Raadsbrief Verkenning mogelijkheid tot max snelheid op fietspaden en LEV kader.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 22 maart 2023 Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit Van der Horst Verkeer & Openbare Ruimte

Onderwerp

Uitkomst verkenning maximumsnelheid op fietspaden en LEV kader

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Het college neemt diverse maatregelen om de verkeersveiligheid in de stad te verbeteren: van de grootschalige invoering van 30 km/u (in totaal bijna 300km), tot het steeds autoluwer inrichten van straten en onderzoeken we nieuwe circulatiemaatregelen voor doorgaand verkeer waardoor fietsers en voetgangers veiliger van A naar B kunnen. We werken aan verbreding van fietspaden en het fietsvriendelijker- en veiliger maken van de stad. Dat kan alleen niet altijd en overal, daarom is het noodzakelijk om keuzes te maken en nieuwe maatregelen voor te bereiden. Een van de actuele opgaven is hoe we omgaan met de opkomst van de snelle e-fiets in de stad. De komst van nieuwe (elektrisch ondersteunde) voertuigen – cargobikes, fatbikes, elektrische steps – biedt kansen richting voor duurzame mobiliteit, maar stelt ons ook voor nieuwe uitdagingen. Het fietspad raakt ook steeds voller en de verschillen in snelheid, afmetingen en massa tussen verkeersdeelnemers worden groter. In het coalitieakkoord is opgenomen dat we de mogelijkheid tot een maximumsnelheid op fietspaden onderzoeken. In deze brief schets ik de uitkomsten van deze verkenning. Daarnaast informeer ik u over het nationaal toelatingskader Lichte Elektrische Voertuigen (LEV’s), dat het ministerie van I&W momenteel ontwikkelt.

Dat betreft de regels en voorschriften van de toelating en het gebruik van elektrische fietsen in Nederland. Verkeersveiligheid op fietspaden door snelheidsverschillen in het geding Sinds Amsterdam in 2019 de maatregel nam om de snorfiets naar de rijbaan te verplaatsen, nam het aantal ongevallen op de fietspaden af. Met deze maatregel en de daarbij behorende helmplicht is de populariteit van de snorfiets afgenomen. Tegelijkertijd is het aantal e-bikes snel gegroeid (inmiddels is 50% van de nieuw verkochte fietsen een e-bike ) en nemen de snelheidsverschillen op het fietspad weer toe. Dit resulteert onder meer in een gevoel van onveiligheid onder fietsers, zo blijkt ook uit de Stadsgesprekken Verkeersveiligheid1 (2021). Van de ruim 1900 deelnemers aan de enquête van een AT5-onderzoek (2022) zegt 76% dat de veiligheid op het fietspad verslechterd is sinds de komst van elektrische fietsen. De toenemende massa en 1 https://www.amsterdam.nl/stadsgesprekken-verkeersveiligheid/

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 maart 2023 Pagina 2 van 4

omvang van LEVs met steeds grotere snelheidsverschillen passen simpelweg niet op het vaak smalle fietspad. Het gevoel van onveiligheid heeft mogelijk tot gevolg dat mensen minder durven te fietsen, wat uiteraard zeer onwenselijk is. Naast de toenemende drukte en het gevoel van onveiligheid zien we een toeame van circa 50% van het aantal ongevallen met e-bikes in 2022 ten opzichte van 2021. Dit is te verklaren door het sterk toegenomen gebruik van e-bikes. Het is nog niet aangetoond of dit ook per gefietste kilometer tot meer ongevallen leidt. Een maximumsnelheid op de fietspaden is niet mogelijk binnen huidige wet- en regelgeving We willen een veilige stad voor iedereen, waar het ook prettig is om te wonen, fietsen en wandelen. Daarom gaat de maximumsnelheid voor verkeer op de meeste plekken in de stad eind dit jaar naar 30 kilometer per uur. Snelheidsverlaging zorgt voor een lager risico op ongevallen. Een maximumsnelheid is op twee manieren in te stellen: via een maximale constructiesnelheid op het voertuig of via een maximumsnelheid op een wegvak. Constructiesnelheid De maximale constructiesnelheid van een voertuig wordt nationaal bepaald. Zo is de constructiesnelheid voor bromfietsen en gemotoriseerde gehandicaptenvoertuigen 45 km/uur, voor snorfietsen en de trapondersteuning voor e-bikes 25 km/uur.

Voor een speedpedelec gelden de volgende maximumsnelheden: Op de rijbaan 45 km/u. Op het fiets/bromfietspad buiten de bebouwde kom 40 km/u. Op het fiets/bromfietspad binnen de bebouwde kom 30 km/u. Voor nietelektrische fietsen geldt geen maximale constructiesnelheid. Wegvakken De in het Reglement verkeersregels en verkeerstekens (RVV) genoemde maximumsnelheid in de bebouwde kom (50 km/uur) geldt niet voor fietsers maar alleen voor gemotoriseerd verkeer. Wel geldt een lagere snelheid van het verkeer op specifieke wegvakken of in zones voor alle weggebruikers, dus ook voor fietsers. Dit betekent dat de grootschalige invoering van 30 km/u in december in de stad, ook voor fietsers geldt op de wegen die naar 30 km/u gaan. De huidige wetgeving geeft geen mogelijkheid om voor fietsers (elektrisch of op eigen kracht) een andere, lagere maximumsnelheid (zoals 20 km/uur) in te voeren op vrijliggende fietspaden naast wegen waar 30 km/uur geldt. Ook is het instellen van een maximumsnelheid op solitaire fietspaden (zoals in parken) niet mogelijk. Daarvoor is nieuwe landelijke regelgeving nodig. Met de invoering van 30km/u in de stad op eind 2023 is een lagere maximumsnelheid op het naastgelegen fietspad vanuit verkeersveiligheidsperspectief voor fietsers voorstelbaar, maar juridisch nog niet haalbaar.

Als we (op bepaalde plekken) een andere maximumsnelheid zouden willen invoeren, dan lijkt 20 km/u op fietspaden het meest voor de hand te liggen. De huidige nationale wet- en regelgeving biedt deze mogelijkheid echter niet. Daarnaast blijft handhaafbaarheid van een eventuele maximumsnelheid op het fietspad nog een vraagstuk. We voeren daarom het gesprek over een maximumsnelheid op het fietspad met het Rijk en de handhavingsinstrumenten die nodig zijn.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 maart 2023 Pagina 3 van 4

Nationaal toelatingskader Lichte Elektrische Voertuigen op komst Het ministerie van I&W werkt aan nieuwe regelgeving voor Lichte Elektrische Voertuigen (LEV). Doel van het kader is zeker te stellen dat LEVs die zijn toegelaten technisch veilig zijn en veilig gebruikt worden binnen het bestaande verkeer. Het kader biedt meer helderheid naar consumenten, fabrikanten en wegbeheerders. Zo weten consumenten met welke LEVs zij wel of niet op de weg mogen rijden, weten fabrikanten aan welke technische eisen het voertuig moet voldoen en wordt voor wegbeheerders duidelijk welke voertuigen op hun wegennet komen te rijden. Het kader betreft onder meer de e-bikes, e-steps, cargobikes en de BSO-bus (voormalige Stint) en alle voorschriften ten aanzien van het gebruik en plek op de weg. Het LEV-kader gaat dus niet over brom- en snorfietsen, speed pedelecs, brommobielen en gehandicaptenvoertuigen. In de bijlagen bij deze brief zijn de voorlopige uitgangspunten voor het LEV-kader te vinden, waaronder maximale afmetingen, massa en eisen aan de gebruikers, waaronder wel/geen minimumleeftijd, verzekering en rijbewijs. We zijn nu in gesprek met het Rijk over de nadere invulling van het LEVkader inclusief de plek op de weg per voertuigcategorie. De verwachting is dat dit kader rond de zomer 2023 wordt vastgesteld in de Tweede Kamer. Ik zal u op de hoogte houden van de ontwikkelingen van dit kader.

Daarom blijven we in de lopende gesprekken over het LEV-kader aandringen op de mogelijkheid tot maatwerk op snelheid en plek op de weg in combinatie met 30 km, om ervoor te zorgen dat fietsers in Amsterdam ook in de toekomst veilig op het fietspad kunnen fietsen. Handhaving opgevoerde e-bikes Het gebruik van opgevoerde e-bikes is gevaarlijk en ergerlijk. In de Tweede Kamer is in 2022 hierover een motie2 aangenomen waarin de regering verzocht wordt het opvoeren van elektrische fietsen te verbieden en te onderzoeken hoe er beter kan worden gehandhaafd op de maximale snelheid van 25 kilometer per uur voor e-bikes. Het is op dit moment weliswaar toegestaan om elektrische fietsen op te voeren, maar het is niet toegestaan hier de openbare weg mee op te gaan. De politie heeft slechts beperkte capaciteit om hierop te handhaven en nog geen goede instrumenten zoals bijvoorbeeld een LEV-rollerbank. Het ministerie van I&W werkt momenteel aan de afdoening van deze motie om dit wel mogelijk te maken. I&W zal nog met stakeholders in overleg gaan over een effectieve aanpak van het opvoeren van e-bikes ter verbetering van de verkeersveiligheid. De Tweede Kamer wordt geïnformeerd over de uitkomsten hiervan vóór de zomer van 2023.

Vervolg: Onderzoeken, gesprekken met het Rijk en uitvoering pilots op straat Om meer inzicht te krijgen in de verkeersongevallen in de stad, zoals de toedracht en wat voor soort fietsen betrokken zijn, starten we dit jaar een pilot met de ambulancedienst AmsterdamAmstelland om meer gegevens over ongevallen te ontsluiten en gaan we in gesprek met Amsterdamse ziekenhuizen om eerstehulpgegevens van fietsongevallen verdiepend te analyseren. Daarnaast zullen we dit voorjaar op 9 locaties tellingen verrichten uit naar de snelheid en waargenomen type fietsers op fietspaden. We onderzoeken daarmee of er in de praktijk ook meer conflicten en bijna-conflicten zijn met snelle e-bikes op fietspaden. Deze inzichten zullen ons 2

Motie van het lid Geurts over het opvoeren van elektrische fietsen verbieden

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 maart 2023 Pagina 4 van 4

helpen om de problematiek en verkeersveiligheid rond snelle fietsers in de stad beter in beeld te krijgen Fietspilots op straat Dit voorjaar experimenteren we met de pilot Intelligent Speed Adaptation (ISA) e-bike of elektrische of fietsers verleid kunnen worden op bepaalde punten om langzamer te fietsen middels geografisch afgebakende gebieden (geofencing) technieken op de fiets. Hierbij onderzoeken we naast de gefietste snelheid in de praktijk ook gebruikerservaringen van dit type ISA. Parallel op de resultaten van de onderzoeken over fietssnelheden en gesprekken met het Rijk onderzoeken we dit jaar de pilot 30-20 km op straat uitgevoerd kan worden. In deze pilot geldt een keuze voor fietsers door middel van een onverplicht fietspad om vrijwillig, 20 km/uur op fietspaden te fietsen of maximaal 30 km/uur op de rijbaan te fietsen. Een snellere fietser wordt daarmee verleid op de weg fietsen of zijn snelheid verlagen op het fietspad, waarmee naar verwachting de verkeersveiligheid op fietspaden toeneemt.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit

Bijlagen 1. LEV Kader

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl