Raadsbrief meldingen Dijkgraafplein

Aan Van Portefeuille Datum Onderwerp Bijlagen

De gemeenteraad Femke Halsema, burgemeester van Amsterdam

OOV 17 februari 2026 (overlast) meldingen in Amsterdam Overzicht SIG-meldingen per buurt

Geachte leden van de raad, In het Parool van 7 feb 2026 is - onder andere naar aanleiding van de beantwoording van schriftelijke vragen van lid Havelaar over het Dijkgraafplein op 28 jan 2026 - bericht dat er 'meer dan 3000 overlastmeldingen rond het Dijkgraafplein' zijn gedaan. In de bijlage treft u een overzicht aan van het aantal meldingen vanuit bewoners dat per buurt in Amsterdam is binnengekomen bij de gemeente1. In totaal zijn er 521759 meldingen ontvangen in 2025, ofwel gemiddeld zo'n 1000 per buurt. In vervolgvragen vanuit uw raad en berichtgeving in verschillende media is gerefereerd aan deze (overlast)meldingen die bij de gemeente worden gedaan door bewoners en bezoekers. Ook heeft u mij enkele vragen gesteld over de veiligheidssituatie en -aanpak rond het Dijkgraafplein. In deze brief licht ik de achtergrond van de meldingen toe en zal ik ingaan op de (aanvullende) vragen over het Dijkgraafplein. Duiding van het aantal overlastmeldingen per buurt In diverse vragen vanuit uw raad werd naar (de ‘top tien wijken’ uit) dit overzicht gerefereerd als een lijst van 'overlastwijken' en gesuggereerd dat deze wijken baat zouden hebben bij een (algemene) overlastaanpak voor die wijken. Zonder de overlast in de wijken te willen bagatelliseren, wil ik dit beeld wel nuanceren. Het is van belang om de cijfers van meldingen op de juiste manier te duiden.

Het aantal meldingen dat wordt gedaan in een bepaalde buurt zegt maar ten dele iets over de mate van problematiek die in die buurt speelt. Zo weten we dat de meldingsbereidheid sterk verschilt per wijk, onderwerp en persoon. Zo zijn er buurten waar amper meldingen worden gedaan terwijl wij weten dat er ernstige vormen van overlast spelen, maar er zijn ook mensen die tientallen keren per jaar melding doen van relatief beperkte overlast in hun wijk. Ook wordt er relatief veel gemeld over zaken die de gemeente 1 Bewoners en bezoekers van Amsterdam kunnen melding doen bij de gemeente als zij bijvoorbeeld overlast

ervaren, een vraag of verzoek hebben over de aanpak van een bepaalde vorm van problematiek, of graag willen dat de gemeente iets repareert of opruimt in de openbare ruimte. Om een melding te maken kan men terecht op de website van de gemeente, de Amsterdam App, of telefoonnummer 14 020. Deze meldingen worden vervolgens verwerkt in het SIG-systeem, waar alle betrokken gemeentelijke afdelingen op zijn aangesloten.

Gemeente Amsterdam

Datum 17 februari 2026 Pagina 2 van 4

gemakkelijk en praktisch kan oplossen, zoals foutgeparkeerde auto’s, en minder vaak over zaken die vragen om een langdurige of complexe aanpak, zoals ervaren onveiligheid. Het komt ook voor dat bewoners ‘meldingsmoe’ worden als problematiek niet spoedig verholpen kan worden en dan stoppen met melden terwijl het probleem soms wel voortduurt. Tot slot verschillen de buurten van Amsterdam sterk van oppervlakte en inwoneraantal, waardoor het vergelijken van cijfers van meldingen lastig is. Zie ook de gebiedsindelingen op maps.amsterdam: Gebiedsindelingen Inzoomend op het overzicht in de bijlage: hierin is o.a. het totaal aantal meldingen per buurt te zien dat betrekking heeft op ‘overlast door personen of groepen’. Dit is de categorie waarin de meeste veiligheidsgerelateerde meldingen binnenkomen. Overlast door personen of groepen vormt slechts een klein percentage van het totaal, hetgeen niet betekent dat dit geen grote invloed heeft op het veiligheidsgevoel van bewoners. Ook voor deze categorie geldt dat de hoeveelheid meldingen per wijk vraagt om duiding: in de buurt ‘Bosleeuw’ in West gaat het bijvoorbeeld om veel meldingen over vuurwerkoverlast, waar het in Centrum weer relatief vaak betrekking heeft op uitgaanspubliek en in Nieuw-West en Oost op jeugdoverlast.

Kortom, het aantal meldingen dat in een wijk wordt gedaan kan moeilijk worden gehanteerd als algemene graadmeter voor de hevigheid van (veiligheids)problematiek in die wijk en/of bepalend zijn voor een algemene aanpak voor overlast. Maatwerk op basis van informatie Om een goed beeld te krijgen van de problematiek in een wijk en te bepalen welke aanpak hier nodig is hebben we verschillende andere gegevens tot onze beschikking: van enquêtes over leefbaarheid en veiligheid tot de registraties van handhaving en politie en ‘zachte’ informatie vanuit bewoners, ondernemers en professionals. Dat levert een veel genuanceerder beeld op van de problematiek: van horecaoverlast in uitgaansgebieden tot afvaloverlast tot jeugdoverlast. Voor elke categorie problemen zijn er aparte (en soms deels samenlopende) aanpakken waarbij wordt bekeken wat er nodig is: voor de aanpak van afvaloverlast wordt bijvoorbeeld gewerkt met hotspots, en wijken waar veel overlast door personen speelt worden aangewezen als overlastgebied (in die wijken kan bijvoorbeeld eenvoudiger een gebiedsverbod worden opgelegd). Bij de aanpak van jeugdoverlast en -criminaliteit wordt gewerkt met lijsten van zo’n 20 wisselende hotspots per stadsdeel waar betrokken partners als politie, handhaving of straatcoaches samenwerken.

Deze hotspots worden tweewekelijks gezamenlijk vastgesteld op basis van meldingen, maar ook naar aanleiding van signalen vanuit professionals. Als de samenwerking op deze hotspots niet tijdig zorgt voor een afname van de problematiek kan de aanpak op zo’n locatie verstevigd worden waarmee er nog meer aandacht en tijd naartoe gaat. Dan kunnen er bijvoorbeeld persoonsgerichte maatregelen of bestuurlijke maatregelen worden ingezet, denk aan gebiedsverboden. Stadsbreed liepen er in 2025 gemiddeld zo’n 12 geprioriteerde aanpakken op jeugdoverlast en -criminaliteit. Ook voor de groep volwassen personen die structureel overlast veroorzaakt is er een persoonsgerichte aanpak: de zogenaamde 'Lokale Aanpak Overlast Veelplegers' (‘LAOVP’). Die aanpak richt zich met name op het duurzaam verbeteren van de leefsituatie van de meest hardnekkige en complexe overlastveelplegers. Hiermee wordt de zorg en/of ondersteuning voor een specifieke doelgroep georganiseerd die moeilijk te bereiken is en niet (tijdig) via de reguliere routes aankomt bij de instanties die daarvoor bedoeld zijn. Stadsdeel, GGD, handhaving, politie en veldwerkers werken hierbij samen om passende persoonsgerichte interventies in te zetten.

Gemeente Amsterdam

Datum 17 februari 2026 Pagina 3 van 4

Wat betreft het aanbieden van zorg/opvang blijft het lastig dat een deel van deze groep niet geholpen wíl worden en/of geen recht heeft op zorg/opvang in Nederland. Er wordt momenteel bekeken of er mogelijkheden zijn om deze aanpak stadsbreed uit te breiden. Een hiermee samenhangende vraag was in dit verband of er een opvolging van signalen en meldingen is die 24/7 is en aansluit op het Centrale Meldpunt Zorg en Woonoverlast. Dat is het geval. In Amsterdam is er sinds februari 2025, naast de Meldpunten Zorg en Woonoverlast in de stadsdelen, (ook) het Centrale Meldpunt Zorg en Woonoverlast. Bewoners, maar ook familieleden/professionals etc, kunnen 24 uur per dag één centraal nummer bellen (020 5525000) bij zorgen over overlast en/of onbegrepen gedrag. Het Meldpunt in het staddeel voert in beginsel de procesregie en samen met de lokale partners, denk aan de GGD, politie, woningcorporaties, buurtteams en andere zorgaanbieders. Deze aanpak richt zich met name op mensen met complexe psychische problemen of onbegrepen gedrag en probeert te voorkomen dat deze mensen tussen wal en schip vallen en er eerder kan worden ingegrepen als situaties dreigen te escaleren. Door informatie van al deze partners in het stadsdeel samen te brengen kan sneller worden ingeschat of er risico’s zijn en welke hulp nodig is.

Als personen vastlopen in de systemen worden partijen met mandaat betrokken bij de zogenaamde ‘escalatietafel’ (deze vindt wekelijks plaats): Sinds februari 2025 heeft deze escalatietafel in 10-15 gevallen tot doorbraken geleid, zoals het alsnog organiseren van zorg en tijdelijk onderdak. Kortom: het is belangrijk om te benoemen dat plekken waar problemen spelen, de zogenoemde hotspots, steeds veranderen. Wat vandaag in een bepaalde buurt speelt, kan over een paar maanden ergens anders spelen. Daarom blijven we continu kijken waar onze inzet en die van onze partners zoals politie, THOR e.a. het meest nodig is. Dat doen we op basis van informatie uit verschillende bronnen: meldingen van bewoners, signalen van professionals in de wijk, cijfers en enquêtes. Deze informatie bespreken en duiden we samen met onze partners, zodat we gezamenlijk kunnen bepalen wat er nodig is en waar. Om die reden kiezen we er niet voor om op stedelijk niveau tien vaste buurten aan te wijzen waar éénzelfde aanpak wordt toegepast, alleen omdat daar op dit moment veel meldingen binnenkomen. De situatie verschilt per buurt en verandert in de tijd. Dat vraagt om maatwerk en flexibiliteit, in plaats van een vaste en uniforme aanpak.

Problematiek en aanpak op het Dijkgraafplein Als we nader kijken naar de meldingen en alle andere aanvullende relevante informatie rondom het Dijkgraafplein dan spelen vooral de volgende vormen van veiligheids- en overlastproblematiek: - Overlast door een groep personen die deels dak- en thuisloos is, deels drugsverslaafd, en deels onbegrepen gedrag vertoont; - Overlast door (groepen) jongeren, bijvoorbeeld jongeren die op fatbikes over de stoep rijden; - Afvaloverlast; - De criminaliteitscijfers in de wijk waar het plein in ligt (De Punt) liggen iets hoger dan het stedelijk gemiddelde, maar springen er in vergelijking met andere wijken in het stadsdeel en de stad niet uit. - Van de overlastmeldingen die bij de gemeente binnenkwamen over deze buurt had 16% betrekking op overlast door personen of groepen. Gelet op de genoemde overlastproblematiek krijgt het gebied extra aandacht binnen de Jeugd & Veiligheidsaanpak, waardoor er onder andere extra inzet is van jongerenwerkers en straatcoaches. Ook is het plein cameratoezichtgebied, is er extra inzet van THOR, zijn er particuliere beveiligers in dienst van het stadsdeel die deze buurt elke avond meenemen in hun rondes en is er extra aandacht vanuit de politie. Vanuit het college krijgt het gebied tot slot extra middelen en prioriteit, o.a.

in het Nationaal Programma Samen Nieuw-West (als zogenaamd 'focusgebied') en via Preventie met Gezag (PMG).

Gemeente Amsterdam

Datum 17 februari 2026 Pagina 4 van 4

Ten aanzien van de jeugd monitort de projectleider Jeugd & Veiligheid van Osdorp doorlopend wat er leeft onder jongeren in dit gebied. De jongeren van 18+ komen in het jongerencentrum aan de Reimerswaalstraat en hebben daar contact met een veldwerker die hen helpt met hulpvragen op meerdere leefgebieden. De jongere jeugd in deze buurt geeft aan behoefte te hebben aan een eigen plek. Er wordt binnenkort vanuit het stadsdeel een bijeenkomst georganiseerd om deze behoefte met hen te bespreken. Jongeren maken nu vaak gebruik van de openbare ruimte om elkaar te ontmoeten, wat door sommige bewoners als overlast wordt ervaren. Sinds het derde kwartaal van 2024 is er aan de Hoogheemraadweg wel een jongerenvoorziening geopend. Hier organiseert de organisatie ONE activiteiten voor jongeren van 12 tot 23 jaar. Deze plek is helaas wel tijdelijk maar gezien het feit dat een jongerencentrum in deze wijk zeer wenselijk is, wordt er hard gewerkt aan een vervangende plek. Daarnaast is een participatietraject gestart voor de ver- of nieuwbouw van het buurthuis Huis van de Wijk De Aker. In dit traject wordt, samen met bewoners en jongeren, onderzocht of op deze locatie een passend aanbod kan worden gerealiseerd voor zowel jongeren als volwassenen. Het creëren van geschikte voorzieningen en activiteiten blijft ook voor dit gebied onder de aandacht, inclusief het verruimen van openingstijden.

Daarnaast is er structureel contact met de bewoners/ondernemers in de buurt en worden zij betrokken bij de aanpak van overlast en veiligheidsproblematiek in de buurt. Zo is er een wijkalliantie waarin de gemeente, politie en zorginstellingen structureel in gesprek zijn met buurtbewoners over de problematiek in de buurt. Ook is door het CDA nog de vraag gesteld of er veiligheidsdagen georganiseerd kunnen worden in de wijk. Tijdens de week van de veiligheid zijn het stadsdeel en de politie met een koffiekar op het Dijkgraafplein aanwezig geweest om in gesprek te gaan met bewoners. Dit kan het komend jaar weer worden gedaan. Het CDA heeft nog gevraagd of het mogelijk is dat de politie dagelijks in de avond alle portieken rondom het plein wil ‘uitkammen’ om te kijken of zich daar geen mensen ophouden die overlast veroorzaken. Hiervoor geldt dat de politie informatiegestuurd werkt, als zij een concreet risico zien op inbraak of insluipers zullen zij extra surveilleren of andere aanvullende maatregelen treffen. Het preventief dagelijks uitkammen van portieken zou betekenen dat we niet zorgvuldig omspringen met onze schaarse politiecapaciteit. Tegelijkertijd zullen zij altijd handelen als zij gealarmeerd worden en de situatie daarom vraagt.

Tenslotte, in deze brief en in de beantwoording van de sets schriftelijke vragen van het CDA worden veel extra aandacht, middelen en aanpakken beschreven die in de wijk van het Dijkgraafplein worden ingezet. Vanzelfsprekend geldt hiervoor dat deze van kracht blijven zolang de problematiek daar om blijft vragen. Met vriendelijke groet, De burgemeester van Amsterdam,

F. Halsema