Raadsbrief Jaarwisseling 2021 09 22 def.pdf

Bezoekadres Straatnaam 25 0000 AA Amsterdam Postbus 000 0000 AA Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 000, 0000 AA Amsterdam

Aan de leden van de gemeenteraad

Datum Behandeld door

22 september 2021 Projectleider Oud en Nieuw, Stefanie Geerts, s.geerts@amsterdam.nl

Onderwerp

Jaarwisseling 2021-2022

Geachte leden van de gemeenteraad Op 1 april heeft u als gemeenteraad ingestemd met het wijzigen van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) in verband met het algeheel afsteekverbod voor consumentenvuurwerk. Met deze wijziging wordt gehoor gegeven aan een langgekoesterde wens van de raad om een (lokaal) afsteekverbod voor vuurwerk in te voeren met als doel minder schade, geweld en overlast voor mens en dier. Dit afsteekverbod wordt ook omarmd door het overgrote deel van de Amsterdammers die welwillend staan tegenover een afsteekverbod (77% van de Amsterdammers vindt het belangrijk dat overlast van vuurwerk wordt teruggedrongen, 89% van Amsterdammers geeft (helemaal) niet om het zelf afsteken van vuurwerk)1. In deze voortgangsbrief informeert het college u over de stand van zaken omtrent de voorbereidingen van de jaarwisseling 2021-2022. Bouwen aan een nieuwe traditie Het doel voor de jaarwisseling 2021-2022 is een feestelijk en veilig Oud en nieuw waarbij een nieuwe traditie wordt gestart met, voor en door Amsterdammers. Het afsteken van vuurwerk is voor veel Amsterdammers een vast onderdeel van de jaarwisseling en het is dan ook niet realistisch om te denken dat de stad dit jaar meteen geheel vuurwerkvrij is.

Het doel zal zijn om het zelf afsteken van vuurwerk langzaam uit te faseren, door alternatieven te bieden en het afsteken van consumentenvuurwerk op allerlei manieren tegen te gaan. Dit eerste jaar waarin er sprake is van een lokaal afsteekverbod wordt dan ook beschouwd als een overgangsjaar. We vinden het belangrijk om dit samen met de stad te doen en gaan actief in gesprek met Amsterdammers, maatschappelijke organisaties en zoeken aansluiting bij reeds bestaande initiatieven en vieringen. De nieuwe traditie is opgebouwd uit verschillende pijlers: 1) Centrale en lokale vieringen 2) Ruimte voor initiatieven van (jonge) Amsterdammers en 3) Communicatie over en bewustwording van lokaal afsteekverbod

1

OIS, Veranderaanpak vuurwerk, januari 2020.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 22 september 2021 Kenmerk Dit is ons kenmerk Pagina 2 van 5

Pijler 1: Een centrale viering en meerdere lokale professionele vuurwerkshows Een belangrijk onderdeel van de strategie voor een nieuw Oud en nieuw is om Amsterdammers een alternatief te bieden voor het zelf afsteken van vuurwerk. Een spectaculaire viering op een iconische plek in de stad is daarin één van de voornaamste pijlers. In april is, na instemming van het college, een Europees aanbestedingstraject gestart met als doel een organisator te selecteren voor de grote, centrale viering en één of twee kleinere zogenaamde satellietvieringen. Het plan van de organisator voorziet in een feest op het Museumplein dat heel veel Amsterdammers zal aanspreken omdat het wordt georganiseerd samen met de clubscene, het uitgaansleven en festivalmakers. Zo wordt het een nieuwjaarsfeest voor en door Amsterdammers. Om middernacht is er een spetterende finale met licht en laser, professioneel vuurwerk, geluidseffecten en een bijzonder muzikaal optreden van een echte top act. De hoop is dat er tenminste tienduizend bezoekers, en hopelijk veel meer, op het Museumplein terechtkunnen. Daarnaast kunnen Amsterdammers terecht bij één van de lokale vieringen en vuurwerkshows in de stad, maar voor beide type vieringen hangt nog altijd veel af van de dan geldende coronamaatregelen.

De organisator van de nieuwjaarsviering heeft bewust gekozen voor het Museumplein omdat het een centraal gelegen plek is die voor veel Amsterdammers goed bereikbaar is, met bovendien voldoende ruimte om een substantieel aantal bezoekers te kunnen ontvangen, ook als er dan nog coronamaatregelen van kracht zijn. Het Museumplein is bovendien een prachtige en iconische locatie die extra sfeer toevoegt aan een feestelijke viering van de jaarwisseling en een plek die zich bewezen heeft als het gaat om grote evenementen. Bij de keuze voor de plek is goed gekeken naar de belastbaarheid van de bodem en de nieuwe grasmat. Volgens de planning zou bed renovatie van het plein op tijd klaar zijn om het evenement te kunnen laten plaatsvinden, maar door de vertraging die bij de werkzaamheden is ontstaan zullen voor de viering extra maatregelen worden getroffen door het projectteam en het Stedelijk Evenementenbureau om de bodem en het gras te beschermen. In het scenario dat de coronacrisis later dit jaar opnieuw oplaait, wordt de stad voor grote uitdagingen gesteld bij de uitvoering van de plannen; denk aan de beschikbare capaciteit van nooden hulpdiensten en aan de (on)mogelijkheid van het doorgaan van een centrale viering met publiek of lokale feesten en activiteiten. Met de lessen van vorig jaar in het achterhoofd, wordt zorgvuldig afgewogen wat er wel en niet mogelijk is.

Voor corona geldt dat de stad in grote mate afhankelijk blijft van landelijke maatregelen. In november bepalen we – op grond van de dan bekende informatie – of en hoe de centrale viering en de professionele vuurwerkshows door kunnen gaan. De organisator van de viering op het Museumplein zal in elk geval één “satellietviering” organiseren die in de verbinding staat met de centrale viering op het Museumplein. Daarnaast zijn er plannen voor andere (mede) door de gemeente georganiseerde lokale vieringen. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan de wens van het college, de raad en ook de driehoek om Amsterdammers – met feesten en activiteiten, maar ook met professionele vuurwerkshows – een alternatief te bieden voor het afsteken van vuurwerk, ook in hun eigen buurt of stadsdeel. Het uitgangspunt is dat er in ieder stadsdeel tenminste één professionele vuurwerkshow zal zijn. Samen met de stadsdelen kan deze vuurwerkshow naar wens en behoefte nader worden aangevuld met bijvoorbeeld food trucks, een podium en/of vermaak. De hoop en verwachting is dat dit zal leiden tot een feestelijker en veiliger verloop van de jaarwisseling.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 22 september 2021 Kenmerk Dit is ons kenmerk Pagina 3 van 5

Jongeren en andere Amsterdammers zullen goed worden geïnformeerd over de vieringen en feesten in de stad, en ze worden waar mogelijk betrokken bij het organiseren ervan. Samen met de handhavende diensten wordt gekeken naar een goede balans tussen voldoende aanbod en beheersbaarheid. Immers, extra vieringen in de stad kunnen er ook toe leiden dat er een groter beslag wordt gelegd op de capaciteit van de diensten. Pijler 2: Ruimte voor initiatieven van jonge Amsterdammers Tradities zijn gebruiken of gewoontes die van generatie op generatie worden doorgegeven. Maar tradities zijn niet statisch, ze veranderen voortdurend. Dat geldt ook voor de nieuwjaarstraditie. Allereerst zijn veel oudere Amsterdammers anders over vuurwerk gaan denken. De nadelen ervan, op het gebied van veiligheid, gezondheid, milieu en overlast, worden steeds pregnanter. Zeker in Amsterdam geeft de overgrote meerderheid niets om consumentenvuurwerk. Voor jongeren geldt dat er nu een generatie Amsterdammers opgroeit voor wie het normaal is (of zal worden) om zelf geen vuurwerk af te steken. Juist deze jonge groep is cruciaal in de overgangsfase naar een nieuwe traditie.

Meer dan in voorgaande jaren zal er actief op zoek worden gegaan naar bestaande en nieuwe initiatieven in de stad die dit jaar van de grond kunnen komen of iets extra’s kunnen bieden waarbij extra aandacht is voor initiatieven voor en door jonge Amsterdammers. Dit jaar willen we onderzoeken wat het beste werkt door op meerdere plekken in de stad en op verschillende schaalniveaus iets te organiseren. Hierbij wordt intensief opgetrokken met gebiedsteams, projectleiders jeugd en veiligheid en collega’s van team sociale basis in de stadsdelen en maatschappelijke (jongeren)organisaties. Maar we gaan nadrukkelijk ook praten met en luisteren naar jongeren zelf. Door het organiseren van de dialoog (zowel online als fysiek mogelijk), worden Amsterdammers geprikkeld om na te denken over en mee te doen aan de wijze waarop Amsterdam oud en nieuw viert. Jongeren vormen hierbij een specifieke doelgroep. We gaan actief in gesprek met jongeren, zowel in het hoger onderwijs, het middelbaar onderwijs als het primair onderwijs. Doel van deze gesprekken is om samen met Amsterdamse jongeren te kijken naar de gevolgen van het vuurwerkverbod en met hen alternatieven te bespreken die bij een nieuwe traditie van oud en nieuw kunnen gaan horen. Waar mogelijk moeten ze ook een rol krijgen in het bedenken of organiseren van alternatieven.

Pijler 3: Communicatie over en bewustwording van lokaal afsteekverbod voor consumentenvuurwerk Een belangrijke voorwaarde voor een nieuwe manier van Oud en nieuw vieren is voldoende bekendheid over het afsteekverbod en draagvlak voor de verandering onder Amsterdammers. Om het al bestaande draagvlak verder uit te bouwen is begrip voor en informatie over het afsteekverbod cruciaal. Ook in het kader van de handhaving is het belangrijk dat Amsterdammers weten dat er geen vuurwerk mag worden afgestoken. Communicatie is dan ook een belangrijke pijler in deze overgangsfase. De boodschap richt zich niet enkel op het verbod, maar ook op het waarom van het verbod en op de alternatieven. Amsterdammers zullen op verschillende manieren worden geïnformeerd over het afsteekverbod en de alternatieve activiteiten die er zijn voor Amsterdammers. Onderdeel van de communicatiestrategie is om verschillende doelgroepen te onderscheiden en te communiceren via bijpassende communicatiekanalen. De hoop en verwachting is dat een deel van de Amsterdammers die wel graag vuurwerk afsteken, door goede communicatie en het bieden van alternatieven zullen besluiten daar van af te zien. Maar

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 22 september 2021 Kenmerk Dit is ons kenmerk Pagina 4 van 5

niet iedereen zal zich laten overtuigen. De communicatie zal zich richten op de boodschap dat zelf afsteken van vuurwerk niet meer mag en dat er alternatieven zijn. Door bovendien intensief met stadsdelen, maatschappelijke organisaties en scholen in gesprek te gaan, wordt de bekendheid over het afsteekverbod verder vergroot. Daarnaast is het de bedoeling om hiervoor ook hosts, straatcoaches, jongerenwerk, buurtouders in te zetten. Het college rekent er verder op dat de landelijke overheid en de politie zoals gebruikelijk aanvullende maatregelen nemen tegen de handel in- en het afsteken van illegaal vuurwerk. Handhaving van het lokaal afsteekverbod Om het afsteekverbod aanvaardbaar te houden is behoud van draagvlak en geloofwaardigheid belangrijk. Daarvoor is voldoende en zichtbare inzet van politie en handhaving noodzakelijk. Het is niet realistisch om te verwachten dat de stad dit jaar helemaal vrij van consumentenvuurwerk zal zijn, maar de handhavingspartners zullen een hun inspanningen leveren om het afsteekverbod te handhaven. Een deel van de fervente vuurwerkliefhebbers zal, ondanks het verbod, alsnog vuurwerk afsteken. Op deze groep zullen handhavers van de gemeente en de politie zich richten, waarbij handhaving (informatiegestuurd) zich zal richten op de locaties waar veel vuurwerkoverlast wordt verwacht.

Door de politie, THOR, brandweer, GHOR, OOV en OM wordt verder ingezet op een veilige jaarwisseling door preventie (zie pijler 3), alternatieve vieringen en activiteiten (zie pijler 1) en handhaving. Het primaire doel is om Oud en nieuw feestelijk, beheersbaar en veilig te laten verlopen. Net als voorgaande jaren beschouwen de handhavende partners oud en nieuw als een evenement met een groot risico op openbare ordeverstoringen waarbij snel een grote druk op de nood- en hulpdiensten ontstaat. Met de handhavende partners is afgesproken dat we werken aan een stapsgewijze verandering van de viering van Oud en nieuw. De handhaving sluit aan op deze fasering. Inzet is dat door handhaving van het lokale afsteekverbod er deze jaarwisseling minder vuurwerk zal zijn dan bij eerdere jaarwisselingen. Uiteindelijk moet het afsteekverbod leiden tot helemaal geen consumentenvuurwerk. De handhaving van het afsteekverbod wordt gecompliceerd door een aantal factoren. Ten eerste is het bezit en de verkoop van vuurwerk niet verboden. Dit betekent dat Amsterdammers en bezoekers vuurwerk bij zich mogen dragen in Amsterdam tijdens Oud en nieuw. Ten tweede is de gemeente Amsterdam vooralsnog de enige gemeente in de (politie)regio die gekozen heeft voor een lokaal afsteekverbod. Hulpdiensten zijn tijdens de jaarwisseling niet alleen actief in Amsterdam, maar in de gehele (politie)regio.

Om deze redenen is contact met buurgemeenten en een goede samenwerking met hulpdiensten van belang. Voor de zomer zijn de eerste gesprekken gevoerd met de omliggende buurgemeenten. In de komende periode zal het gesprek met de omliggende buurgemeenten worden gecontinueerd en de samenwerking met de veiligheidspartners wordt nader ingevuld. Vieringen in Amsterdam hebben in potentie ook een aantrekkingskracht op bezoekers van buiten Amsterdam. We zorgen ervoor dat ook bezoekers van buiten Amsterdam op de hoogte zijn van het lokale afsteekverbod. We staan daarom in goed contact met de buurgemeenten en zetten breed in op communicatie. Vuurwerkondernemers Het lokale afsteekverbod heeft ook effect op Amsterdamse vuurwerkondernemers. U als raad heeft

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 22 september 2021 Kenmerk Dit is ons kenmerk Pagina 5 van 5

de burgemeester ook verzocht om de circa 20 vuurwerkondernemers te ondersteunen bij het aanvragen van nadeelcompensatie. Voor de zomer ben ik daarom met de vuurwerkondernemers in gesprek gegaan. Tijdens dit gesprek heb ik hen gewezen op de algemene schade- en nadeelcompensatieregeling die geldt in de gemeente Amsterdam en is hen het aanbod gedaan om ambtelijk nadere uitleg te krijgen over deze regeling. Vooralsnog heeft geen van de vuurwerkondernemers gebruik gemaakt van het aanbod op nadere toelichting van bureau schadeen nadeelcompensatie. Eind oktober ga ik opnieuw in gesprek met de vuurwerkondernemers. Tot slot Amsterdam blijft een groot voorstander van een landelijk vuurwerkverbod. Niet alleen met het oog op de handhaving maar ook in de groei naar een nieuwe traditie. Daarom zetten we ons samen met anderen gemeenten ook in voor een landelijk verbod op consumentenvuurwerk. In de afgelopen maanden zijn belangrijke stappen gezet om de ambities te kunnen realiseren die de stad en het college hebben met de viering van oud en nieuw. De komende maanden zal er nog veel werk worden verzet om de stad voor te bereiden op deze veranderingen. De komende maanden hebben zowel het college als de raad twee belangrijke opdrachten. Allereerst moeten we samen de plannen voor een feestelijke, vuurwerkvrije jaarwisseling goed uitwerken en voorbereiden.

Maar in de tweede plaats hebben we ook een taak om Amsterdammers en bezoekers goed te informeren over het afsteekverbod en de beweegredenen voor dit verbod. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Femke Halsema

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl