Raadsbrief wethouder bij jaarrapport Luchtkwaliteit 2021 def.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Aan de leden van de raadscommissie Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water (MOW)

Datum

5 september 2022

Behandeld door Imke van Moorselaar E-mail

06 5379 1666 ivmoorselaar@ggd.amsterdam.nl

Onderwerp

Jaarrapportage luchtmeetnet GGD 2021

Nummer

Geachte leden van de commissie, Graag informeer ik u over de jaarrapportage 2021 van de luchtkwaliteitsmetingen door de GGD. De jaarrapportage is geschreven vanuit gezondheidskundig perspectief waarbij de metingen worden vergeleken met de door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) opgestelde gezondheidskundige advieswaarden voor luchtkwaliteit. De GGD beheert het Amsterdamse luchtmeetnet. Dit bestaat uit 11 meetstations waar met geavanceerde apparatuur continu verschillende stoffen in de lucht worden gemeten (www.luchtmeetnet.nl). Aanvullend wordt op 144 locaties met meetbuisjes de concentratie stikstofdioxide (NO2) gemeten. Deze metingen zijn te bekijken op https://maps.amsterdam.nl/no2/. In september 2021 heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) nieuwe, strengere, gezondheidskundige advieswaarden voor de luchtkwaliteit gepubliceerd. In het Amsterdamse Actieplan Schone Lucht (2019) heeft het gemeentebestuur de ambitie vastgelegd om vanaf 2030 te voldoen aan de WHO-advieswaarden uit 2005. In deze jaarrapportage wordt de Amsterdamse luchtkwaliteit vergeleken met zowel de gezondheidskundige advieswaarden uit 2005 als 2021. De veranderingen in de WHO-jaargemiddelde gezondheidskundige advieswaarden zijn (2005 versus 2021):  Stikstofdioxide (NO2): van 40 µg/m3 naar 10 µg/m3.  Fijn stof met een diameter kleiner dan 10 micrometer (PM10): van 20 µg/m3 naar 15 µg/m3.

 Fijn stof met een diameter kleiner dan 2,5 micrometer (PM2.5): van 10 µg/m3 naar 5 µg/m3.  Voor roet en ultrafijn stof heeft de WHO geen gezondheidskundige advieswaarden opgesteld. In deze brief ga ik in op de belangrijkste uitkomsten van de jaarrapportage van de luchtkwaliteitsmetingen van de GGD. Het jaarrapport ‘Meetresultaten luchtkwaliteit Amsterdam 2021’ is bijgevoegd. Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam

Datum 5 september 2022 Kenmerk Pagina 2 van 3

Belangrijkste uitkomsten 

De maatregelen rondom het coronavirus en de daarmee samenhangende afname van economische activiteit zorgde in 2021, net als in 2020, voor een fors betere luchtkwaliteit in vergelijking met de jaren daarvoor.



De luchtkwaliteit in 2021 is vergelijkbaar met de luchtkwaliteit in 2020. De fijn stof-, roet- en stikstofdioxide (NO2) concentraties verschillen weinig van de concentraties gemeten in 2020. Ook de ultrafijn stof (UFP) concentratie op het meetpunt1 nabij Schiphol was vergelijkbaar met 2020.



NO2 - In 2021 werd op geen van de 154 meetpunten een jaargemiddelde NO2 concentratie boven de gezondheidskundige advieswaarde [uit 2005] van 40 µg/m3 gemeten. De hoogste gemeten concentratie was 38.2 µg/m3. In 2019, voordat de coronacrisis begon, werd nog op 10% van de meetpunten een concentratie hoger dan 40 µg/m3 gemeten. Gemiddeld was op meetpunten met veel verkeer de NO2 concentratie 26.1 µg/m3 en op meetpunten met weinig verkeer 18.8 µg/m3. Over de afgelopen 10 jaar dalen de NO2 concentraties met gemiddeld 1.9 µg/m3 per jaar op plekken met veel verkeer en met 1.1 µg/m3 per jaar op plekken met weinig verkeer. Overigens is die afname versterkt door de fors lagere NO2 concentraties in 2020 en 2021; als die twee jaren buiten beschouwing worden gelaten dalen de NO2 concentraties met gemiddeld 1.2 µg/m3 per jaar op plekken met veel verkeer en met 1.0 µg/m3 per jaar op plekken met weinig verkeer.



PM10 - De gezondheidskundige advieswaarde van 20 µg/m3 [uit 2005] voor de jaargemiddelde PM10 concentratie werd op alle meetstations behaald. De PM10 concentratie op plekken met veel verkeer was gemiddeld 18.3 μg/m3. Op plekken met weinig verkeer was de gemiddelde PM10 concentratie 16.4 µg/m3. Gemiddeld genomen dalen de PM10 concentraties over de afgelopen 10 jaar met 0.8 μg/m3 per jaar op plekken met veel verkeer en met 0.4 μg/m3 per jaar op plekken met weinig verkeer.



PM2.5 - De gezondheidskundige advieswaarde van 10 µg/m3 [uit 2005] voor de jaargemiddelde PM2.5 concentratie werd op de meetstations met weinig verkeer behaald, maar niet op de meetstations langs drukke wegen. De PM2.5 concentratie was in 2021 gemiddeld 10.8 μg/m3 op meetpunten met veel verkeer en 9.8 μg/m3 op meetpunten met weinig verkeer. Over de afgelopen 10 jaar dalen de PM2.5 concentraties met gemiddeld 0.8 μg/m3 per jaar op plekken met veel verkeer en met 0.5 μg/m3 per jaar op plekken met weinig verkeer.



Strengere WHO-advieswaarden uit 2021 niet gehaald - Op geen van de meetpunten voor fijn stof (PM10 en PM2.5) en NO2 werd voldaan aan de nieuwe, strengere gezondheidskundige advieswaarden van de WHO [uit 2021]. Ook in de komende jaren ligt dit nog buiten bereik voor NO2 en PM2.5. Dat geldt niet alleen voor Amsterdam. In 2020 werden de WHO-advieswaarden [uit 2021] voor PM2.5 overal in Nederland overschreden. Voor NO2 wordt er alleen aan voldaan in het Noorden en Noord-Oosten van Nederland.

1

Dit is het enige meetpunt in Nederland waar UFP wordt gemeten.

Gemeente Amsterdam

Datum 5 september 2022 Kenmerk Pagina 3 van 3

Wettelijke toetsing luchtkwaliteit door RIVM De metingen van de GGD hebben geen betrekking op de wettelijke toetsing. Dit gebeurt jaarlijks door het RIVM op basis van de berekende luchtkwaliteit. Uiterlijk eind 2022 komt het RIVM met de rapportage over 2021. Ik zal u dan informeren over de belangrijkste conclusies uit de rapportage alsmede over de resultaten van de vergelijking met de meetdata van de GGD. Maatregelen nodig op weg naar gezonde luchtkwaliteit De verbetering van de luchtkwaliteit in Amsterdam is al lang voor aanvang van de coronapandemie ingezet. Ondermeer de maatregelen uit het Actieplan Schone Lucht dragen daaraan bij en dit was ook in 2020 en 2021 het geval. Nu de economische activiteiten weer zijn toegenomen is het mogelijk dat in 2022 de luchtkwaliteit iets slechter zal zijn dan in 2020 en 2021. Maar de verwachting is dat de verbetering van de luchtkwaliteit in de komende jaren doorzet. De maatregelen die Amsterdam neemt in het kader van het Actieplan Schone Lucht dragen hieraan bij. In de stad zijn milieuzones ingesteld en daarbij wordt ook steeds schoner gereden, het wagenpark vernieuwd en het aandeel elektrische voertuigen neemt toe. In het Actieplan Schone Lucht (ASL) heeft het gemeentebestuur de ambitie vastgelegd om verder te gaan dan te voldoen aan de Europese grenswaarden voor luchtkwaliteit.

Amsterdam wil vanaf 2030 voldoen aan de 2005-WHO-advieswaarden voor luchtkwaliteit, die beduidend strenger zijn dan de EU-grenswaarden. Om tijdig aan deze (oude) 2005-WHO-advieswaarden te kunnen voldoen, moeten de maatregelen uit het ASL onverkort worden uitgevoerd. Maar dan zijn we er nog niet, want de nieuwe, strengere 2021-WHO gezondheidskundige advieswaarden voor luchtkwaliteit laten zien dat er nog een flinke opgave is om te komen tot schone en echt gezonde lucht in Amsterdam. Voor de gezondheid blijft het daarom belangrijk om de komende periode door te gaan met het nemen van maatregelen ter verbetering van de luchtkwaliteit. Het college zet zich hiervoor in, onder meer door de maatregelen uit Actieplan Schone Lucht uit te voeren en deel te nemen aan het (landelijke) Schone Lucht Akkoord.

Met vriendelijke groet,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit