig van de brandveiligheidseisen voor tijdelijke bouw uit het op dit moment geldende Bouwbesluit 2012. Op één punt verschillen de eisen voor tijdelijke bouw uit het Bouwbesluit 2003 van de eisen die zijn opgenomen in het Bouwbesluit 2012. Dit punt betreft geen specifieke brandveiligheidseis, maar een eis aan de sterkte van een (tijdelijke) bouwconstructie. Een nieuw voorschrift over tijdelijke bouw, ingevoegd in 2015 houdt een verscherping van de eis aan de sterkte en stabiliteit van een bouwwerk in, als dat bouwwerk langer dan vijf jaar blijft staan. Na de toets aan de wettelijke (brandveiligheids)eisen is de aangevraagde vergunning in 2015 verleend.

Voor de volledigheid merken wij nog op dat bepaalde op dit moment geldende ‘nieuwe’ brandveiligheidseisen uit het Bouwbesluit 2012 ook gelden voor bouwwerken die al eerder dan de nieuwe eisen zijn vergund en opgeleverd, zoals de containerwoningengebouwen die in 2015 in de Riekerhaven zijn geplaatst. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan de verplichte aanwezigheid van rookmelders in elke woning. Deze verplichting is op 1 juli 2022 in het Bouwbesluit 2012 opgenomen, maar geldt voor elke woning ongeacht het moment van vergunnen of de leeftijd daarvan.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

3.

Datum 31-03-2023 Pagina 4 van 5

Is er een meldplicht mogelijk voor een verbouwing, zodat er daarna een nieuwe certificering kan worden gegeven?

Er is landelijke regelgeving die bepaalt of een verbouwing vergunningsvrij of vergunningplichtig is. Er is geen ruimte voor lagere overheden zoals de gemeente om in aanvulling hierop een extra meldplicht in het leven te roepen voor een verbouwing. Bij een vergunningplichtige verbouwing is een toets aan de brandveiligheidsregels uit het Bouwbesluit verplicht. 4.

Welke maatregelen zijn genomen en welke geconstateerde gebreken zijn opgelost?

De maatregelen die zijn genomen en de gebreken die daarmee zijn opgelost zijn afhankelijk van de overtredingen van de brandveiligheidsregels die zijn geconstateerd in de 45 tijdelijke containerwoningengebouwen. Voor een inhoudelijke gedetailleerde beantwoording op deze vraag zouden alle rapporten moeten worden nagelopen. Meer algemeen kan worden vermeld dat met de eigenaren van de gebouwen is afgesproken om de maatregelen die op korte termijn kunnen worden genomen zo spoedig mogelijk uit te voeren. Hierbij kan worden gedacht aan per direct vrijmaken van de vluchtroutes, leeghalen van de meterkasten en controleren van de werking en (juiste) plaatsing van rookmelders. Deze maatregelen zijn inmiddels in vrijwel alle gevallen uitgevoerd. Daarnaast is inmiddels met alle eigenaren een gesprek gevoerd over de meer ingrijpende maatregelen, zoals het uitvoeren van destructief onderzoek en eventuele aanpassingen van de brandwerende scheidingsconstructies/ herstel brandcompartimentering. Hierbij is afgesproken dat de eigenaren een plan van aanpak opstellen voor uitvoering daarvan en dit binnen de afgesproken termijn van zes weken doorsturen naar de medewerkers van het Expertiseteam Brandveiligheid (ETB) van de gemeente Amsterdam. In dat plan van aanpak moet duidelijk vermeld staan wanneer en op welke wijze de geconstateerde overtredingen zijn beëindigd.

Deze termijn verloopt voor de meeste eigenaren medio maart en voor enkele eigenaren eind maart. Hierna wordt een hercontrole van de desbetreffende containerwoningengebouwen uitgevoerd met in achtneming van de termijnen genoemd in de plannen van aanpak die zijn goedgekeurd door het ETB. Naast het herstel van de gebreken aan de wettelijke brandveiligheidseisen, wordt door ons bezien of er in gezamenlijk overleg met de Brandweer en de gebouweigenaren aanvullende maatregelen kunnen worden getroffen om de brandveiligheid van deze tijdelijke containerwoningencomplexen te verhogen. Zoals wij in onze eerdere raadsbrieven reeds hebben vermeld kan er een leemte bestaan tussen de theoretische veiligheid van wetgeving en de praktische veiligheid. Wij willen hiermee waarborgen dat de brandveiligheid van tijdelijke containerwoningencomplexen ook op de langere termijn op orde blijft.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

4.

Datum 31-03-2023 Pagina 5 van 5

Wat is het vervolg van het handhavingstraject?

Nadat de plannen van aanpak van alle eigenaren zijn ontvangen en beoordeeld, wordt schriftelijk vastgelegd wat de resterende gebreken zijn, op welke wijze deze worden hersteld en binnen welke termijn dit gebeurt. Hierbij worden korte hersteltermijnen geboden. Ons doel is om de gebouwen zo spoedig mogelijk te laten voldoen aan de brandveiligheidsregelgeving. Bij gebrek aan medewerking van de gebouweigenaren zullen wij overgaan tot handhavingsmaatregelen. Hiervan is op dit moment echter geen sprake; de gemeente en de gebouweigenaren delen de overtuiging dat de brandveiligheid van de complexen voorop staat en dat de bewoners veilig moeten kunnen wonen. Relatie met het Brandweerrapport van 6 maart 2023 ‘Brandontwikkeling wooncomplex Riekerhaven’ Op 6 maart 2023 heeft de Brandweer het volledige evaluatierapport ‘Brandontwikkeling wooncomplex Riekerhaven’ opgeleverd. Wij hebben u in onze brief van 13 maart 2023 op de hoogte gesteld van dit rapport en van onze vervolgacties naar aanleiding hiervan. Zoals hierboven reeds genoemd maken de door brand getroffen tijdelijke containerwoningengebouwen in de Riekerhaven geen onderdeel uit van ons onderzoek naar de brandveiligheid van de overige tijdelijke containerwoningencomplexen in Amsterdam. Er is door ons geen onderzoek uitgevoerd naar het brandincident zelf.

Wat beide onderzoeken verbindt is onze mening dat het louter voldoen aan landelijke wet- en regelgeving niet in alle gevallen een brandveilige situatie oplevert. Om deze reden wordt door ons in gezamenlijk overleg met de Brandweer en de gebouweigenaren bezien of er aanvullende maatregelen kunnen worden getroffen om de brandveiligheid van alle tijdelijke containerwoningencomplexen te verhogen. Deze gesprekken worden ook gevoerd met Lieven de Key; de eigenaar van de tijdelijke containerwoningengebouwen met schil(dak)constructie in de Riekerhaven en aan de Zuiderzeeweg 100 t/m 212 en Zuiderzeeweg 214 t/m 330. Wij vertrouwen er op u hiermee voorlopig voldoende te hebben geïnformeerd en beschouwen de toezegging hiermee als afgedaan. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Reinier van Dantzig Wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling coördinerend wethouder Vergunningen, Toezicht en Handhaving

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl