Raadsbrief terug- en voortuitblik Queer & Pride.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 21 november 2023 Evenementen, Diversiteit en Openbare Orde en Veiligheid Touria Meliani en Femke Halsema Evenementen en Diversiteit

Onderwerp

Terug- en voortuitblik Queer & Pride

Geachte leden van de gemeenteraad, Pride is onlosmakelijk verbonden met Amsterdam. Het belangrijke evenement staat symbool voor de open en tolerante stad die we willen zijn. We vieren de vrijheid jezelf te kunnen zijn en we besteden extra aandacht aan de vaak moeilijke positie van de lhbtiq+ gemeenschap, maar staan we ook stil bij wat er al is bereikt, zorgen we voor zichtbaarheid en ontmoeting binnen de gemeenschap en in de stad, en strijden we voor het recht om jezelf te mogen zijn, ongeacht je sekse, genderidentiteit of je seksuele geaardheid. De afgelopen jaren is er veel gesproken over een nieuw Pride beleid, dat de positie van het evenement in de stad moet bestendigen, duidelijke kaders moet scheppen voor organisatoren, bezoekers en bewoners, en recht doet aan de wensen vanuit de gemeenschap voor een meer inclusieve Pride waarin iedereen zich vertegenwoordigd voelt. In deze brief informeert het college u over de inhoud en de planning voor de invoering van dat nieuwe beleid en wordt vooruitgeblikt op Queer & Pride in 2024 en de World Pride in 2026. Queer & Pride 2024 In afwachting op het nieuwe Pride beleid is in 2023 de Pride voor het eerst door twee organisatoren voorbereid, onder de nieuwe titel Queer & Pride. Het werd een bijzonder evenement dat recht deed aan de oproep uit de stad om een bredere en inclusievere Pride.

In de week van 22 tot en met 28 juli verzorgde Queer Amsterdam (QA) voor het eerst een programma, dat startte met de traditionele Pride Walk en een evenement op het Museumplein, en dat zich daarna vooral richtte op meer kleinschalige activiteiten in verschillende stadsdelen, georganiseerd voor en door gemarginaliseerde groepen binnen de lhbtiq+ gemeenschap. Na het weekend van Milkshake organiseerde Stichting Pride Amsterdam (SPA) een programma, met debat, film, theater en muziek en grote evenementen als de botenparade, straat- en pleinfeesten en het slotfeest op de Dam. Het totale programma was daarmee breder en diverser dan voorgaande jaren en gaf nog meer doelgroepen uit de gemeenschap de ruimte om mee te doen. Ook werd hiermee een bijdrage geleverd aan belangrijke Pride-doelstellingen van de gemeente: inclusieve representatie van de lhbtiq+ gemeenschap, en een breed aanbod variërend van safe spaces voor gemarginaliseerde groepen, protest voor gelijke rechten en het vieren van wat er al behaald is op het gebied van lhbtiq+ acceptatie. Op dit moment wordt er door alle partijen gewerkt aan een evaluatie van de editie van 2023. Het college hecht er belang aan dat de geleerde lessen goed worden uitgewerkt, waar mogelijk al worden toegepast in de pride evenementen in 2024 en worden verwerkt in het vernieuwde Pride beleid.

Omdat de voorbereidingen voor de Pride traditioneel al in december starten is er

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 november 2023 Pagina 2 van 4

onvoldoende tijd om het nieuwe Pride beleid, dat vanaf 2024 in zou moeten gaan, aan te passen op basis van de evaluatie van het evenement in 2023. Daarom is ervoor gekozen om nu genoeg tijd te nemen voor de evaluatie. Dat is uiteindelijk in het belang van de organisatoren, de gemeenschap en de stad. Daarom zal 2024 nogmaals een tussenjaar zijn en zal het nieuwe beleid ingaan vanaf 2025. Het college heeft de afgelopen weken gesprekken gevoerd met de organisaties die betrokken zijn geweest bij de organisatie van de Pride in 2023. De uitkomst van deze gesprekken is dat zowel SPA als QA enthousiast zijn en graag opnieuw aan de slag willen voor Queer & Pride 2024. Ze zien ook ruimte om dat, net als in 2023, naast elkaar te doen. Beide partijen hebben inmiddels officieel aangegeven dat zij in 2024 Queer & Pride vorm willen geven. Het college heeft aan de partijen kenbaar gemaakt dat er dit jaar – in afwijking van het geldende Pride beleid – opnieuw ruimte is voor meer dan één organisator. Maar er zijn ook dingen anders. In 2023 had de gemeente een grote rol in het bij elkaar brengen van de twee partijen, het mogelijk maken van samenwerking, en het ondersteunen van een nieuwe partij, die geen groot netwerk of budget had. QA organiseerde vorig jaar voor het eerst evenementen tijdens Queer & Pride.

Zoals elke nieuwkomer heeft de gemeente deze partij extra ondersteund wat betreft organisatie, vergunningen en het nemen van maatregelen. Voor Queer & Pride 2024 wordt van beide organisaties, die nu allebei ervaring hebben opgedaan met het evenement, verwacht dat ze veel meer zelfstandig opereren. Het college vertrouwt erop dat ze dat kunnen en is er zeker van dat het ook in het belang van de organisatoren zelf is om zelf verantwoordelijkheid voor het evenement te nemen. De rol van de gemeente zal vooral zijn om de vergunningen te toetsen, mee te denken over veiligheid en bereikbaarheid, en partijen waar nodig te ondersteunen. Amstelveld In deze brief staan we ook stil bij de specifieke situatie van het Amstelveld. Het college vindt straatfeesten een goede manier om ontmoeting en zichtbaarheid mogelijk te maken, en om de waarden van de Pride met elkaar te vieren. Toch was in het nieuwe Pride Beleid opgenomen dat het Amstelveld voorlopig niet gebruikt zou worden voor straatfeesten, dit vanwege de forse hinder die het straatfeest al jaren veroorzaakt. Zoals ook al toegelicht in een raadsbrief uit maart 2023, is die overlast rond het Amstelveld uitzonderlijk. Dat komt vooral door de omvang van het evenement, de aantrekkingskracht ervan op het publiek en de hinder die volgt op het uitwaaieren van bezoekers (en mensen die niet op het plein passen) in de omgeving.

Vooral later op de avond, als er meer gedronken is, leidde dat tot heel veel hinder en overlast. Nadat het nieuwe Pride beleid in september 2022 werd aangehouden, is het college in gesprek gegaan met de organisator en voor- en tegenstanders van het evenement, om ook voor de korte termijn een goed besluit te kunnen nemen over het straatfeest. De overlast die het evenement veroorzaakt was aanleiding voor het college om te besluiten de ruimte voor het straatfeest vooruitlopend op het nieuwe beleid, alvast te begrenzen. De eindtijd van het straatfeest werd begrensd tot 20:00 uur evenals het aantal bezoekers op maximaal 5.000. Uw raad is in maart 2023 geïnformeerd over de overwegingen en dit besluit. De organisator was het er niet mee eens en heeft bezwaar aangetekend bij de voorzieningenrechter. Die heeft de organisator in het gelijk gesteld. De organisator heeft daarom in 2023 nog één keer twee dagen een straatfeest mogen organiseren op het Amstelveld met een eindtijd van 12 uur ’s nachts.

Het college heeft destijds duidelijk gemaakt dat 2023 de laatste keer was dat dit evenement in deze vorm en op deze plek zou kunnen plaatsvinden en dat daarvoor maatregelen getroffen

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 november 2023 Pagina 3 van 4

zouden worden. Daaraan is nu gevolg gegeven. De burgemeester heeft besloten het locatieprofiel van het Amstelveld – alleen op dit punt – te wijzigen. Het locatieprofiel Amstelveld biedt voortaan nog wel ruimte voor evenementen, tijdens de Pride en op andere momenten. Maar het aantal bezoekers is in locatieprofiel begrensd op 4.000 en 20:00 uur is opgenomen als eindtijd voor evenementen. Het is goed mogelijk dat één of beide partijen niet helemaal tevreden zullen zijn met dit besluit. De tegenstanders willen liever helemaal geen straatfeest meer en de organisator en de voorstanders zullen niet blij zijn met de beperkingen. Met dit besluit wordt een compromis gevonden tussen de belangen van beide partijen. Er is zo op het Amstelveld nog steeds ruimte voor programmering tijdens de Pride, maar tegelijkertijd wordt reële hinder en overlast op deze plek zo fors verminderd. World Pride Het college heeft de afgelopen jaren op verzoek van SPA meegewerkt aan het initiatief om de World Pride naar Amsterdam te halen, en is trots dat dit gelukt is. Het is bijzonder en belangrijk dat Amsterdam in 2026 de gastheer mag zijn van dit evenement, juist nu de vrijheid om jezelf te mogen zijn onder druk staat, ook in Nederland. SPA verdient daarvoor een groot compliment.

In eerdere brieven over de World Pride en het Pride Beleid is steeds gecommuniceerd dat de organisatie van de World Pride zou worden gekoppeld aan de partij die onder het nieuwe Pride beleid voor vier jaar de subsidie krijgt toegewezen voor het evenement. Gebleken is echter dat de regels van InterPride, de organisatie van de World Pride, voorschrijven dat de World Pride georganiseerd moet worden door een organisatie die al een aantal jaar lid is van InterPride en al meerdere jaren ervaring heeft met het organiseren van een evenement rondom de Pride. Die voorwaarden maken dat de organisatie van de World Pride in Amsterdam niet overdraagbaar is aan een andere organisatie. Het college heeft daarover een gesprek gevoerd met het bestuur van SPA, en afspraken gemaakt over de manier waarop het evenement in 2026 wordt georganiseerd. Voorwaarde daarbij is voor de gemeente dat SPA ook andere organisaties de ruimte biedt om onderdeel te zijn van de World Pride. De gemeente vertrouwt erop dat daarmee wordt voldaan aan een belangrijke voorwaarde, en heeft er om die reden ingestemd met de organisatie voor World Pride door SPA. Nieuw Pride beleid vanaf 2025 Zoals gezegd is het college bezig met een nieuw Pride beleid dat in moet gaan in 2025. De editie van 2026 (World Pride) zal daarin worden meegenomen.

De evaluaties van Queer & Pride 2023 worden op dit moment afgerond en de lessen hieruit worden verwerkt in het nieuwe Pride beleid, dat in het eerste kwartaal van 2024 aan het college wordt voorgelegd. Indien er significante wijzigingen in het concept beleid worden doorgevoerd, dan zal het ook opnieuw in de inspraak moeten worden gebracht. Alle Amsterdammers hebben dan de gelegenheid er nog iets van te vinden. In het tweede kwartaal van 2024 wordt het nieuwe Pride beleid besproken in uw commissie en daarna vastgesteld door de raad. De partijen die de komende jaren de Pride willen organiseren kunnen dan een plan schrijven zodat de organisatie in het najaar kan worden gegund. Het college zal u tussentijds informeren over de voortgang van dit proces. Tot slot Er is de afgelopen jaren veel te doen geweest over de Pride: de rechten en gevoelens van veiligheid en gelijkheid van de lhbtiq+ gemeenschap staan onder druk, en ook binnen de gemeenschap zijn verschillen van inzicht, lopen emoties hoog op en botsen belangen. Soms knettert het en schuurt het. Maar dat is nodig om verder te komen, wrijving is een essentieel onderdeel van

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 november 2023 Pagina 4 van 4

emancipatieprocessen. De gemeente Amsterdam prijst zich gelukkig met de grote, diverse en bijzonder betrokken gemeenschap, met de ruimte die er is om met elkaar in debat te gaan en de moed van de vele bijzondere mensen om nieuwe dingen te proberen – ook als de kans bestaat dat het niet gaat zoals je wil of hoopt. En dit jaar kwam tijdens Queer & Pride 2023 alles uiteindelijk samen in een prachtig evenement - waar er ruimte was voor verschillen, maar juist ook gelegenheid was om te ontdekken waar overeenkomsten te vinden zijn. Ik vertrouw erop dat ik u hiermee voldoende heb geïnformeerd.

Namens het college van burgemeester en wethouders,

Touria Meliani Wethouder Evenementen en Diversiteit