Raadsbrief Italiaanse aanpak.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 3 oktober 2023 Openbare Orde & Veiligheid Femke Halsema Directie Openbare Orde & Veiligheid ondermijning@amsterdam.nl Toezeggingen inzake verzoek GL fractie naar lokale impact Kamerbrief Italiaanse aanpak en D66 fractie naar mogelijkheden deelname pilot non conviction based confiscation d.d. 13 juli 2023

Geachte leden van de gemeenteraad, In de raadscommissie AZ van 13 juli jongstleden is het rapport Visie en Voortgang Driehoeksstrategie tegen Drugscriminaliteit besproken. Tijdens de behandeling heb ik op verzoek van raadslid Nadif (GL) toegezegd nader te zullen reageren op de inhoud van de Kamerbrief over de Italiaanse aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit van 3 juli jl. en de impact ervan op de lokale aanpak in Amsterdam. De D66 fractie gaf aan dat een onderdeel van de Italiaanse aanpak zou zijn dat we gemakkelijker en sneller geld en bezittingen kunnen afpakken van criminelen. De Raad van State heeft gereageerd op een wetsvoorstel confiscatie criminele bezittingen door voor te stellen dit eerst ergens als pilot uit te voeren. D66 heeft de suggestie gedaan dat wij in Amsterdam een pilot uit gaan voeren en mij om een reactie gevraagd. Met onderstaande informatie doe ik beide toezeggingen gestand. In de Kamerbrief d.d. 3 juli doet de minister van Justitie en Veiligheid verslag van de belangrijkste bevindingen uit het onderzoek dat op verzoek van het WODC is uitgevoerd naar de lessen die we in Nederland kunnen leren van de Italiaanse aanpak van de maffia. U vroeg mij aan te geven wat de impact van deze Kamerbrief is op onze lokale ondermijningsaanpak. Op voorhand wil ik benadrukken, dat de brief vooral ingaat op landelijke wetgevingstrajecten en beleidskeuzes .

De in Italië geleerde lessen die de minister omschrijft liggen vooral op het terrein van het strafrecht en het detentieregime, en de zogenaamde preventieve vermogensmaatregelen, non conviction based confiscation en maatschappelijk herbestemmen van crimineel vermogen of bezit. Als het gaat om overleg met het Rijk over eventuele aanscherpingen op deze thema’s, dit is niet direct aan de gemeente maar ligt eerder op het terrein van bijvoorbeeld het Openbaar Ministerie. In de Driehoek is op verzoek van de D66 fractie besproken dat er momenteel in Schiedam een pilot loopt rond herbestemmen van crimineel vermogen. De Hoofdofficier zal nagaan of een pilot in

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 oktober 2023 Pagina 2 van 4

Amsterdam mogelijk is en hoe dit inhoudelijk nader kan worden uitgewerkt en onder de aandacht van de Kamer kan worden gebracht. Zodra hierover meer bekend is, zal ik uw raad daarover berichten. Een ander aanknopingspunt voor onze lokale aanpak ligt in onderstaande tekst in de Kamerbrief: ‘De brede aanpak van georganiseerde criminaliteit moet nog meer dan nu gericht zijn op het verslaan van de netwerken en machtsstructuren waar deze criminelen onderdeel van uitmaken. De focus moet niet meer alleen gericht zijn op de zware criminelen of de kopstukken, maar op de (inter)nationaal opererende netwerken die daarachter zitten en de specialistische groepen die diensten verlenen aan meerdere netwerken (zoals specialisten in de logistiek, groepen die uithalers ronselen en criminele financiële dienstverleners die ondergronds bankbieren mogelijk maken) […] Daarnaast moet deze focus niet alleen binnen de afzonderlijke partners uit de strafrechtketen aanwezig zijn, maar juist in onderlinge samenwerking en aan de hand van een gedeeld beeld en doelstelling worden bepaald’.

Het pleidooi van de minister om meer te richten op achterliggende netwerken en specialistische dienstverleners in het criminele netwerk wordt door de Amsterdamse Driehoek en het RIEC Amsterdam- Amstelland onderschreven. Sterker nog, dit vormt het uitgangspunt van onze aanpak. Enkele voorbeelden: Brede offensieve aanpak: Vanuit de drie focuspunten ‘bestrijden crimineel geld, tegengaan van geweld en het versterken van onze wijken’ richt de aanpak van de Driehoek zich oa op het ontwrichten van criminele netwerken, het bestrijden van criminele bedrijvigheid en het aanpakken van cruciale facilitators. Hierin weerspiegelt zich de brede visie op de aanpak van Ondermijning: het gaat niet alleen om de strafrechtelijke aanpak van zware criminelen of kopstukken, maar om interventies in de bredere gelegenheidsstructuur waarin zij hun criminele operaties kunnen uitvoeren. Hierbij is de inzet van meerdere partners cruciaal. Criminele netwerken worden ontwricht door een brede en offensieve benadering vanuit de overheid. De meest ondermijnende criminele netwerken die opereren vanuit Amsterdam zijn in kaart gebracht met behulp van o.a. de crypto-data uit de versleutelde telefoons waar criminelen onderling anoniem mee dachten te communiceren. Hieronder bevinden zich ook de groepen die in opdracht van deze netwerken geweldsklussen uitvoeren.

Uitvoerders van liquidaties en andere geweldsdelicten zijn opgespoord en veroordeeld en door een intensievere samenwerking op bovenregionaal en nationaal niveau tussen de verschillende OM-onderdelen en politiediensten, is meer zicht op de opdrachtgevers en moordmakelaars. In RIEC verband is er ook aandacht voor de integrale aanpak van criminele netwerken en de moeilijk vervangbare facilitators die diensten leveren aan deze criminele netwerken. Het RIEC ondermijningsteam richt zich daarbij vooral op signalen die duiden op een vermenging van de onder- en bovenwereld. Dit team is bezig geweest met een zorgfraudecasus gelieerd aan een crimineel netwerk en wordt er gekeken naar het frustreren van (digitale) geldstromen en verdienmodellen. Aanpak criminele influencers Vanuit een integrale samenwerking tussen RIEC, politie, gemeente en AcVZ wordt ook ingezet om verdere invloed van criminele ‘influencers’ in de wijk Holendrecht te voorkomen en het criminele verdienmodel te verstoren.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 oktober 2023 Pagina 3 van 4

Criminele bedrijvigheid wordt tegen gegaan door de parallelle economie die is ontstaan door concentraties van dekmantelbedrijven in (kwetsbare) wijken, zichtbaar en duurzaam te verstoren. De stadsdelen spelen een cruciale rol bij het herkennen van signalen van ondermijnende criminaliteit en het nemen van regie op de opvolging ervan. Criminele ondernemers die met hun verdiensten een positie in de bovenwereld opbouwen worden aangepakt vanuit de stadsdelen en door controles van de Ondermijningsbrigade en interventies zoals sluitingen, het opleggen van aanslagen, intrekken van vergunningen, etc. Daarnaast wordt de weerbaarheid van ondernemers en kwetsbare branches vergroot door bewustwordingsacties en neemt de meldingsbereidheid toe. Het witwassen van crimineel geld, zoals de aanschaf van luxegoederen met cash geld, wordt onaantrekkelijk gemaakt door controles en het opwerpen van barrières. Zo is sinds 2019 de productie van biljetten van € 500 stop gezet Ondernemingen op locaties die van cruciaal belang zijn voor cocaïnehandel worden integraal aangepakt met partners in de RIEC samenwerking. Onder andere in het Westelijk Havengebied waar logistieke ondernemingen betrokken zijn bij het regelen van dekladingen, transport, im- en export van cocaïne. Financieel onderzoek bij Bibob.

We hebben binnen de gemeente Amsterdam het financieel onderzoek in het kader van de screening Wet Bibob uitgebreid en geprofessionaliseerd. Cruciale facilitators worden aangepakt vanwege hun functie in de criminele infrastructuur. In Amsterdam zijn diverse netwerken van criminele ondergronds bankiers actief. Zij vervullen een cruciale schakel in de lokale, nationale en internationale drugseconomie. Middels opsporingsonderzoeken en integrale interventies in casuïstiek (oa sluitingen van panden) worden deze bankiers aangepakt. Ook boekhouders, (illegale) trustdienst- en domicilieverleners, makelaars en notarissen zijn cruciale facilitators voor criminelen. Met verschillende branches wordt samengewerkt om de weerbaarheid te vergroten en barrières op te werpen, zoals betere screening, meer toezicht en het vergroten van de meldingsbereidheid van ongebruikelijke zaken. Criminele investeringen in vastgoed worden teruggedrongen en malafide verhuurders worden aangepakt om te voorkomen dat panden worden misbruikt voor criminele activiteiten, zoals de opslag van wapens, geld, drugs, of drugslabs Follow the money. De gemeente werkt projectmatig samen met banken en De Nederlandsche Bank, waarbij kennis wordt uitgewisseld over financiele stromen, het financiele stelsel en ondermijning.

In de lobby die Amsterdam, veelal samen met de andere G4 gemeenten, voert richting het Rijk, is het thema follow the money eveneens een belangrijk onderdeel. Cash geld. Zo hebben de G4 eind 2020 gepleit voor verlaging van de norm die conform de Wet witwassen en terrorismefinanciering (wwft) is gesteld aan het doen van cash geldtransacties, namelijk een verdere verlaging naar €1000,- ipv de voorgestelde €3000,Pleidooi meldrecht gemeenten aan FIU over ongebruikelijke transacties. We pleiten als G4 ervoor, dat gemeenten een wettelijke mogelijkheid krijgen om signalen van ongebruikelijke transacties (bijvoorbeeld op basis van een Bibob-toets) te mogen melden aan de Financial Intelligence Unit. De FIU kan na analyse een melding als verdacht bestempelen, hetgeen tot strafrechtelijk onderzoek kan leiden. Gemeenten signaleren niet zelden ongebruikelijke

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 oktober 2023 Pagina 4 van 4

transacties zoals bestuurlijke boetes van duizenden euro’s die contant worden betaald. Of zij zien onverklaarbare waardestijgingen bij vastgoedtransacties met panden op erfpachtgrond waarvoor gemeentelijke toestemming is vereist bij overdracht. Tijdens bedrijfscontroles worden regelmatig grote hoeveelheden contant geld aangetroffen waarvan de herkomst niet bekend is. Om deze signalen verder te kunnen leiden zou een meldrecht van gemeenten aan de FIU onder strikte voorwaarden ingericht moeten worden.

Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens de Driehoek Amsterdam,

Femke Halsema burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl