Raadsbrief motie migratiegeschiedenis in de Amsterdamse buurten.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 18 april 2025 Inclusie en Antidiscriminatiebeleid Touria Meliani JZD diversiteit2@amsterdam.nl Afdoening motie 389 ‘Breng de Amsterdamse migratiegeschiedenis de buurten in’ van het lid Heinhuis c.s. en update activiteiten IV ‘Erkenning voor de rol van de gastarbeiders voor Amsterdam’ van het lid Koyuncu c.s.

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 13-11-2024 heeft uw raad bij de behandeling van agendapunt 3, vaststellen van de begroting 2025) motie 389 ‘Breng de Amsterdamse migratiegeschiedenis de buurten in’ van de raadsleden Heinhuis (PvdA), Bouhassani (PvdA), Nadif (Groenlinks), Hofland (D66), Koyuncu (DENK), Kabama (Lijst Kabamba) en Broersen (Volt) aangenomen. Daarin wordt het college gevraagd: 1. Om voor de stad een plan te ontwikkelen om de migratiegeschiedenis van Amsterdam zichtbaar te maken op straat en in de buurt in alle stadsdelen om zo kennis over hoe onze stad gevormd is voor iedereen toegankelijk te maken. 2. Denk hierbij aan de verhalen van bijvoorbeeld de Surinaamse, Turkse en Marokkaanse en de Joodse migratiegeschiedenis. De breder gevoelde noodzaak om de belangrijke rol van migranten in de Amsterdamse geschiedenis de plek en aandacht te geven die zij verdient, was vaker aanleiding om dit onderwerp te agenderen in uw raad. En dat is eens te meer van belang gezien de toenemende negatieve geluiden over migranten. Dit terwijl we weten wat de gevolgen kunnen zijn van dergelijke xenofobie. Amsterdam bestaat bij de gratie van migratie. Onze stad had niet kunnen worden tot wat zij nu is zonder (arbeids)migranten.

In deze brief informeert het college u over de uitvoering van motie 389 ‘Breng de Amsterdamse migratiegeschiedenis de buurten in’ en geeft u een update over het op 7 november 2023 aangenomen initiatiefvoorstel ‘Erkenning voor de rol van de gastarbeiders voor Amsterdam’ van raadsleden Koyuncu (DENK), Bouhassani (PvdA) en Bentoumya (Groenlinks). Inzet om migratiegeschiedenis zichtbaar te maken: Het college heeft zich naar aanleiding van de motie en het initiatiefvoorstel extra ingezet om de migratiegeschiedenis op verschillende manieren onder de aandacht te brengen. Het college heeft daarbij, zoals de motie verzoekt, specifiek aandacht voor verhalen van Amsterdammers met

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 april 2025 Pagina 2 van 4

Surinaamse, Turkse, Marokkaanse, Joodse achtergronden. U vindt deze inzet hieronder terug in een overzicht van de activiteiten. 1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

Draagvlakonderzoek naar een monument voor gastarbeiders: Een breed draagvlakonderzoek om te peilen hoe de stad en onder andere de eerste generatie gastarbeiders uit Italië, Griekenland, Marokko, Portugal, Spanje, Turkije en voormalig Joegoslavië, en hun nazaten (tweede en derde generatie) tegenover de oprichting van een monument staan, dat hun blijvende impact op de stad Amsterdam erkent. In het Kunstenplan 2025-2028 is de uitvoering van het draagvlakonderzoek aangekondigd. Intergenerationeel Ambtswoningdiner: Een ambtswoningdiner voor Turkse gastarbeiders van het eerste uur met hun kleinkinderen om hen te eren en om hun verhalen te delen. Het betrof een speciale avond voor de Turkse gastarbeiders ter ere van het 60-jarig jubileum Turkse arbeidsmigratie. Hiermee liet de gemeente zien dat zij waarde hecht aan de aanwezigheid van de Turk-Nederlandse gemeenschap en de bijdrage die de Turkse gastarbeiders aan de stad hebben geleverd. ‘Je moest eens weten’- Turkse vrouwen en gastarbeid – Cigdem Yüksel: De fototentoonstelling van Yüksel vertelt de verhalen van de eerste generatie vrouwen die uit Turkije naar Nederland kwam. Naar aanleiding van de tentoonstelling worden er in opdracht van de gemeente Amsterdam door Yüksel samen met de openbare bibliotheek Amsterdam (OBA) bijeenkomsten georganiseerd voor Amsterdammers.

Deze bijeenkomsten dragen bij aan het genereren van meer aandacht voor het vrouwelijk perspectief op gastarbeid en biedt tegelijkertijd tegengewicht aan de huidige beeldvorming (o.a. uit de media) die er over deze groep bestaat. Lezingen Migratiegeschiedenissen en Gastarbeid – OBA: Bijeenkomsten om de kennis over de bredere context en meervoudige perspectieven van gastarbeid en migratiegeschiedenis laagdrempelig in de buurten via bibliotheken te verspreiden. Publiekskuitgave van het boek ‘Migratie DNA van Amsterdam 1550-2021’: De publieksuitgave draagt er aan bij om de inzichten van het boek ‘Migratie als DNA van Amsterdam’ van Leo Lucassen e.a. (2021) breder te laten landen in de stad. In het boek wordt beschreven hoe door de eeuwen heen het komen en gaan van verschillende migrantengroepen Amsterdam maakte tot de stad die ze vandaag de dag is. Podcast Pension De Tijdgeest – Stadsarchief: In deze podcast wordt op zoek gegaan naar het verhaal achter gastarbeiderspension ‘De Tijdgeest’, dat in de jaren '70 veel Marokkaanse arbeidsmigranten huisvestte. Het pension en de verhalen staan symbool voor een hele generatie arbeidsmigranten die hun thuis vonden in Amsterdam en de start van hun migratieverhaal.

Verhalen van Aankomst – Amsterdam Museum: Verschillende workshops, een kunstinstallatie en een muurschildering in aanloop naar de tentoonstelling Verhalen van Aankomst, over de verhalen van migranten. De

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

8.

9.

10.

Datum 18 april 2025 Pagina 3 van 4

tentoonstelling Verhalen van Aankomst over de verhalen van migranten gaat zelf van start in 2026. In aanloop daarnaartoe vinden er al verschillende projecten plaats. Verhalenproject Migratiegeschiedenis en Gastarbeid - 750 jaar Amsterdam: 12 artikelen over onder andere Amsterdamse (arbeids)migranten en of hun (klein)kinderen met een Surinaamse, Joodse, Italiaanse, Spaanse, Ghanese, Chinese, Palestijnse achtergrond, gepubliceerd in de huis-aan-huisbladen van Amsterdam en op de verhalenpagina van 750xAmsterdam. Joodse Stad: In het kader van de bestuurlijke prioriteit ‘Doorbreken van stereotype beeldvorming’ (beleidskader inclusie en antidiscriminatie 2023-2026) krijgt het project Joodse stad een vervolg in stadsdeel Oost (2025) en Zuid (2026). De Joodse Stad heeft tot doel om het Joodse (migratie)verleden uit Amsterdamse wijken zichtbaar te maken voor een lokaal Amsterdams publiek op een manier die betekenisvol is voor het heden. Door middel van onder andere kunstprojecten, evenementen, een website, lezingen en een podcastserie viert de Joodse stad het Joodse karakter van Amsterdam en streeft het project ernaar om aan het grote publiek nog onbekende Joodse (migratie)verhalen te vertellen en zo een inkijkje te verschaffen in de gelaagde Amsterdamse stadsgeschiedenis.

Route naar Herstel en 50 jaar Srefidensi: In het kader van Route naar herstel1 wordt er in 2025 verkend welke activiteiten er zullen worden ontplooid. Eén van de aanbevelingen die gedaan is om heling en herstel te bevorderen is het besteden van brede aandacht aan de geschiedenis van alle Amsterdammers met een relatie tot de trans-Atlantische slavernij, zoals Amsterdammers met een Surinaamse migratiegeschiedenis. Daarbij behoort ook aandacht voor migratiegeschiedenis tot de mogelijkheden. Hierover zal uw raad worden geïnformeerd in Q3 2025. Verder wordt verkend welke inzet in het kader van het jubileumjaar 50 jaar Srefidensi (onafhankelijkheid van Suriname) gewenst is. Voor en na de onafhankelijkheid is een groot aantal Surinamers naar Nederland verhuisd. Veel van hen kwamen aan in Amsterdam en vonden hun plek in de stad. Een belangrijke (binnenlandse) migratiegeschiedenis voor de stad Amsterdam. Hierin zal ook aandacht besteed worden aan de groep Surinamers die sinds 1 januari 2025 na 50 jaar eindelijk alsnog een verblijfsvergunning kunnen aanvragen.

Tot slot Het college beschouwt de motie 389 ‘Breng Amsterdamse migratiegeschiedenis de wijken in' van lid Heinhuis (PvdA) c.s. (TA2024-001408) hiermee als afgehandeld en geeft hiermee tevens de update over de activiteiten, zoals beloofd in de raadsbrief van 26 maart 2024 met de bestuurlijke

1

Het rapport Route naar herstel uit april 2024 is opgesteld op verzoek van de gemeente naar aanleiding van de excuses van burgemeester Halsema in 2021 voor de rol van het stadsbestuur in het slavernijverleden. Het rapport dat tot stand is gekomen met input van verschillende organisaties uit de stad (o.a. Zwart Manifest en IZI Solutions) en vertegenwoordigers van de gemeenschappen, bevat meer dan 60 aanbevelingen die vrijwel alle portefeuilles betreffen. Vanwege de grote hoeveelheid aanbevelingen en de complexiteit neemt de bestuurlijke reactie meer tijd in beslag dan verwacht. De bestuurlijke reactie wordt naar alle waarschijnlijkheid op 3 juli 2025 geagendeerd in de commissie FKD.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 april 2025 Pagina 4 van 4

reactie op het initiatiefvoorstel ‘Erkenning voor de rol van de gastarbeiders voor Amsterdam’ van lid Koyuncu (DENK) c.s. (TA2023-001312). Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Touria Meliani Wethouder Inclusie en Antidiscriminatiebeleid

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl