Raadsbriefinformatiebrief Oprichting stichting Nationaal Slavernijmuseum.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 9 april 2025 Kunst en cultuur, Inclusie en anti-discriminatiebeleid, Gemeentelijk Vastgoed en Deelnemingen Touria Meliani Economische Zaken en Cultuur, bestuurszaken.ezc@amsterdam.nl

Onderwerp

Oprichting stichting Nationaal Slavernijmuseum

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Gisteren heeft het college definitief besloten om de Stichting Nationaal Slavernijmuseum op te richten. Daarnaast heeft het een eerste directeur-bestuurder, een voorzitter van de Raad van Toezicht (RvT) en twee leden van de RvT benoemd. Dit is een belangrijk en onomkeerbaar moment in de totstandkoming van het Nationaal Slavernijmuseum. Generaties activisten, kunstenaars, politici en maatschappelijke organisaties strijden al decennialang om het slavernijverleden onderdeel te maken van ons collectieve bewustzijn. De oprichting van de Stichting Nationaal Slavernijmuseum is daarom een zeer belangrijk moment voor onze stad en voor ons land. Met deze brief neem ik u mee in de oprichting van de stichting, de benoemingen van de bestuurder en toezichthouders en de stappen die de komende tijd gezet gaan worden. Oprichting stichting Nationaal Slavernijmuseum In het museaal ondernemingsplan Vertel het hele verhaal adviseerden de kwartiermakers de gemeente om zo spoedig mogelijk een zelfstandige organisatie op te richten in de vorm van een stichting. Naar aanleiding hiervan heeft het college op 30 mei 2024 de procedure voor de oprichting van een organisatie voor de exploitatie van het museum gestart, conform het beleidskader verbonden partijen.

Op 16 juli 2024 stemde het college in met het besluit tot oprichting van een stichting voor het Nationaal Slavernijmuseum, onder voorbehoud van wensen en bedenkingen door uw raad. Hiertoe werd uw raad in september 2024 in de gelegenheid gesteld. U hebt geen wensen en bedenkingen meegegeven, waardoor de concept stichtingsstatuten en de functieprofielen voor de directeur-bestuurder en de leden van de RvT ongewijzigd zijn vastgesteld. Vanaf dat moment is er gestart met de werving- en selectieprocedure voor de directeurbestuurder, de voorzitter van de RvT en twee leden van de RvT. Het college hecht veel waarde aan een transparant, onafhankelijk én inclusief proces bij het werven van bestuurders en toezichthouders van onze verbonden partijen. Dit is ook lijn met het advies van de Amsterdamse Kunstraad en de Raad voor Cultuur. Executive searchbureau Colourful People heeft de opdracht gekregen om de directeur-bestuurder en leden van de Raad van Toezicht te werven. De gemeente heeft – in afstemming met het ministerie van OCW – een onafhankelijke Raad van Advies ingesteld, die de gesprekken met de kandidaten heeft gevoerd en hierover een advies heeft uitgebracht aan het college. In de samenstelling van de Raad van Advies is gezocht naar balans

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 april 2025 Pagina 2 van 4

tussen kennis over het trans-Atlantische slavernijverleden, het Aziatische slavernijverleden, inhoudelijke museale kennis, zakelijke museale kennis en wetenschappelijke kennis. De Raad van Advies bestond uit Lilian Gonçalves-Ho Kang You (voorzitter), Pien Harms, Rocky Tuhuteru, Imara Limon en Pepijn Brandon. De Raad van Advies heeft advies uitgebracht aan het college over de aanstelling van de directeur-bestuurder, de voorzitter van de RvT en twee leden van de RvT van het Nationaal Slavernijmuseum. Dit heeft geleid tot het collegebesluit over het oprichten van een onafhankelijke museale organisatie op 8 april 2025. Hieronder vallen ook het vaststellen van de akte van oprichting (inclusief statuten), het kennisnemen van het concept bestuursreglement, het benoemen van de directeur-bestuurder, het benoemen van de voorzitter van de RvT, het benoemen van twee leden van de RvT en het instemmen met het beschikken van een incidentele subsidie aan Stichting Nationaal Slavernijmuseum voor 2025. Benoemingen directeur-bestuurder en Raad van Toezicht Ik ben verheugd mede te delen dat het college gisteren de door de Raad van Advies voorgedragen kandidaten voor de posities van directeur-bestuurder, voorzitter van de RvT, lid RvT (bedrijfskundig profiel) en lid RvT (wetenschappelijk profiel) heeft benoemd.

John Leerdam – directeur-bestuurder Volgens de Raad van Advies heeft John Leerdam een lange staat van dienst als theaterregisseur, politicus en cultuuradviseur. Als kwartiermaker voor het Nationaal Slavernijmuseum heeft hij een essentiële rol gespeeld in de voorbereidingsfase. Zijn kracht ligt in het verbinden van verschillende belanghebbenden, het creëren van maatschappelijke bewustwording en het stimuleren van een breed gedragen dialoog over het slavernijverleden. Zijn vermogen om een inspirerende en toekomstgerichte visie neer te zetten, is van onschatbare waarde voor de ontwikkeling van het museum. Franc Weerwind – Voorzitter Raad van Toezicht De Raad van Advies omschrijft Franc Weerwind als een ervaren bestuurder met een indrukwekkende staat van dienst in politiekbestuurlijke functies op lokaal en nationaal niveau. Zijn achtergrond als minister voor Rechtsbescherming en burgemeester van Almere, Velsen en Niedorp geeft hem brede ervaring in governance, strategisch leiderschap en maatschappelijke samenwerking. Zijn sterke betrokkenheid bij het slavernijverleden en de doorwerking daarvan in de hedendaagse samenleving, onder meer als voorzitter van het Nationaal Instituut Nederlands Slavernijverleden en Erfenis (NiNSee), maakt hem bij uitstek geschikt om als voorzitter leiding te geven aan de Raad van Toezicht.

Zijn netwerk reikt van politiek en beleidsmakers tot maatschappelijke organisaties en grassroots-bewegingen, wat bijdraagt aan het draagvlak en de strategische positionering van het museum. Bianca Tjon Atsoi – Lid Raad van Toezicht (bedrijfskundig profiel) Volgens de Raad van Advies heeft Bianca Tjon Atsoi een sterke achtergrond in governance, risicomanagement en compliance binnen de financiële sector. Haar huidige functie als Head of Mission Toezichthouder bij De Nederlandsche Bank (DNB) onderstreept haar expertise in governance en toezicht. Daarnaast heeft zij ervaring met strategische beleidsontwikkeling en

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 april 2025 Pagina 3 van 4

financiële sturing, wat een belangrijke meerwaarde is voor de Raad van Toezicht. Haar eerdere rol als programmamanager Slavernijverleden bij DNB laat zien dat zij niet alleen financiële en governance-expertise meebrengt, maar ook inhoudelijke betrokkenheid heeft bij de thematiek van het museum. Bianca heeft ervaring met stakeholdermanagement en complexe bestuurlijke processen, wat haar goed positioneert om de zakelijke kant van het museum kritisch en strategisch te ondersteunen. Matthias van Rossum – Lid Raad van Toezicht (wetenschappelijk profiel) Matthias van Rossum is volgens de Raad van Advies een gerenommeerd historicus met uitgebreide expertise in koloniale geschiedenis, slavernij en dwangarbeid in een mondiale context. Als senior onderzoeker bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) en bijzonder hoogleraar aan de Radboud Universiteit heeft hij een breed netwerk binnen de academische wereld en erfgoedgemeenschappen. Zijn betrokkenheid bij diverse onderzoeksprojecten, zoals het GLOBALISE-project en de nationale terreinverkenning Staat en Slavernij, benadrukt zijn bijdrage aan de wetenschappelijke onderbouwing van de maatschappelijke discussie over slavernij. Matthias heeft bestuurlijke en toezichthoudende ervaring opgedaan binnen de culturele en erfgoedsector en weet wetenschappelijke inzichten toegankelijk te maken voor een breed publiek.

Met de benoemingen wordt voldaan aan de uitgangspunten van ons beleidskader verbonden partijen ten aanzien van onafhankelijkheid en nevenfuncties. De beloning van de bestuurder valt binnen de grens van de Wet Norming Topinkomens. De toezichthouders vervullen hun rol onbezoldigd en kunnen aanspraak maken op een vacatiegeld binnen de vigerende ANBI-normen. Vervolgstappen Met het oprichten van de Stichting Nationaal Slavernijmuseum komt de ontwikkeling van het Nationaal Slavernijmuseum in een volgende fase. Opbouw museumorganisatie Het college zal de stichting Nationaal Slavernijmuseum de opdracht geven om het museaal ondernemingsplan Vertel het hele verhaal van de kwartiermakers verder uit te werken. De museumorganisatie zal daarnaast aan de slag gaan met het voortzetten van de tijdelijke programmering, participatie met verschillende doelgroepen en met het opbouwen en ontwikkelen van het kenniscentrum. Hierbij is het belangrijk dat de museumorganisatie het reeds opgebouwde maatschappelijke, culturele en politieke draagvlak voor het museum bestendigt en vergroot en het nationale belang van het museum en de koninkrijksbrede scope van het museum borgt. Samenwerkingen met andere musea en grassroots organisaties – zowel in Europees-Nederland als het Caribisch deel van het Koninkrijk als daarbuiten – zullen door de museumorganisatie moeten worden bestendigd en vergroot.

Betrokkenheid gemeente Amsterdam Voor het oprichten van de Stichting Nationaal Slavernijmuseum is het beleidskader verbonden partijen als uitgangspunt gebruikt. Dit maakt dat de gemeente Amsterdam de komende jaren

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 april 2025 Pagina 4 van 4

nauw betrokken is bij ontwikkeling van de museumorganisatie en het kenniscentrum. Deze betrokkenheid is vastgelegd in verschillende artikelen in de akte van oprichting van de stichting. Zo zijn de vaststelling en wijziging van een meerjarig beleidsplan en de vaststelling van een begroting onderhevig aan goedkeuring van het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Amsterdam. Het is de bedoeling dat de statutaire betrokkenheid de komende jaren afgebouwd wordt, zodat er bij de opening van het gebouw in 2030 een volwaardige, onafhankelijke museumorganisatie staat. Daarnaast zal de gemeente Amsterdam optreden als opdrachtgever voor de ontwikkeling van het museumgebouw en het park en zal de gemeente Amsterdam in ieder geval in 2025 een subsidierelatie hebben met de stichting Nationaal Slavernijmuseum op basis van de incidentele subsidie voor 2025. Rol ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) ziet dat de ontwikkeling van het Nationaal Slavernijmuseum belangrijk is in het proces van bewustwording, erkenning en herdenking van het Nederlandse slavernijverleden. Musea laten verbindingen tussen heden en het verleden zien en geven ruimte voor dialoog en reflectie. Sinds 2019 ondersteunt OCW dan ook de totstandkoming van het Nationaal Slavernijmuseum.

Op 29 mei 2024 heeft het college een bestuursovereenkomst met het ministerie van OCW afgesloten, waarin afspraken zijn gemaakt over de (financiële) betrokkenheid van het ministerie bij de ontwikkeling van dit belangrijke nationale museum. Alhoewel de gemeente verantwoordelijk is voor de oprichting van de museumorganisatie en de ontwikkeling van het museumgebouw en het park, blijft het ministerie van OCW de komende jaren betrokken bij de ondersteuning van de museumorganisatie en de ontwikkeling van het op te richten kenniscentrum. Ik dank het ministerie van OCW voor de betekenisvolle bijdrage. Tot slot De komende jaren zal het museum steeds concreter en tastbaarder worden: van tijdelijke programmering door het hele koninkrijk tot de opening van een eigen museumgebouw op het Java-Eiland in 2030. Hiermee wordt er recht gedaan aan de decennialange strijd van activisten, kunstenaars, politici en maatschappelijke organisaties en wordt het slavernijverleden steeds meer onderdeel van ons collectieve bewustzijn. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Touria Meliani Wethouder Kunst en cultuur en Inclusie en anti-discriminatiebeleid

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl