Raadsbrief Kansenaanpak PO en VO 2022-2023.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 18 oktober 2024 Onderwijs Marjolein Moorman bestuurszaken.ojz@amsterdam.nl Evaluatie Kansenaanpak Primair Onderwijs 2022-2023 en Voortgezet Onderwijs 2022-2023

Geachte leden van de gemeenteraad, Het bestrijden van onderwijsachterstanden en het tegengaan van kansenongelijkheid zijn prioriteiten van het college. Het vraagt op scholen extra inzet om alle kinderen, ongeacht achtergrond en thuissituatie, de beste kansen te bieden om een maximaal schoolresultaat te behalen. Het college werkt op verschillende manieren aan het bevorderen van kansengelijkheid en investeert daar waar dit het hardst nodig is. Met de Kansenaanpak Primair Onderwijs (PO) en Voortgezet Onderwijs (VO) ondersteunt het college sinds 2018 scholen en leerlingen om kansengelijkheid te versterken. Het college zet hiermee stevig in op het verminderen van leerachterstanden bij leerlingen die daar op basis van hun startpositie een risico op lopen. Dit gebeurt onder meer door het organiseren van verlengde leertijd, extra begeleiding en het vergroten van de ouderbetrokkenheid. Met de subsidie Kansenaanpak PO bereiken de scholen circa 15.000 doelgroepleerlingen en middels de subsidie Kansenaanpak VO krijgen 9.000 doelgroepleerlingen extra aandacht. Elk jaar wordt onderzoek gedaan om de uitkomsten van de Kansenaanpak in kaart te brengen. In deze brief lichten wij de belangrijkste uitkomsten van de evaluaties Kansenaanpak PO en Kansenaanpak VO over schooljaar 2022-2023 toe en gaan wij in op de voortgang van de aanpakken. De evaluaties gaan over het schooljaar 2022-2023.

Dit komt door het startmoment van het onderzoek. Pas op het moment dat de scholen klaar zijn met de uitvoering, kan de evaluatie plaatsvinden. Daardoor volgen de evaluatierapporten een jaar later. Evaluatie Kansenaanpak PO 2022-2023 Het afgelopen jaar hebben Amsterdamse basisscholen wederom Kansenaanpak middelen ontvangen om leerachterstanden tegen te gaan en kansengelijkheid te bevorderen. Uniek aan de Kansenaanpak is dat het scholen in staat stelt maatwerk te leveren. Scholen mogen, binnen bepaalde grenzen, zelf bepalen hoe zij de aangevraagde middelen willen inzetten, teneinde de aanpak op de specifieke context en doelgroep toe te kunnen spitsen. Om de uitkomsten van de interventies meer in beeld te brengen, bestaat de evaluatie schooljaar 2022-2023 (bijlage 1), net als vorig jaar, uit twee onderdelen: een evaluatie van de inhoud van de aanvragen en het vervolg van effectonderzoek naar de woordenschatinterventies op 18 scholen

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 oktober 2024 Pagina 2 van 4

gericht op de groei in vaardigheidsscores op het gebied van begrijpend lezen, spelling en rekenen. Waar zetten basisscholen de Kansenaanpak PO voor in? • Op 173 scholen worden 15.000 leerlingen bereikt met de Kansenaanpak PO. • De meeste scholen richten zich op lezen (56%), rekenen (46%) en ouderbetrokkenheid (41%). • Scholen besteden ook aandacht aan sociaal emotionele vaardigheden (19,1%) en het vergroten van zelfvertrouwen onder leerlingen (13%). • De meeste scholen geven aan de interventies in te zetten middels onderwijsassistenten, een specialist of een extra docent. • 98% van de scholen geven aan een vorm van verlengde leertijd als instructie, gericht op extra leertijd aan doelgroepleerlingen, voor, tijdens of na de les te willen inzetten. Wat zijn de conclusies uit het effectonderzoek woordenschatinterventies? De analyse laat geen eenduidig beeld zien over de effectiviteit van de woordenschatinterventies tussen de 18 Amsterdamse scholen en vergelijkbare scholen uit de rest van Nederland. • Veel factoren bepalen de leerresultaten van leerlingen, waaronder de impact van corona op de leerontwikkeling van leerlingen. Dit zorgt ervoor dat harde conclusies momenteel niet mogelijk zijn, wel toont de evaluatie aan dat de inzet waardevol is voor de scholen.

• Er is niet een specifieke juiste interventie voor alle scholen, de effectiviteit van een interventie hangt sterk af van de schoolcontext. De variatie tussen scholen in leergroei kan er namelijk ook op wijzen dat de Kansenaanpak PO effectief is, maar het vooral van belang is dat scholen weten welke aanpak in hun specifieke situatie werkt en het meest waardevol is. Evaluatie Kansenaanpak VO 2022-2023 Ook de Kansenaanpak VO wordt jaarlijks geëvalueerd. Om de subsidie Kansenaanpak VO te ontvangen, moet een middelbare school minstens 32% doelgroepleerlingen hebben en interventies inzetten gericht op het uitbreiden van effectieve leertijd op taal en rekenen, het versterken van ouderbetrokkenheid en doorstroom. Bijgevoegd is de evaluatie van de Kansenaanpak VO over schooljaar 2022-2023, de vierde evaluatie sinds de start (bijlage 2). Deze evaluatie is gebaseerd op een analyse van de verantwoordingsformulieren van de subsidie van alle scholen en interviews met 40% van de deelnemende scholen. Waar zetten middelbare scholen de Kansenaanpak VO voor in? • Ruim 9.000 leerlingen hebben extra aandacht gekregen middels de subsidie. Deze leerlingen kregen gemiddeld 2,6 uur extra onderwijstijd per week. • 95% van de deelnemende scholen heeft ingezet op het versterken van de cognitieve ontwikkeling van leerlingen middels extra reken- of taalonderwijs.

86% van de scholen zag verbeteringen in taal- en rekenvaardigheden, 14% geeft aan dat dit door het lerarentekort slechts gedeeltelijk is gelukt. • 44% van de scholen richt zich op de sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen door in te zetten op zelfvertrouwen en individuele ondersteuning. De scholen ervaren positieve resultaten, al zijn deze soms lastig te meten.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

•

•

Datum 18 oktober 2024 Pagina 3 van 4

Scholen observeren een sterk verband tussen de opbrengsten op cognitief en sociaalemotioneel vlak: interventies op sociaal-emotionele ontwikkeling voorkomt uitval van leerlingen, verbetert leerprestaties en bevordert doorstroom. 33% van de scholen zet in op het versterken van ouderbetrokkenheid door onder meer driehoeksgesprekken en ouderbijeenkomsten. Scholen geven aan dat dit leidt tot meer oudercontact en minder leerlingenverzuim.

Vier jaar Kansenaanpak VO in beeld: Evaluatie Kansenaanpak VO 2019-2023 Sinds schooljaar 2019-2020 wordt de inzet van middelen binnen de Kansenaanpak VO geëvalueerd. Om een compleet beeld te krijgen van de (lange termijn) effecten van het beleid, zijn dit jaar voor het eerst de opbrengsten van de scholen over schooljaar 2019-2023 die de subsidie hebben ontvangen onderzocht. Wat zijn de belangrijkste opbrengsten? Scholen zien positieve opbrengsten op het gebied van cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling, ouderbetrokkenheid en leerprocessen binnen het schoolteam. De resultaten zijn niet altijd direct te koppelen aan de Kansenaanpak VO, omdat scholen deelnemen aan meerdere programma's en subsidies die vergelijkbare doelen ondersteunen. Scholen geven aan dat de opbrengsten van de Kansenaanpak VO duurzaam zijn en dat leerlingen gedurende hun hele schoolloopbaan profiteren van de opgedane kennis en vaardigheden. Doorontwikkeling van de Kansenaanpakken De evaluaties laten zien dat de Kansenaanpakken waardevol zijn voor de Amsterdamse scholen. De scholen zetten de interventies via maatwerk in, zien positieve resultaten en zijn blij met de extra mogelijkheden. Uit de evaluatie van de Kansenaanpak PO volgt onder meer de onderlinge variatie in leergroei tussen scholen. Er zijn scholen die beter presteren dan de controlegroep, en scholen die het niet beter doen.

Om hier meer zicht op te krijgen zijn niet alleen aanvullende kwantitatieve analyses nodig, maar moeten deze gecombineerd worden met kwalitatieve aanpakken. Daarom werken we aan onderzoek en handvatten om scholen beter in staat te stellen en te ondersteunen om de juiste interventies voor hun specifieke school te kiezen. De evaluaties bieden ook aanknopingspunten om de Kansenaanpak PO en VO verder te verbeteren. Naar voren komt dat kennisdeling tussen scholen een belangrijke pijler blijft. We organiseren daarom kennisdelingsbijeenkomsten voor de scholen om inzicht te krijgen in het opstellen van een goed plan, en wat succesfactoren zijn bij het uitvoeren van die plannen. Hiermee wil het college bijdragen aan een steeds effectiever aanbod van goede interventies door de scholen. Tot slot De opgave rond kansen(on)gelijkheid in het onderwijs blijft groot en urgent, maar staat door de plannen van het kabinet onder druk. Ieder kind en leerling heeft recht op gelijke kansen in het onderwijs. De politiek is aan zet om hier iets aan te doen en zal dat moeten blijven doen. Daarom blijft het college de komende jaren stevig inzetten op het bieden van extra kansen aan

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 oktober 2024 Pagina 4 van 4

Amsterdamse leerlingen in hun onderwijsloopbaan. We zetten duurzame verbetering van kennisdeling binnen de Kansenaanpak voort en nemen ideeën en ervaringen van scholen hierin mee. Zo benutten we de ontwikkelde kennis om daadwerkelijk het verschil te kunnen maken voor de leerlingen die dit het hardst nodig hebben. We blijven ons als gemeente Amsterdam onverminderd inzetten op gelijke kansen voor alle kinderen door ongelijk te investeren. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder Onderwijs

Bijlagen Bijlage 1: Evaluatie Kansenaanpak Primair Onderwijs 2022-2023, Universiteit van Amsterdam Bijlage 2: Evaluatie Kansenaanpak Voortgezet Onderwijs 2022-2023, Kohnstamm Instituut en Onderwijs & Statistiek

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl