Raadsbrief Kansenaanpak PO en VO 2023-2024.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 15 december 2025 Onderwijs Sofyan Mbarki Directie Onderwijs; bestuurszaken.ojz@amsterdam.nl Evaluatie Kansenaanpak Primair Onderwijs 2023-2024 en Voortgezet Onderwijs 2023-2024

Geachte leden van de gemeenteraad, Onderwijs vormt de basis voor de toekomst van ieder kind en van onze samenleving. In een tijd waarin landelijke bezuinigingen op het onderwijs de kansenongelijkheid verder verhogen, zet Amsterdam fors in op ongelijk investeren voor gelijke kansen. Op scholen vraagt dit extra inzet om alle kinderen, ongeacht achtergrond of thuissituatie, optimaal te ondersteunen in het behalen van de best mogelijke leerresultaten. Daarom investeert Amsterdam daar waar het het hardst nodig is, omdat alle kinderen en jongeren alle kansen verdienen om zich optimaal te ontwikkelen. Met de Kansenaanpak voor het primair (PO) en voortgezet onderwijs (VO) ondersteunt het college sinds 2018 scholen en leerlingen met extra leertijd voor taal en rekenen, om zo kansengelijkheid te te verhogen. De Kansenaanpak is gebaseerd op wetenschappelijke inzichten, die aantonen dat extra leertijd, wanneer deze effectief wordt ingezet, kan bijdragen aan het verbeteren van leerresultaten.1 Het college zet hiermee stevig in op het verminderen van leerachterstanden bij leerlingen die daar op basis van hun startpositie een risico op lopen. Dit gebeurt onder meer door in te zetten op verlengde leertijd in taal en rekenen, extra begeleiding en het vergroten van de ouderbetrokkenheid.

Met de subsidie Kansenaanpak PO bereiken de scholen circa 15.000 doelgroepleerlingen en middels de subsidie Kansenaanpak VO krijgen circa 8.000 doelgroepleerlingen extra ondersteuning. Elk jaar wordt onderzoek gedaan om de uitkomsten van de Kansenaanpak in kaart te brengen. Deze brief geeft een overzicht van de belangrijkste uitkomsten van de uitvoering van de Kansenaanpak PO en Kansenaanpak VO over schooljaar 2023-2024 en gaat in op de voortgang van de aanpakken. De evaluaties gaan over het schooljaar 2023-2024. Dit komt door het startmoment van het onderzoek. Pas op het moment dat de scholen klaar zijn met de uitvoering, kan de evaluatie plaatsvinden. Daardoor volgen de evaluatierapporten een jaar later.

1 Kim et al, 2015; Slavin et al, 2011; van Steensel et al., 2011

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 december 2025 Pagina 2 van 4

Evaluatie Kansenaanpak PO 2023-2024 De Kansenaanpak ondersteunt scholen en leraren bij het bieden van de begeleiding die leerlingen verdienen. De aanpak geeft scholen de ruimte om binnen bepaalde kaders zelf te bepalen hoe zij de middelen voor taal en rekenen inzetten, afgestemd op de specifieke context en behoeften van hun leerlingen. Hoewel scholen niet altijd exacte resultaten kunnen rapporteren, signaleren zij wel verbeteringen. Door te investeren in taal, rekenen en zelfvertrouwen, merken scholen dat leerlingen vooruitgang boeken, zowel in hun taalvaardigheid als in hun sociaal-emotionele ontwikkeling. De evaluatie over het schooljaar 2023-2024 (bijlage 1) bestaat uit een analyse van de inhoud van de verantwoordingsformulieren. In deze formulieren geven scholen een schriftelijke en inhoudelijke verantwoording van de besteding van de Kansenaanpak middelen. De evaluatie biedt inzicht in de wijze waarop scholen de interventies hebben uitgevoerd en welke resultaten hiermee zijn behaald. Waar zetten basisscholen de Kansenaanpak PO voor in? • De Kansenaanpak PO bereikt circa 15.000 doelgroepleerlingen op 170 scholen. • De meeste scholen richten zich op begrijpend lezen (85%), rekenen (71%) en woordenschat (70%). • Scholen besteden ook aandacht aan sociaal-emotionele ontwikkeling en het vergroten van zelfvertrouwen onder leerlingen (49%).

• Ruim een derde van de scholen richt zich op het versterken van ouderbetrokkenheid op school (35%). • Circa zes op de tien scholen zet een onderwijsassistent in voor de interventies, gevolgd door interne begeleiders (41%) en remedial teachers (38%), terwijl 21% andere vormen van ondersteuning gericht op extra leertijd aan doelgroepleerlingen, voor, tijdens of na de les toepast. Wat zijn de belangrijkste opbrengsten? • Taalvaardigheid (78%): Scholen rapporteren vooruitgang, variërend van algemene positieve stappen tot concrete toetsresultaten op de vaardigheden begrijpend lezen, technisch lezen en woordenschat. o Daarbij is er meer leesplezier en meer tijd voor lezen op school door extra inzet op taalvaardigheid. • Rekenvaardigheid (71%): De resultaten zijn wisselend, met een bovengemiddelde groei bij een deel van de leerlingen. o Daarnaast zorgt extra aandacht bij een deel van de leerlingen voor snellere vooruitgang. • Sociaal-emotionele ontwikkeling (49%): Leerlingen ervaren meer zelfvertrouwen, vooral door kleine groepssettingen en persoonlijke begeleiding. o Daarbij wordt toegenomen motivatie en plezier in leren vaak als bijkomend gevolg genoemd. • Ouderbetrokkenheid (35%): Ouderactiviteiten en taalondersteuning versterken de betrokkenheid.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 december 2025 Pagina 3 van 4

Evaluatie Kansenaanpak VO 2023-2024 De Kansenaanpak in het voortgezet onderwijs is voor scholen met minstens 33% doelgroepleerlingen. Scholen zetten interventies in die gericht zijn op het uitbreiden van effectieve leertijd op taal en rekenen, het versterken van ouderbetrokkenheid en doorstroom van het primair onderwijs naar het voortgezet onderwijs. De evaluatie over het schooljaar 2023-2024 (bijlage 2) is gebaseerd op een analyse van de door alle scholen ingediende subsidieverantwoordingsformulieren. Waar zetten middelbare scholen de Kansenaanpak VO voor in? • 7.983 leerlingen met een potentiële onderwijsachterstand hebben middels de subsidie extra aandacht gekregen. Gemiddeld kregen 235 leerlingen per school extra aandacht voor onder meer taal- en rekenonderwijs. • Leerlingen kregen gemiddeld 3,9 uur extra onderwijstijd per week. Met name leerlingen op het praktijkonderwijs hebben meer onderwijstijd per week gekregen (7,4 uur). • 97% van de deelnemende scholen heeft ingezet op het versterken van de cognitieve ontwikkeling van leerlingen, via extra taal- en rekenonderwijs, ondersteuning bij studievaardigheden en huiswerkbegeleiding. • 50% van de scholen richtte zich op sociaal-emotionele interventies. Deze waren veelal gericht op aandacht voor motivatie, versterken persoonsvorming, zelfvertrouwen, sociale vaardigheden en coaching.

• 26% van de scholen zetten in op het versterken van ouderbetrokkenheid. De meest ingezette interventies richtten zich op het versterken van de betrokkenheid van ouders, via ouderbijeenkomsten en driehoeksgesprekken. Wat zijn de belangrijkste opbrengsten? • 75% van de scholen zetten in op cognitieve ontwikkeling: betere taal- en rekenvaardigheden, hogere leerresultaten en het vaker behalen van doorstroomdoelen. • 70% van de scholen zetten in op sociaal-emotionele ontwikkeling: meer zelfvertrouwen, weerbaarheid, veiliger schoolklimaat en minder incidenten. • 44% van de scholen zetten in op ouderbetrokkenheid: ouders zijn vaker aanwezig, beter geïnformeerd en tevredener over communicatie. De jaarlijkse evaluaties van de Kansenaanpak PO en VO laten ook zien hoe de aanpak zich over meerdere jaren ontwikkelt. • In de afgelopen vijf jaar ontwikkelt de Kansenaanpak zich steeds meer naar een structurele versterking van basisvaardigheden. • Het gebruik van de Kansenaanpak blijft stabiel en hoog: ongeveer 94% van de PO-scholen en 88% van de VO-scholen die hiervoor in aanmerking komen, maakt er gebruik van. • Scholen signaleren vooruitgang in taal, rekenen en sociaal-emotionele ontwikkeling, mede dankzij kleine groepssettingen, verlengde leertijd en de inzet van onderwijsassistenten. Ouderbetrokkenheid blijft daarbij een belangrijk uitgangspunt.

• Scholen zien verbeterde taalvaardigheden en meer leesplezier bij leerlingen. VO scholen bieden gemiddeld 3,9 uur extra onderwijstijd per week aan, een toename ten opzichte van de eerste jaren van de Kansenaanpak, toen dit gemiddeld 2,4 tot 2,6 uur was.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 december 2025 Pagina 4 van 4

De evaluaties tonen aan dat de Kansenaanpak waardevol is voor de Amsterdamse scholen. Tot slot We staan voor een grote en urgente opgave als het gaat om kansengelijkheid in het onderwijs. Landelijke keuzes maken de inzet in Amsterdam des te meer van belang om ieder kind een optimale schoolloopbaan te bieden. Het vraagt om politieke keuzes en voortdurende inzet van ons allemaal. Want kansengelijkheid is geen luxe, maar een belofte die we elkaar als samenleving doen: dat talent en toekomstdromen niet bepaald mogen worden door de plek waar je opgroeit of het inkomen van je ouders. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki, Wethouder Onderwijs

Bijlagen 1. Evaluatie Kansenaanpak Primair Onderwijs 2023-2024, Onderwijs & Statistiek 2. Evaluatie Kansenaanpak Voortgezet Onderwijs 2023-2024, Onderwijs & Statistiek

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl